Μήνυμα από το 112 έλαβαν το πρωί της Τετάρτης (21/1) οι κάτοικοι της Αττικής, λόγω της επιδείνωσης του καιρού, με την Πολιτική Προστασία να ζητά περιορισμό των μετακινήσεων ενόψει των έντονων φαινομένων που αναμένονται να εκδηλωθούν τις επόμενες ώρες.
«Λόγω έντονων καιρικών φαινομένων που αναμένεται να εκδηλωθούν στην Περιφέρεια Αττικής από το μεσημέρι μέχρι αργά το βράδυ της Τετάρτης, περιορίστε τις μετακινήσεις σας στις απολύτως αναγκαίες», αναφέρει το μήνυμα.
Την ίδια ώρα, νεότερα προγνωστικά δεδομένα για την εξέλιξη της κακοκαιρίας δημοσιοποίησε στην ιστοσελίδα του ο Θοδωρής Κολυδάς, υπογραμμίζοντας ότι το κρίσιμο στοιχείο για την Αττική δεν είναι απαραίτητα μια «ακραία» κορύφωση, αλλά η επιμονή της βροχής και η συσσωρευτική δράση των φαινομένων σε αστικές περιοχές.
Σύμφωνα με την ανάλυση που παρουσιάζεται, η εξέλιξη στην Αττική αποτυπώνεται σε διαδοχικές φάσεις μέσα στη μέρα: πρωινή περίοδο με ασθενείς έως μέτριες βροχές με διακοπές, στη συνέχεια ενίσχυση και πιο συνεχής βροχόπτωση γύρω στο μεσημέρι, με τοπικές εντάσεις κυρίως στα δυτικά και βόρεια του νομού και πιθανότητα μεμονωμένων κεραυνών, ενώ το απόγευμα περιγράφεται ως «ώριμη φάση» με εναλλαγές έντασης, αιφνίδιες εξάρσεις και σποραδική ηλεκτρική δραστηριότητα, χωρίς να πρόκειται για γενικευμένες καταιγίδες. Για τη νύχτα, επισημαίνεται ότι τα φαινόμενα μπορεί να επιμείνουν κατά διαστήματα, με τον κίνδυνο να προκύπτει περισσότερο από τη διάρκεια και τη συσσώρευση υετού παρά από την ένταση κάθε μεμονωμένου επεισοδίου βροχής.
Στο επιχειρησιακό σκέλος των προειδοποιήσεων, για την Αττική έχουν εκδοθεί προειδοποιήσεις έντονων καιρικών φαινομένων, με το βάρος να πέφτει στη χρονική ζώνη από το μεσημέρι έως το βράδυ, όταν αναμένεται να κορυφωθεί η επιβάρυνση από βροχές και καταιγίδες.
Αναλυτικά η πρόγνωση Κολυδά για την εξέλιξη της κακοκαιρίας:
«Με βάση τα νεότερα προγνωστικά δεδομένα του Ευρωπαϊκού Κέντρου, εξετάσαμε αναλυτικά την εξέλιξη της κακοκαιρίας που επηρεάζει τη χώρα, χωρίζοντας το επεισόδιο σε τέσσερα διαδοχικά εξάωρα.
Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει μια πιο ρεαλιστική αποτίμηση της χρονικής κατανομής των φαινομένων και αποφεύγει τις απλουστεύσεις που συχνά οδηγούν σε λανθασμένα συμπεράσματα.
Σημειώνεται ότι το Ευρωπαϊκό μοντέλο διαφοροποιείται νεότερα προγνωστικά δεδομένα του Ευρωπαϊκού Κέντρου, εξετάσαμε αναλυτικά την εξέλιξη της κακοκαιρίας που επηρεάζει τη χώρα, χωρίζοντας το επεισόδιο σε τέσσερα διαδοχικά εξάωρα.
Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει μια πιο ρεαλιστική αποτίμηση της χρονικής κατανομής των φαινομένων και αποφεύγει τις απλουστεύσεις που συχνά οδηγούν σε λανθασμένα συμπεράσματα.
Σημειώνεται ότι το ευρωπαϊκό μοντέλο διαφοροποιείται σε σχέση με το GFS και το ICON κυρίως ως προς τα εκτιμώμενα ύψη βροχής. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, το ευρωπαϊκό παρουσιάζει πιο αξιόπιστη και σταθερή συμπεριφορά, ενώ τα νεότερα τρεξίματά του συγκλίνουν σε ελαφρώς αυξημένα 24ωρα αθροίσματα υετού σε σχέση με τις πρωινές προγνώσεις, χωρίς να αλλάζουν τη συνολική εικόνα της κακοκαιρίας.
Γιατί τα μοντέλα διαφέρουν ακόμη και «την τελευταία στιγμή»
Η εικόνα που προκύπτει από τα τρία μοντέλα — — δείχνει ότι ακόμη και λίγες ώρες πριν από το επεισόδιο, οι διαφορές στα 24ωρα ύψη υετού παραμένουν σημαντικές (40.4 , 59.7 και 84.8 mm.
Αυτό δεν είναι ένδειξη «αστοχίας», αλλά αποτέλεσμα της φύσης του φαινομένου: ένα δυναμικό, ασύμμετρο σύστημα, με υετό που εξαρτάται έντονα από τη μικροκλίμακα, τη σύγκλιση χαμηλών ρευμάτων και τη χρονική επιμονή των ζωνών βροχής.
Συντηρητικό, αλλά σταθερό
Το ευρωπαϊκό μοντέλο εμφανίζεται πιο συγκρατημένο στα ύψη βροχής, με τιμές γύρω στα 40–60 mm για την Αττική. Το πλεονέκτημά του δεν είναι η «ένταση», αλλά η χρονική συνοχή : από τρέξιμο σε τρέξιμο δεν παρουσιάζει απότομες διακυμάνσεις και αποτυπώνει καλύτερα τη διάρκεια του υετού. Αυτή η συμπεριφορά το καθιστά συχνά πιο αξιόπιστο σε επεισόδια παρατεταμένης βροχής, χωρίς έντονη καταιγιδογενή δομή.
Υπερβάλλει στην ποσότητα, όχι απαραίτητα άδικα
Το ICON δίνει σαφώς υψηλότερα αθροίσματα, με τοπικές τιμές που προσεγγίζουν ή ξεπερνούν τα 80 mm. Συχνά κατηγορείται για «υπερβολή», όμως σε τέτοιες περιπτώσεις λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα : αναγνωρίζει καλύτερα τη δυναμική ανατροφοδότηση και τη δυνατότητα τοπικών ραγδαιοτήτων. Δεν σημαίνει ότι θα επαληθευτεί πλήρως, αλλά ότι το ταβάνι του κινδύνου είναι υψηλότερο από αυτό που δείχνουν τα πιο συντηρητικά σενάρια.
Ενδιάμεσο αλλά ευαίσθητο στη γεωμετρία
Το GFS κινείται ανάμεσα στα δύο, με τιμές που άλλοτε πλησιάζουν το ECMWF και άλλοτε το ICON, εμφανίζοντας όμως έντονη χωρική ανομοιογένεια. Αυτό δείχνει αυξημένη ευαισθησία στη γεωμετρία των ζωνών σύγκλισης και στο ανάγλυφο, κάτι που μπορεί να είναι πλεονέκτημα ή μειονέκτημα, ανάλογα με το αν η πραγματική εξέλιξη «κουμπώσει» πάνω στις λεπτομέρειες που προσομοιώνει.
Το κρίσιμο φίλτρο είναι το αστικό περιβάλλον και εδώ βρίσκεται η ουσία της αξιολόγησης. Σε ένα αστικό περιβάλλον όπως η Αθήνα, η επικινδυνότητα δεν κρίνεται μόνο από το απόλυτο ύψος βροχής, αλλά από τη διάρκεια, τη χρονική συγκέντρωση, την προηγηθείσα βροχή, και τη μειωμένη απορροφητικότητα του εδάφους. Υπό αυτό το πρίσμα, ακόμη και 60–80 mm σε 24 ώρες δεν συνιστούν “ακραίο” μετεωρολογικό γεγονός, αλλά μπορούν να αποτελέσουν λειτουργικά επικίνδυνη κατάσταση για μια πόλη. Αυτό μας οδηγεί στη σκέψη ότι μάλλον ήταν σωστή η επιλογή του “χειρότερου σεναρίου” καθώς οι διαφορές τους παραμένουν μεγάλες μέχρι την τελευταία στιγμή, το αστικό ρίσκο δεν επιτρέπει πολυτέλεια υποεκτίμησης, και το κόστος πρόληψης είναι μικρότερο από το κόστος αιφνιδιασμού. Η μετεωρολογία εδώ δεν καλείται να προβλέψει ένα ακραίο φαινόμενο, αλλά να διαχειριστεί την αβεβαιότητα. Και σε τέτοιες περιπτώσεις, η επιλογή του πιο δυσμενούς ρεαλιστικού σεναρίου δεν είναι υπερβολή — είναι ένδειξη ωριμότητας.
