Μία από τις σοβαρότερες μελέτες για την ΑΙ, πλήρως προσαρμοσμένη στην ελληνική πραγματικότητα, έδωσε στη δημοσιότητα το Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας με το «AI Playbook 2025», έναν αναλυτικό οδικό χάρτη για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η μελέτη δεν περιορίζεται σε μια θεωρητική καταγραφή των τεχνολογικών εξελίξεων. Επιχειρεί να συνδέσει την τεχνολογία με την επιχειρησιακή στρατηγική, την οργανωσιακή κουλτούρα και την ανθρώπινη ανάπτυξη, υποστηρίζοντας ότι μόνο μέσα από μια ολιστική προσέγγιση μπορεί η ΤΝ να μετατραπεί σε μοχλό παραγωγικότητας και βιώσιμης ανάπτυξης.
Η αφετηρία της ανάλυσης είναι ρεαλιστική. Παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών, η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται σε κρίσιμους δείκτες ψηφιακής έντασης και υιοθέτησης τεχνολογιών όπως το cloud, τα big data και η τεχνητή νοημοσύνη σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η δεκαετής οικονομική κρίση επιβράδυνε επενδύσεις και τεχνολογική αναβάθμιση, ωστόσο η χώρα εμφανίζει τα τελευταία χρόνια σαφή επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού της.
Οι κύριες προκλήσεις
Η μελέτη αφιερώνει σημαντικό μέρος στην αποτύπωση των ανασταλτικών παραγόντων που καθυστερούν την ευρεία εφαρμογή της ΤΝ στην Ελλάδα. Η άνιση ψηφιακή ωριμότητα μεταξύ κλάδων και περιφερειών, η έλλειψη δομημένων δεδομένων και αναλυτικών δεξιοτήτων, αλλά και τα ζητήματα εμπιστοσύνης και κανονιστικής συμμόρφωσης αποτελούν βασικά εμπόδια.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο και στον AI Act, με τη μελέτη να υπογραμμίζει ότι χωρίς νομική σαφήνεια και σταθερό πλαίσιο διακυβέρνησης, η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορεί να είναι βιώσιμη ούτε κοινωνικά αποδεκτή.
Οι στόχοι του Playbook
Στο επίκεντρο της πρότασης βρίσκεται η δημιουργία ενός εθνικού εγχειριδίου δράσης για την υιοθέτηση της ΤΝ από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Στόχος δεν είναι απλώς η διάδοση εργαλείων, αλλά η μετάβαση από τον πειραματισμό στον ουσιαστικό μετασχηματισμό. Το Playbook φιλοδοξεί να συμβάλει στη συγκρότηση ενός υγιούς οικοσυστήματος καινοτομίας που θα ενδυναμώσει την εθνική οικονομία, θα καλλιεργήσει νέες δεξιότητες και θα ενισχύσει τη θετική κοινωνική επίδραση της τεχνολογίας.
Η επιτυχής υιοθέτηση της ΤΝ προϋποθέτει θεμελιώδεις υποδομές και ξεκάθαρους κανόνες. Η πρόσβαση σε δίκτυα υψηλών ταχυτήτων, όπως 5G και οπτικές ίνες, αποτελεί βασική προϋπόθεση για εφαρμογές μεγάλης κλίμακας. Εξίσου κρίσιμη είναι η ύπαρξη αξιόπιστων υποδομών cloud, η διαχείριση και ποιότητα των δεδομένων και η συμμόρφωση με τον GDPR και το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη.
Η μελέτη επιμένει, επίσης, στην ανάγκη για πρακτικά εργαλεία αυτοαξιολόγησης και μετρήσιμους δείκτες, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να αποτυπώνουν ρεαλιστικά το επίπεδο ετοιμότητάς τους και να παρακολουθούν την πρόοδό τους.
Η κατηγοριοποίηση των ΜΜΕ και το σύστημα αξιολόγησης
Κεντρικό στοιχείο του Playbook αποτελεί η κατηγοριοποίηση ψηφιακής ωριμότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Στο πρώτο επίπεδο βρίσκονται επιχειρήσεις με στοιχειώδη ψηφιακή παρουσία, που χρειάζονται βασική εκπαίδευση και υποστήριξη. Στο επόμενο στάδιο εντάσσονται όσες έχουν υιοθετήσει συστήματα ERP, CRM και ηλεκτρονικό εμπόριο, χωρίς όμως να αξιοποιούν οργανωμένα δεδομένα. Οι πιο ώριμες επιχειρήσεις αξιοποιούν ενεργά δεδομένα και μπορούν να προχωρήσουν σε εφαρμογές πρόβλεψης και αυτοματισμού, ενώ στην κορυφή βρίσκονται λίγες «ηγέτιδες» εταιρείες που πειραματίζονται με εφαρμογές παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης και πιο σύνθετα συστήματα.
Για να υποστηριχθεί αυτή η κατηγοριοποίηση, προτείνεται εργαλείο αυτοαξιολόγησης που εξετάζει την τεχνική υποδομή, τη διαχείριση δεδομένων, τις δεξιότητες του ανθρώπινου δυναμικού, τις επιχειρησιακές διαδικασίες και το επίπεδο διακυβέρνησης και συμμόρφωσης.
Συνεργασίες, χρηματοδότηση και ανάπτυξη ταλέντου
Στο πεδίο της εφαρμογής, το Playbook τονίζει τη σημασία των συνεργασιών δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Η επιτυχία της στρατηγικής προϋποθέτει συντονισμό κράτους, επιχειρήσεων και οικοσυστήματος καινοτομίας.
Προτείνονται στοχευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία για τις λιγότερο ώριμες επιχειρήσεις, όπως κουπόνια για βασικές ψηφιακές λύσεις και υπηρεσίες cloud, αλλά και φορολογικά κίνητρα και υποστήριξη διεθνούς δικτύωσης για τις πιο προχωρημένες. Παράλληλα, αναδεικνύεται ως καθοριστικός παράγοντας η επένδυση στην εκπαίδευση και στην ανάπτυξη ψηφιακών και αναλυτικών δεξιοτήτων.
Η υλοποίηση της στρατηγικής προβλέπεται να γίνει σταδιακά, με σαφές χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμους δείκτες απόδοσης σε επίπεδο εισροών, εκροών και αποτελεσμάτων. Η φιλοσοφία είναι σαφής. Η πολιτική στήριξης πρέπει να μεταφράζεται σε πραγματική αύξηση παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας.
Στη μελέτη σχολιάζουν οι Σίμος Αναστασόπουλος, Πρόεδρος του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας, Δημήτρης Παπαστεργίου, Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Νίκος Παπαθανάσης, Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Βασίλης Καφάτος, Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητας, Βενετία Κουσία, μέλος του Συμβουλίου και επικεφαλής της ομάδας εργασίας και Θεόδωρος Πελαγίδης, Υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος.
Διαβάστε ολόκληρο το AI Playbook
