Λίγο περισσότερο από έξι μήνες μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αξιοποιεί στο έπακρο τις εκτεταμένες πολιτικές νίκες που έχει καταγάγει μέσα από προσωπικά παιχνίδια εξουσίας, εισβάλλοντας σε κάθε πτυχή της αμερικανικής ζωής ώστε να επιβάλει τη θέληση και την κοσμοθεωρία του.
Τα έχει κάνει όλα, γρήγορα και ταυτόχρονα.
Όμως η προεδρία του μπορεί να εισέρχεται σε μια νέα φάση, καθώς οι πολιτικές συνέπειες του φρενήρη ρυθμού των αλλαγών αρχίζουν να ξεδιπλώνονται και οι ζωές των Αμερικανών και εκατομμυρίων ανθρώπων στο εξωτερικό αισθάνονται τον αντίκτυπο των φιλοδοξιών του.
Αρχικά, είναι οι δασμοί, οι οποίοι θα μπορούσαν να αυξήσουν τον πληθωρισμό, όπως προειδοποιούν πολλοί ειδικοί.
Ο πρόεδρος τήρησε τον λόγο του και σφράγισε τα νότια σύνορα με το Μεξικό, τιμώντας την υπόσχεση που τον βοήθησε να κερδίσει ξανά τον Λευκό Οίκο.
Όμως είναι άγνωστο πώς θα αντιδράσουν τώρα οι Αμερικανοί στις δρακόντειες μεθόδους απέλασης που έχει εφαρμόσει, καθώς ομοσπονδιακοί πράκτορες με μάσκες σαρώνουν τις γειτονιές και η κυβέρνηση χτίζει κλειστούς καταυλισμούς για να κρατάει τους παράτυπους μετανάστες.
Ο Τραμπ σημείωσε άλλη μια νομοθετική θριαμβευτική επιτυχία περνώντας το «μεγάλο, όμορφο νομοσχέδιό» του, παρά το γεγονός ότι του κόστισε τη στήριξη σημαντικών υποστηρικτών, όπως ο Ίλον Μασκ. Ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι το μέτρο θα πυροδοτήσει μια ραγδαία οικονομική ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας. Όμως πώς θα μοιάζουν αυτές οι υποσχέσεις αν χιλιάδες άνθρωποι χάσουν το την ιατρική τους ασφάλεια;
Ο υπουργός Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών του Τραμπ, Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ, υπόσχεται να «Κάνει την Αμερική ξανά Υγιή». Αλλά οι κίνδυνοι είναι τεράστιοι, ειδικά αν η ακύρωση χρηματοδότησης προγραμμάτων για εμβολιασμούς ύψους μισού δισεκατομμυρίου δολαρίων οδηγήσει σε κάποια κρίση δημόσιας υγείας με κόστος χιλιάδες ανθρώπινες ζωές.
Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ είναι έτοιμος για την πιο σημαντική κίνηση εξωτερικής πολιτικής που έχει κάνει μέχρι σήμερα, καθώς φιλοξενεί τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν στην Αλάσκα την ερχόμενη Παρασκευή, σε μια προσπάθεια να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. Όμως αν υποκύψει στις απαιτήσεις του Πούτιν, ο Τραμπ θα μπορούσε να κάνει ένα ιστορικό λάθος και να ανοίξει τον δρόμο για έναν μελλοντικό ρωσικό επεκτατισμό.
Επίδειξη ισχύος για αμφίβολους λόγους
Υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής που διατρέχει τις περισσότερες από τις ενέργειες του Τραμπ — είτε πρόκειται για εκφοβισμό πολιτικών εχθρών, είτε για επιβολή εμπορικών όρων σε μικρά και ευάλωτα έθνη. Πάντα αξιολογεί την πίεση έναντι ενός αντιπάλου και επιδιώκει να επιβάλει την προσωπική του βούληση.
Αλλά ενώ η επίδειξη της αμερικανικής ισχύος μπορεί να είναι αποτελεσματική βραχυπρόθεσμα, ο Τραμπ αποξενώνει επίσης συμμάχους που ήταν πολλαπλασιαστές ισχύος της παγκόσμιας κυριαρχίας των ΗΠΑ.
Τι θα συμβεί την επόμενη φορά που η Αμερική θα θελήσει βοήθεια από τους φίλους της – για παράδειγμα μετά από μια επίθεση τύπου 11ης Σεπτεμβρίου; Θα σπεύσουν οι ηγέτες που εκφοβίζει να υπερασπιστούν την Αμερική;
Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ μπορεί επίσης να σπρώχνει θυμωμένους συμμάχους στην αγκαλιά της Κίνας. Και η αποτυχία του μέχρι στιγμής να αποσπάσει εμπορικές παραχωρήσεις από το Πεκίνο, μπορεί να καταστήσει την ευρύτερη εμπορική του ατζέντα κενή περιεχομένου.
Τα στοιχήματα του Τραμπ είναι τεράστια και επικίνδυνα. Ίσως πολλά να αποδώσουν. Αλλά η ιστορία είναι γεμάτη από προέδρους που παρερμήνευσαν την εντολή τους και την ξεπέρασαν.
Ο πρόεδρος βρίσκεται ήδη σε πολύ χαμηλά επίπεδα στις δημοσκοπήσεις. Το ποσοστό αποδοχής του κυμαίνεται γύρω από το 40% στις περισσότερες έρευνες. Και η αποτυχία της κυβέρνησης να διαχειριστεί το σκάνδαλο σχετικά με την άρνησή της να δημοσιοποιήσει τα αρχεία του Τζέφρι Έπσταϊν έχει εν τω μεταξύ φέρει στην επιφάνεια για πρώτη φορά μια διχόνοια στη βάση του Τραμπ.
Η αυξανόμενη αυταρχική τάση του Τραμπ αντανακλάται μέσα από την ανάληψη τεράστιων εκτελεστικών εξουσιών μέσω αμφίβολων εθνικών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης. Οι επιθέσεις του στη δικαστική εξουσία, τα μέσα ενημέρωσης, τα πανεπιστήμια και τους αξιωματούχους προηγούμενων κυβερνήσεων απειλούν ήδη τις αρχές μιας δημοκρατικής διακυβέρνησης, ένα χρόνο πριν προεδρεύσει της 250ής επετείου της Αμερικανικής Επανάστασης, η οποία αποτίναξε τις ανεξήγητες ιδιοτροπίες των βασιλιάδων – στους οποίους ο Τραμπ μοιάζει ολοένα και περισσότερο.
Ορισμένες από τις πρόσφατες κινήσεις του, συμπεριλαμβανομένης της απόλυσης της κυβερνητικού αξιωματούχου που ήταν υπεύθυνη για τα στοιχεία της ανεργίας, μοιάζουν με προσπάθειες ανατροπής της πραγματικότητας και αποφυγής πληρωμής του πολιτικού κόστους σε περίπτωση ύφεσης της οικονομίας.
Οι αξιοσημείωτες πολιτικές ανατροπές
Οι δασμοί είναι το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα των αλλαγών που επέφερε ο Τραμπ. Οι ΗΠΑ αφιέρωσαν δεκαετίες για να χτίσουν ένα παγκόσμιο σύστημα ελεύθερου εμπορίου. Ο Τραμπ το κατέστρεψε μέσα σε λίγες εβδομάδες.
«Εισπράττουμε τρισεκατομμύρια δολάρια», δήλωσε ο Τραμπ σε συνέντευξή του την περασμένη εβδομάδα, μιλώντας για έσοδα που εισρέουν στην κυβέρνηση από εισαγωγικούς δασμούς. Αλλά αν και δεν το παραδέχεται, το τελικό τίμημα των δασμών θα το πληρώσουν οι Αμερικανοί καταναλωτές που έχουν ήδη κουραστεί από το υψηλότερο κόστος των ειδών πρώτης ανάγκης και της στέγασης.
Η Ουάσινγκτον λέει ότι η παγκόσμια οικονομία θα προσαρμοστεί σε δασμολογικούς συντελεστές που ξεκινούν από 10% και θα αυξάνονται πολύ υψηλότερα για ορισμένες χώρες – και ότι κάθε Αμερικανός θα είναι σε καλύτερη θέση.
Μέχρι στιγμής, ο Τραμπ έχει αποφύγει τις χειρότερες συνέπειες των μεταρρυθμίσεων στις οποίες αντιτίθενται σχεδόν όλοι οι οικονομολόγοι. «Αυτή τη στιγμή, οι δασμοί δεν δημιουργούν απαραίτητα το είδος του οικονομικού χάους που είχε προβλεφθεί», δήλωσε η Κρίστεν Σόλις Άντερσον, πολιτική σχολιάστρια του CNN. Όμως τα πράγματα θα αλλάξουν όταν οι υψηλότερες τιμές φτάσουν στους καταναλωτές.
Ο Τραμπ φαίνεται να βρίσκεται σε μια συνεχή νικηφόρα πορεία, διατυμπανίζοντας εμπορικές συμφωνίες, αφού πρώτα εκφόβισε εταίρους όπως η Ιαπωνία, η Ινδονησία και η Ευρωπαϊκή Ένωση για συμφωνίες που ωφέλησαν μονομερώς τις ΗΠΑ. Αλλά τα ψιλά γράμματα τέτοιων συμφωνιών υποδηλώνουν ότι είναι λιγότερο εντυπωσιακές από ό,τι φαίνονται. Εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε υποσχέσεις ξένων επενδύσεων στις ΗΠΑ είναι αμφισβητήσιμα. Οι ξένες κυβερνήσεις δεν μπορούν να αναγκάσουν τις εταιρείες τους να επενδύσουν στις ΗΠΑ. Και οι περισσότερες από τις συμφωνίες δεν ανοίγουν προστατευμένους τομείς ξένων αγορών σε αμερικανικά προϊόντα.
Στην καλύτερη περίπτωση, περιλαμβάνουν δεσμεύσεις προς τις ΗΠΑ να συνεργαστούν για την εξεύρεση λύσεων. Και ενώ το εμπόριο με τις ΗΠΑ υπόκειται σε δασμούς, τα υπόλοιπα έθνη μπορούν να εμπορεύονται ελεύθερα μεταξύ τους, πράγμα που σημαίνει ότι έχουν κίνητρο να προσανατολιστούν προς μη αμερικανικές αγορές.
Ένας άλλος επικίνδυνος τομέας για τον Τραμπ είναι η μετανάστευση: το βασικό του επιχείρημα που τον βοήθησε δύο φορές να κερδίσει την προεδρία, αλλά οδήγησε σε ακραίες προσπάθειες επιβολής του νόμου που αποξένωσαν τους μετριοπαθείς κατά την πρώτη του θητεία. Η προσέγγιση ήταν ακόμη πιο τιμωρητική τώρα. Έχουν απελαθεί καραβιές παράτυπων μεταναστών προς το Ελ Σαλβαδόρ και φυλακές-κολαστήρια. Τα δικαιώματα δίκαιης αντιμετώπισης ορισμένων μεταναστών έχουν παραβιαστεί. Και η κυβέρνηση σχεδιάζει περισσότερα στρατόπεδα μεταναστών όπως το ήδη διαβόητο «Αλκατράζ Αλιγάτορα» στη Φλόριντα. Και όλα αυτά συνοδεύτηκαν από επιδεικτική σκληρότητα για να προσελκύσει τους πιο σκληροπυρηνικούς ψηφοφόρους του Τραμπ.
Σε δημοσκόπηση του CNN τον περασμένο μήνα, το 55% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ο πρόεδρος το παράκανε όσον αφορά την απέλαση μεταναστών που ζουν παράνομα στις ΗΠΑ. Αυτός ο αριθμός έχει αυξηθεί κατά 10 μονάδες από τον Φεβρουάριο. Η πλειοψηφία αντιτίθεται επίσης στην κατασκευή μεγάλων κέντρων κράτησης για τους συλληφθέντες μετανάστες, αλλά και για τα δισεκατομμύρια δολάρια δαπανών που προβλέπονται στο «μεγάλο, όμορφο νομοσχέδιο».
Οτιδήποτε συμβεί στη συνέχεια, θα καθορίσει πώς η ιστορία θα θυμάται τη δεύτερη θητεία του.
Πηγή: CNN
