«Μπλόκο» στην αποδέσμευση κατασχεμένων τραπεζικών λογαριασμών μπορεί να βάλει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) ακόμη και όταν ο φορολογούμενος έχει κάνει αυτό που πολλοί θεωρούν καθοριστικό βήμα: έχει πληρώσει την προκαταβολή 25% για την οφειλή που οδήγησε στην κατάσχεση. Στην πράξη, η πληρωμή του 25% δεν λειτουργεί ως αυτόματο «κλειδί» που ξεκλειδώνει τον λογαριασμό, αλλά ως προϋπόθεση για να εξεταστεί το αίτημα αποδέσμευσης. Η ΑΑΔΕ, πριν δώσει το πράσινο φως, κοιτάζει τη συνολική ληξιπρόθεσμη εικόνα του οφειλέτη την ημέρα που κατατίθεται η αίτηση.
Με απλά λόγια: μπορεί να έχετε τακτοποιήσει το χρέος που συνδέεται με την κατάσχεση και να έχετε καταβάλει την προκαταβολή, όμως αν υπάρχει έστω και μία άλλη ληξιπρόθεσμη οφειλή που παραμένει αρρύθμιστη, το αίτημα αποδέσμευσης μπορεί να απορριφθεί. Αυτό το σημείο είναι κρίσιμο, γιατί αφορά ακόμη και μικρά ποσά που δεν σχετίζονται άμεσα με την κατάσχεση, αλλά εμφανίζονται ως εκκρεμότητα στο προφίλ του φορολογούμενου.
Ποια χρέη «μπλοκάρουν» την αποδέσμευση κατασχεμένων λογαριασμών
Για να εγκριθεί το αίτημα, δεν αρκεί να έχει πληρωθεί η προκαταβολή 25% και να έχει ρυθμιστεί (ή τεθεί σε αναστολή) το υπόλοιπο της συγκεκριμένης οφειλής που προκάλεσε την κατάσχεση. Απαιτείται κάτι ευρύτερο: έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης, όλες οι υπόλοιπες ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχουν βεβαιωθεί στη Φορολογική Διοίκηση πρέπει επίσης να είναι είτε εξοφλημένες είτε ενταγμένες σε ενεργή ρύθμιση είτε σε νόμιμη αναστολή πληρωμής.
Αυτό σημαίνει ότι η ΑΑΔΕ εξετάζει κάθε ατομική ληξιπρόθεσμη οφειλή του φορολογούμενου που δεν συμπεριλαμβάνεται στην κατάσχεση και εξακολουθεί να εμφανίζεται αρρύθμιστη κατά την υποβολή του αιτήματος. Πρόκειται, ενδεικτικά, για:
– ανεξόφλητες οφειλές από φόρο εισοδήματος,
– ΕΝΦΙΑ,
– ΦΠΑ,
– παρακρατούμενους ή επιρριπτόμενους φόρους,
– πρόστιμα, προσαυξήσεις και λοιπές επιβαρύνσεις,
– κάθε άλλη φορολογική υποχρέωση που έχει καταστεί ληξιπρόθεσμη.
Σημαντική λεπτομέρεια: δεν απαιτείται να εξοφληθούν όλα άμεσα και πλήρως. Η νομοθετική λογική εδώ είναι η «συμμόρφωση» και όχι η εφάπαξ πληρωμή. Αρκεί τα χρέη να έχουν ενταχθεί σε ενεργή ρύθμιση τμηματικής καταβολής ή να τελούν σε νόμιμη αναστολή πληρωμής (π.χ. βάσει νόμου, δικαστικής απόφασης ή προσωρινής διαταγής). Αν όμως μείνει έστω και μία οφειλή εκτός ρύθμισης, ο φορολογούμενος δεν πληροί τις προϋποθέσεις για την αποδέσμευση.
Χρέη από αλληλέγγυα ευθύνη: η «κρυφή» παγίδα
Στην ίδια περίμετρο ελέγχου μπαίνουν και χρέη από αλληλέγγυα ευθύνη. Πρόκειται για οφειλές νομικών προσώπων ή επιχειρήσεων για τις οποίες ο αιτών έχει καταστεί προσωπικά συνυπεύθυνος σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία (για παράδειγμα, λόγω ιδιότητας ως διοικούντος, διαχειριστή ή νόμιμου εκπροσώπου).
Έτσι, μπορεί κάποιος να έχει τακτοποιήσει όλες τις προσωπικές του υποχρεώσεις, αλλά να «κολλήσει» η διαδικασία αν υπάρχει αρρύθμιστη οφειλή επιχείρησης για την οποία ευθύνεται αλληλεγγύως. Στην πράξη, αυτό είναι από τα συχνότερα σημεία που αιφνιδιάζουν τους φορολογούμενους, γιατί δεν το συνδέουν άμεσα με τον προσωπικό τους λογαριασμό, όμως η ΑΑΔΕ το αντιμετωπίζει ως μέρος της συνολικής φορολογικής εικόνας.
Πώς υπολογίζεται η προκαταβολή 25% για την αποδέσμευση κατασχεμένων λογαριασμών
Ανεξάρτητα από τα υπόλοιπα χρέη, για την οφειλή που συνδέεται με την κατάσχεση πρέπει να έχει καταβληθεί τουλάχιστον το 25% του συνολικού ποσού. Και εδώ υπάρχει μια ακόμη λεπτομέρεια που έχει σημασία: το 25% δεν υπολογίζεται μόνο επί του αρχικού κεφαλαίου, αλλά επί του συνολικού ποσού όπως έχει διαμορφωθεί μαζί με τόκους και προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής.
Παράδειγμα: αν η συνολική οφειλή που αφορά την κατάσχεση είναι 20.000 ευρώ (μαζί με προσαυξήσεις), απαιτείται πληρωμή τουλάχιστον 5.000 ευρώ. Το υπόλοιπο ποσό (15.000 ευρώ) πρέπει είτε να ρυθμιστεί είτε να βρίσκεται σε νόμιμη αναστολή. Και, παράλληλα, οποιαδήποτε δεύτερη ληξιπρόθεσμη οφειλή (έστω και άσχετη με την κατάσχεση) πρέπει επίσης να είναι τακτοποιημένη. Διαφορετικά, η αποδέσμευση δεν προχωρά.
Διαδικασία αίτησης και ο σημαντικός περιορισμός: μία φορά μόνο
Η αίτηση υποβάλλεται ψηφιακά στην πύλη myAADE, μέσα από την υπηρεσία «Τα Αιτήματά μου», στην κατηγορία «Δικαστικό, μέτρα και οφειλές». Η άρση της κατάσχεσης χορηγείται μόνο μία φορά ανά οφειλέτη, στοιχείο που κάνει την προετοιμασία πριν την αίτηση ακόμη πιο σημαντική: πρέπει να έχουν ελεγχθεί όλες οι ληξιπρόθεσμες εκκρεμότητες ώστε να μην «χαθεί» η μοναδική ευκαιρία.
Μετά την κοινοποίηση της απόφασης στην τράπεζα, αποδεσμεύονται τα νέα ποσά που πιστώνονται στον λογαριασμό. Όσα χρήματα είχαν ήδη δεσμευτεί πριν από τη γνωστοποίηση δεν επιστρέφονται, αλλά αποδίδονται στο Δημόσιο για την κάλυψη των οφειλών.
Τέλος, από τη διαδικασία εξαιρούνται οφειλέτες που βρίσκονται σε πτώχευση ή άλλες διαδικασίες αφερεγγυότητας, καθώς και ορισμένες περιπτώσεις όπου τα χρέη έχουν ενταχθεί σε δικαστική ρύθμιση, συμφωνία εξυγίανσης ή σύμβαση αναδιάρθρωσης μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Η ουσία είναι ξεκάθαρη: η αποδέσμευση κατασχεμένων λογαριασμών δεν εξαρτάται μόνο από την προκαταβολή 25%, αλλά από το αν ο φορολογούμενος έχει τακτοποιήσει συνολικά την εικόνα των ληξιπρόθεσμων οφειλών του. Όσο πιο ολοκληρωμένος είναι αυτός ο έλεγχος πριν την αίτηση, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να αρθεί το «μπλόκο» και να λειτουργήσει ξανά κανονικά ο τραπεζικός λογαριασμός.
