Στο «περίμενε» για περίπου ένα μήνα ακόμα φαίνεται πως θα μείνουν οι αγρότες για την επιδότηση 15% στα λιπάσματα, παρά την παράταση του μέτρου έως και τον Αύγουστο.
Αν και το μέτρο έχει ανακοινωθεί ως παρέμβαση για τη μείωση του κόστους παραγωγής εξαιτίας του εν εξελίξει πολέμου στη Μέση Ανατολή, το πρακτικό σκέλος της διαδικασίας δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί. Η πλατφόρμα μέσω της οποίας θα δηλωθούν τα παραστατικά αγοράς λιπασμάτων προκειμένου να δοθεί η επιδότηση παραμένει κλειστή, με αποτέλεσμα οι αγρότες να έχουν ήδη τιμολόγια στα χέρια τους, αλλά να μην μπορούν να τα υποβάλουν για να υπολογιστεί και να καταβληθεί η ενίσχυση.
Σύμφωνα με πηγές στο υπουργείο Οικονομικών (ΥΠΟΙΚ), η ενεργοποίηση της πλατφόρμας μετατίθεται πλέον μέχρι τον Ιούνιο, καθώς η τεχνική προετοιμασία θα χρειαστεί για να ολοκληρωθεί και τον Μάιο. Όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, το ζήτημα δεν αφορά μόνο το ΥΠΟΙΚ, καθώς περνά από ποικίλους συναρμόδιους φορείς και υπουργεία.
Η επιδότηση αφορά το 15% της αξίας των τιμολογίων αγοράς λιπασμάτων και καλύπτει αγορές από τις 15.03.2026 έως και τις 31.08.2026. Το μέτρο δυνητικά αφορά περίπου 250.000 αγρότες, ενώ το πρόσθετο κόστος της παράτασης υπολογίζεται σε 23 εκατ. ευρώ. Συνολικά, μαζί με την περίοδο από τον Μάρτιο, το κόστος φτάνει τα 41 εκατ. ευρώ.
Το πρόβλημα για τους παραγωγούς είναι ότι η ενίσχυση δεν λειτουργεί ως άμεση μείωση της τιμής αγοράς, όπως είναι για παράδειγμα η επιδότηση στο diesel. Ο αγρότης αγοράζει πρώτα τα λιπάσματα, πληρώνει ολόκληρο το ποσό και στη συνέχεια περιμένει την επιστροφή. Για παράδειγμα, σε αγορά λιπασμάτων αξίας 1.000 ευρώ, η επιδότηση αντιστοιχεί σε 150 ευρώ. Το ποσό όμως δεν αφαιρείται τη στιγμή της αγοράς, αλλά επιστρέφεται αφού ανοίξει η πλατφόρμα, δηλωθούν τα παραστατικά και ολοκληρωθεί η διαδικασία πληρωμής.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αυτό κάνει τον χρόνο ενεργοποίησης της πλατφόρμας ιδιαίτερα κρίσιμο καθώς για τους αγρότες, που λόγω εποχής βρίσκονται ήδη σε περίοδο αυξημένων αναγκών για λίπανση, η καθυστέρηση σημαίνει ότι το κόστος βαραίνει ολοκληρωτικά τους ίδιους. Η παράταση έως τον Αύγουστο διευρύνει το διάστημα των επιλέξιμων αγορών, αλλά δεν λύνει το άμεσο πρόβλημα ρευστότητας.
Είναι χαρακτηριστικό πως, αν και η ΕΛΣΤΑΤ ακόμα δεν έχει δημοσιεύσει στοιχεία αγροτικών εισροών για τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, οι διεθνείς καταγραφές στις αρχές του μήνα ανέβαζαν τις τιμές ουρίας στη Δυτική Ευρώπη κατά 55% σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο, ενώ το Reuters σημειώνει ότι η αύξηση αφορά συνολικά τα λιπάσματα, καθώς οι χώρες αναζητούν εναλλακτικές πηγές προμήθειας μετά τις διαταραχές στις θαλάσσιες οδούς και στην αγορά ενέργειας.
Η εκκρεμότητα με την πλατφόρμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή τα λιπάσματα αποτελούν ένα από τα βασικά κόστη παραγωγής, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές παραμένουν επιβαρυμένες. Ειδικά για καλλιέργειες με υψηλές ανάγκες, ακόμη και η επιστροφή του 15% έχει πρακτική αξία μόνο αν καταβληθεί σε χρόνο που μπορεί να βοηθήσει τον παραγωγό και όχι αρκετές εβδομάδες μετά την αγορά.
Μέχρι να ανοίξει η πλατφόρμα, οι παραγωγοί θα συνεχίσουν να συγκεντρώνουν τα τιμολόγια, χωρίς όμως να γνωρίζουν πότε θα μπορέσουν να τα δηλώσουν και πότε θα πληρωθούν.
