«Μη περιμένετε σημαντική μείωση τιμών στα ακίνητα, το στεγαστικό θα λυθεί με αύξηση μισθών» λένε οικονομολόγοι και μεσίτες, παρά το πλήθος των μέτρων που έχουν ληφθεί για το στεγαστικό. Η πραγματική λύση είναι καλύτερα εισοδήματα και μία αγορά χωρίς ακραίες αυξήσεις, κάτι που εκτιμούν πως θα γίνει μέσα στην επόμενη 5ετία.
Εξηγούν πως δεν μπορούν να πέσουν οι τιμές, γιατί στη μεγάλη εικόνα της ευρωπαϊκής και της παγκόσμιας αγοράς δεν είναι υψηλή. Οσο τα ελληνικά ακίνητα παραμένουν φθηνότερα από το μέσο ευρωπαϊκό όρο, πάντα θα υπάρχει ζήτηση από το εξωτερικό και οι τιμές θα έχουν ανθεκτικότητα. Αυτό ισχύει διπλά για την ελληνική αγορά, καθώς μεγάλο μέρος της χώρας έχει τουριστικό χαρακτήρα, που σημαίνει αυξημένη ζήτηση από ξένους επενδυτές. Στα πιο φθηνά της Ευρώπης συγκαταλέγονται τα ελληνικά ακίνητα, όμως οι ακόμα χαμηλότεροι μισθοί, τα κάνουν απλησίαστα για πολλούς που αναζητούν την επόμενή τους κατοικία. Σε έρευνα μέσου όρου ευρώ/τ.μ., σε 37 πόλεις της Ευρώπης, η Αθήνα είναι η τρίτη φθηνότερη της ευρωζώνης, πάνω μόνο από τη Σόφια της Βουλγαρίας των 2.020 ευρώ/τ.μ. και την κυπριακή Λευκωσία με 2.150 ευρώ το τετραγωνικό.
Η Βουλγαρία θα γίνει το 21ο μέλος της ευρωζώνης την Πρωτοχρονιά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του «Global Property Guide», τα ποιοτικά ακίνητα στην Ελλάδα έχουν μέσο όρο τιμής αγοράς, 2.400 ευρώ/τ.μ. στην Αθήνα, 2.558 ευρώ/τ.μ. στη Θεσσαλονίκη, στα Χανιά 2.636 ευρώ/τ.μ., στην Καβάλα 1.936 ευρώ/τ.μ. και στο Ηράκλειο 1.692 ευρώ το τετραγωνικό. Μία ενδεικτική επιλογή πόλεων που περιλαμβάνει τα αστικά κέντρα, τουριστικές περιοχές και πόλεις τόσο από την ηπειρωτική όσο και από την νησιωτική Ελλάδα. Αν και φαίνονται υψηλές, καθώς έχουν μέση άνοδο 8-10% ετησίως και σε πολλές περιοχές έχουν ξεπεράσει τα ιστορικά τους ρεκόρ, μία ματιά στις τιμές της υπόλοιπης Ευρώπης και συγκριτικά φαίνονται αρκετά χαμηλότερες.
Πρώτες κατοικίες
Αν και σε άλλες χώρες είναι πιο εύκολο να γίνει ο διαχωρισμός ανάμεσα στα τουριστικά και τα οικιστικά ακίνητα και τα δεύτερα να έχουν πιο «λογικές» τιμές, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, αυτό είναι πρακτικά αδύνατο. Η αγορά είναι μικρή, το ενδιαφέρον για αξιοποίηση των ακινήτων μεγάλο και το αποτέλεσμα είναι να έχει «θολώσει» το περιβάλλον της αγοράς με ακίνητα ακόμα και στην Κυψέλη στην Αθήνα ή στην Τούμπα στη Θεσσαλονίκη να αγοράζονται με σκοπό να πέσουν στην αγορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Ξανά, όσο υπάρχουν κάποιοι να προσφέρουν υψηλό τίμημα για αγορά ή ενοίκιο, οι τιμές δύσκολα θα πέσουν. Αυτό είναι που κάνει τους μεσίτες να είναι διστακτικοί και να κάνουν λόγο για συγκράτηση τιμών και όχι πτώση.
Η «μάχη» των μισθών
Αν οι τιμές δεν πέφτουν, τότε η λύση είναι να κουνηθεί η βελόνα στην πλευρά της αγοραστικής δύναμης και τα εισοδήματα. Τα τελευταία τελικά στοιχεία της Eurostat αφορούν το 2024 και δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση στη λίστα με τους μέσους ετήσιους μισθούς στην Ε.Ε. Στα 17.954 ο μέσος μισθός για τους Ελληνες και στα 15,387 ευρώ για τους Βούλγαρους. Για σύγκριση, ο μέσος ετήσιος μισθός στην Ε.Ε. είναι 39.808 ευρώ. Ο μικρότερος είναι τα 15.387 ευρώ της Βουλγαρίας και ο υψηλότερος είναι τα 82.969 ευρώ που έχουν στο Λουξεμβούργο. Παράλληλα, είναι και οι πέντε χώρες που έχουν μέσο μισθό πάνω από τις 50.000 ευρώ, όπως η Δανία, η Ιρλανδία, το Βέλγιο, η Αυστρία και η Γερμανία, με τη Φινλανδία να έρχεται αμέσως μετά με 49.428 ευρώ ανά έτος. Αν και αυτοί είναι οι «πλουσιότεροι» της Ευρώπης και δεν έχει νόημα η απευθείας σύγκριση μισθών, από αυτές τις χώρες προέρχεται σημαντικός αριθμός αγοραστών ελληνικών ακινήτων και για αυτούς, οι τιμές της Ελλάδας φαίνονται «φθηνές» σε σύγκριση με τις τιμές των ακινήτων στη χώρα τους.
Μέσο ενοίκιο και αξία πώλησης – Ευρώπη (34 χώρες, 37 πόλεις)
| Πόλη, χώρα | Τιμή αγοράς (€/τ.μ.) | Ενοίκιο €/μήνα
(2 υπνοδωμάτια) |
Μέσος μισθός χώρας (€/έτος, 2024) |
| Μονακό | 51.967 | 14.750 | 59.000 |
| Ζυρίχη, Ελβετία | 18.112 | 2.890 | 103.858 |
| Λουξεμβούργο | 11.029 | 2.800 | 82.969 |
| Παρίσι, Γαλλία | 9.490 | 2.800 | 43.790 |
| Οσλο, Νορβηγία | 9.024 | 1.935 | 60.534 |
| Αμστερνταμ, Ολλανδία | 8.575 | 2.675 | 58.248 |
| Λονδίνο, Ην. Βασίλειο | 8.440 | 3.590 | 46.000 |
| Δουβλίνο, Ιρλανδία | 8.014 | 2.500 | 61.051 |
| Κοπεγχάγη, Δανία | 7.867 | 2.070 | 71.565 |
| Στοκχόλμη, Σουηδία | 7.749 | 1.450 | 46.525 |
| Βιέννη, Αυστρία | 7.702 | 1.730 | 58.600 |
| Πράγα, Τσεχία | 5.814 | 1.320 | 23.998 |
| Λισαβόνα, Πορτογαλία | 5.701 | 1.850 | 24.818 |
| Μαδρίτη, Ισπανία | 5.666 | 1.900 | 33.700 |
| Μιλάνο, Ιταλία | 5.508 | 1.950 | 33.523 |
| Βερολίνο, Γερμανία | 5.379 | 1.770 | 53.791 |
| Ελσίνκι, Φινλανδία | 4.961 | 1.270 | 49.428 |
| Λιουμπλιάνα, Σλοβενία | 4.500 | 1.500 | 35.133 |
| Βαρσοβία, Πολωνία | 3.846 | 1.300 | 21.246 |
| Μπρατισλάβα, Σλοβακία | 3.549 | 1.150 | 20.287 |
| Βρυξέλλες, Βέλγιο | 3.522 | 1.500 | 59.632 |
| Βελιγράδι, Σερβία | 3.371 | 900 | 11.000 |
| Βουδαπέστη, Ουγγαρία | 3.061 | 1.100 | 18.461 |
| Ταλίν, Εσθονία | 3.000 | 850 | 26.546 |
| Ζάγκρεπ, Κροατία | 2.958 | 780 | 23.446 |
| Βίλνιους, Λιθουανία | 2.745 | 850 | 29.104 |
| Ρίγα, Λετονία | 2.556 | 1.300 | 22.262 |
| Αθήνα, Ελλάδα | 2.400 | 880 | 17.954 |
| Θεσσαλονίκη | 2.558 | 680 | |
| Ηράκλειο | 1.692 | 750 | |
| Καβάλα | 1.936 | 480 | |
| Μόσχα, Ρωσία | 2.332 | 915 | 12.710 |
| Λευκωσία, Κύπρος | 2.150 | 900 | 27.611 |
| Ποντγκόριτσα, Μαυροβούνιο | 2.108 | 750 | 14.532 |
| Σόφια, Βουλγαρία | 2.020 | 700 | 15.387 |
| Βουκουρέστι, Ρουμανία | 1.937 | 1.000 | 21.108 |
| Κισινάου, Μολδαβία | 1.540 | 740 | 9.250 |
Πηγή: Global Property Guide, Eurostat, OECD, National data
