Η Εθνική Ελληνική Επιτροπή του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου (ICC Ελλάς), μέσω του νεοσύστατου Τομέα Αεροπορικής Ανάπτυξης και σε συνεργασία με την Πανελλήνια Ένωση Πιλότων, κατέθεσε ένα συνεκτικό πλαίσιο θέσεων και προτάσεων ενόψει της διεθνούς διαγωνιστικής διαδικασίας για την 40ετή παραχώρηση 22 περιφερειακών αεροδρομίων. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάγκη η παραχώρηση να μην αντιμετωπιστεί ως μια απλή μεταβίβαση διαχείρισης, αλλά ως μια κρίσιμη θεσμική επιλογή που θα καθορίσει τη συνδεσιμότητα της χώρας, την επιχειρησιακή ασφάλεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη νησιωτικών και ακριτικών περιοχών.
Το ICC Ελλάς δηλώνει ότι επιδιώκει να λειτουργήσει ως σταθερός, θεσμικός συντονιστής και συνομιλητής όλων των εμπλεκόμενων, ενόψει της διαδικασίας που βρίσκεται σε εξέλιξη, με την προθεσμία εκδήλωσης ενδιαφέροντος να έχει οριστεί για τις 20 Αυγούστου 2026. Η βασική του στόχευση δεν είναι να «δείξει» προτιμήσεις υπέρ συγκεκριμένου επενδυτή ή να επηρεάσει τον ανταγωνισμό, αλλά να διασφαλίσει ότι το πλαίσιο της παραχώρησης 22 περιφερειακών αεροδρομίων θα είναι σαφές, επενδύσιμο, ασφαλές και λειτουργικό για όλους τους χρήστες.
22 περιφερειακά αεροδρόμια: γιατί αποτελούν ξεχωριστή περίπτωση
Όπως υπογραμμίζει το ICC Ελλάς, τα 22 περιφερειακά αεροδρόμια διαφέρουν ουσιαστικά από τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια που διαχειρίζεται ήδη η Fraport Greece. Πρόκειται για αεροδρόμια που εξυπηρετούν κυρίως νησιωτικές και ακριτικές περιοχές, όπου η αεροπορική πρόσβαση δεν είναι απλώς ζήτημα τουρισμού ή εμπορικής δραστηριότητας, αλλά βασικός όρος κοινωνικής συνοχής, υγειονομικής κάλυψης, δημόσιας διοίκησης και εθνικής παρουσίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, το ICC Ελλάς τονίζει ότι η επιτυχία της παραχώρησης θα κριθεί από το κατά πόσο θα εξασφαλιστούν ταυτόχρονα:
– λειτουργική και ισότιμη πρόσβαση για όλους τους χρήστες,
– αποτελεσματικό και ρεαλιστικό κανονιστικό πλαίσιο,
– επαρκείς υπηρεσίες με μετρήσιμη ποιότητα,
– υψηλό και διαρκώς ελεγχόμενο επίπεδο ασφάλειας πτήσεων.
Οι εισηγήσεις του ICC Ελλάς για τη σύμβαση παραχώρησης
Στο επίπεδο της σύμβασης παραχώρησης, το ICC Ελλάς προτείνει μια δέσμη συγκεκριμένων προβλέψεων, ώστε τα 22 περιφερειακά αεροδρόμια να παραμείνουν λειτουργικά, προσβάσιμα και επιχειρησιακά έτοιμα—ιδίως σε περιόδους αιχμής ή σε έκτακτες συνθήκες.
1) Ισότιμη και λειτουργική πρόσβαση της γενικής αεροπορίας
Η γενική αεροπορία (ιδιωτικές πτήσεις, επιχειρησιακές μετακινήσεις, αεροδιακομιδές, σχολές, μικροί αερομεταφορείς) δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως «δευτερεύων» χρήστης. Γι’ αυτό προτείνεται να εξεταστούν:
– ελάχιστες θέσεις στάθμευσης,
– δεσμευτικοί χρόνοι απόκρισης σε αιτήματα PPR,
– δημοσιευμένα και αναλογικά τιμολόγια,
– διαφανείς κανόνες επίγειας εξυπηρέτησης,
– επάρκεια καυσίμων,
– ελάχιστα εποχικά ή ημερήσια παράθυρα λειτουργίας.
2) Διασφάλιση κατάλληλων υποδομών για αεροπορική εκπαίδευση
Το ICC Ελλάς αναδεικνύει τη σημασία της αεροπορικής εκπαίδευσης, όχι μόνο ως κλάδου οικονομικής δραστηριότητας, αλλά και ως στρατηγικού αποθέματος ανθρώπινου δυναμικού για την ελληνική και ευρωπαϊκή αεροπορία. Κατά συνέπεια, η σύμβαση πρέπει να προβλέπει υποδομές και κανόνες που να μην αποκλείουν πρακτικά τη λειτουργία εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων.
3) Θέσπιση δεικτών απόδοσης (KPIs)
Η ποιότητα υπηρεσιών και η επιχειρησιακή ετοιμότητα πρέπει να μετρώνται και να ελέγχονται. Προτείνεται η θέσπιση KPIs που θα αφορούν τόσο τις παρεχόμενες υπηρεσίες όσο και την ικανότητα των αεροδρομίων να εφαρμόζουν αποφάσεις που επηρεάζουν την κίνηση, όπως το καθεστώς Schengen και οι τελωνειακοί έλεγχοι.
Τι ζητά το ICC Ελλάς από την Πολιτεία
Παράλληλα με τις συμβατικές προβλέψεις, το ICC Ελλάς κρίνει αναγκαίες ορισμένες στοχευμένες παρεμβάσεις από την Πολιτεία, ώστε η παραχώρηση 22 περιφερειακών αεροδρομίων να μη «σκοντάψει» σε χρόνιες δυσλειτουργίες.
Μεταξύ άλλων, προτείνει:
– απλούστευση διαδικασιών Schengen και τελωνείων,
– χρηματοδότηση αεροπορικών σχολών,
– επιτάχυνση της έκδοσης θεωρήσεων εισόδου (Visa D) για εκπαιδευόμενους πιλότους από τρίτες χώρες,
– ενίσχυση της πανεπιστημιακής διασύνδεσης της αεροπορικής εκπαίδευσης,
– αναθεώρηση του πλαισίου χρεώσεων,
– βελτίωση της λειτουργικής διαθεσιμότητας των μικρών περιφερειακών αεροδρομίων, ώστε να μην περιορίζονται από ανελαστικά ωράρια ή ελλείψεις κρίσιμων υπηρεσιών.
Οι άξονες που προτείνεται να οργανώσουν τον δημόσιο διάλογο
Ο Τομέας Αεροπορικής Ανάπτυξης του ICC Ελλάς εισηγείται ο δημόσιος διάλογος για τα 22 περιφερειακά αεροδρόμια να οργανωθεί γύρω από συγκεκριμένους άξονες, ώστε να αποφευχθεί μια αποσπασματική συζήτηση που θα εξαντληθεί μόνο στο οικονομικό σκέλος.
Οι βασικοί άξονες που προτείνονται είναι:
– συμβατικός σχεδιασμός και δείκτες απόδοσης,
– ισότιμη πρόσβαση όλων των χρηστών,
– κρατικές και κανονιστικές προϋποθέσεις,
– περιφερειακή συνδεσιμότητα,
– ασφάλεια πτήσεων και περιβαλλοντική βιωσιμότητα,
– εθνική ασφάλεια.
Πρόταση για «Μηχανισμό Επιχειρησιακής Ασφάλειας και Αεροπορικών Δεδομένων»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση για τη δημιουργία ενός «Μηχανισμού Επιχειρησιακής Ασφάλειας και Αεροπορικών Δεδομένων». Σύμφωνα με το σκεπτικό, ο μηχανισμός θα συγκεντρώνει ανωνυμοποιημένα δεδομένα για τη λειτουργία των αεροδρομίων, χωρίς να υποκαθιστά τις αρμόδιες εποπτικές αρχές. Στόχος είναι η τεκμηρίωση προτάσεων και η στοχευμένη βελτίωση τόσο της ασφάλειας όσο και της ποιότητας υπηρεσιών, με βάση πραγματικά λειτουργικά στοιχεία.
Το επόμενο βήμα: ολοκληρωμένο υπόμνημα προς τους αρμόδιους φορείς
Το ICC Ελλάς ανακοίνωσε ότι θα συγκεντρώσει όλες τις προτάσεις σε ένα ολοκληρωμένο υπόμνημα, το οποίο θα κατατεθεί στην κυβέρνηση, στο Υπερταμείο, καθώς και στους αρμόδιους εθνικούς και ευρωπαϊκούς φορείς. Το μήνυμα είναι σαφές: η επιτυχία δεν θα κριθεί μόνο από το τίμημα ή το επενδυτικό πρόγραμμα, αλλά από το αν θα διαμορφωθεί ένα σταθερό πλαίσιο που θα επιτρέπει στα 22 περιφερειακά αεροδρόμια να λειτουργούν με συνέπεια, διαφάνεια και υψηλή ασφάλεια.
Σε τελική ανάλυση, η παραχώρηση 22 περιφερειακών αεροδρομίων μπορεί να εξελιχθεί σε μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης για τις τοπικές κοινωνίες και σε ευκαιρία συνολικής αναβάθμισης της ελληνικής αεροπορίας—υπό την προϋπόθεση ότι η διαδικασία θα στηριχθεί σε ξεκάθαρους κανόνες, μετρήσιμες δεσμεύσεις και πραγματική μέριμνα για τις ανάγκες των νησιωτικών και ακριτικών περιοχών.
