Ένα συστατικό που προέρχεται από τις εκπομπές ορυκτών καυσίμων ενδέχεται να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αμυοτροφικής πλευρικής σκλήρυνσης (ALS), σύμφωνα με νέα μελέτη. Ερευνητές στον Καναδά συνέκριναν 304 άτομα με διάγνωση ALS με 1.207 υγιείς συμμετέχοντες της ίδιας ηλικίας και φύλου και εκτίμησαν την έκθεσή τους σε ρύπους βασιζόμενοι σε περιβαλλοντικά δεδομένα για την περιοχή όπου βρισκόταν η κύρια κατοικία τους.
Συγκεκριμένα, οι ερευνητές συνέκριναν τα επίπεδα διοξειδίου του θείου (SO2), μιας ένωσης που παράγεται από την καύση άνθρακα και καυσίμων πετρελαίου. Αν και προηγούμενες έρευνες είχαν συνδέσει το SO2 με βλάβες στον εγκέφαλο, δεν είχε μελετηθεί σε σχέση με την ALS. Η μελέτη έδειξε ότι τα άτομα με ALS είχαν «σημαντικά υψηλότερο ιστορικό» έκθεσης σε SO2 σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Παρά το γεγονός ότι η συσχέτιση δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση, πρόκειται για έναν ισχυρό δεσμό και ένα ανησυχητικό εύρημα – ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς ότι όλες οι περιοχές που εξετάστηκαν στη μελέτη πληρούσαν τα επίσημα όρια για «καθαρή» ποιότητα αέρα.
«Τα ευρήματά μας υποστηρίζουν τη σχέση μεταξύ μακροχρόνιας έκθεσης σε ατμοσφαιρικούς ρύπους, ιδιαίτερα το διοξείδιο του θείου, και της ανάπτυξης ALS, τονίζοντας την ανάγκη για βελτιωμένα μέτρα ελέγχου της ατμοσφαιρικής ρύπανσης», γράφουν οι ερευνητές στην δημοσιευμένη μελέτη τους.
Το διοξείδιο του αζώτου (NO2) – επίσης παραπροϊόν των καυσαερίων και των σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με άνθρακα – είχε προηγουμένως συνδεθεί με τον κίνδυνο εμφάνισης ALS, αλλά αυτή η ανάλυση δεν έδειξε ουσιαστική σχέση μετά την προσαρμογή για άλλους παράγοντες (συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικοοικονομικών).
Η ομάδα παρατήρησε επίσης ότι τα επίπεδα SO₂ πριν από την εμφάνιση των συμπτωμάτων ήταν καθοριστικά, πολύ περισσότερο από τις μετρήσεις ετών πριν από τη διάγνωση, υποδηλώνοντας ότι τα άτομα συχνά βρίσκονταν σε ένα «σημείο χωρίς επιστροφή» όταν αξιολογούνταν από τους γιατρούς.
«Αυτή είναι η πρώτη μελέτη που αναδεικνύει ότι υψηλότερα επίπεδα SO2 στις κατοικημένες περιοχές σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο ALS», γράφουν οι ερευνητές.
Παρότι η ALS παραμένει σπάνια, με περίπου 1–2 νέα περιστατικά ανά 100.000 άτομα ετησίως παγκοσμίως, οι επιπτώσεις της είναι καταστροφικές. Η νόσος καταστρέφει σταδιακά τα νευρικά κύτταρα, προκαλώντας παράλυση, και στις περισσότερες περιπτώσεις είναι θανατηφόρα.
Οι επιστήμονες συνεχίζουν να ερευνούν τα αίτια της ALS, τα οποία παραμένουν ασαφή – για παράδειγμα, συνήθως δεν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό της νόσου. Έχουν αναγνωριστεί παράγοντες κινδύνου, όπως γενετικές μεταλλάξεις, αλλά η εικόνα δεν είναι ξεκάθαρη. Πιθανότατα, ένας συνδυασμός παραγόντων πυροδοτεί τις κρίσιμες διαδικασίες, και από αυτή αλλά και άλλες μελέτες προκύπτει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι πιθανό να αποτελεί έναν από αυτούς. Επιπλέον, γνωρίζουμε ότι η μόλυνση του σύγχρονου αστικού περιβάλλοντος συνδέεται επίσης με κίνδυνο για καρκίνο των πνευμόνων και προβλήματα ψυχικής υγείας.
Οι ερευνητές της συγκεκριμένης μελέτης συστήνουν περαιτέρω διερεύνηση των επιπτώσεων των ρύπων στον κίνδυνο ALS και προτείνουν αυστηρότερους κανονισμούς ποιότητας αέρα, ακόμη και όσο συνεχίζεται η καύση ορυκτών καυσίμων.
«Υπάρχει ανάγκη για στρατηγικές πρόληψης και βελτιωμένης ρυθμιστικής παρέμβασης για τη δημόσια υγεία σε σχέση με τα επίπεδα έκθεσης σε ατμοσφαιρικούς ρύπους», καταλήγουν οι ερευνητές.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Environmental Research.
