Ανησυχία σε όλο τον κόσμο έχουν προκαλέσει οι δασμοί που επέβαλε σε 185 χώρες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ και όπως χαρακτηριστικά υπογραμμίζει στην ανάλυσή του το CNN, «Μόλις πήρε το μεγαλύτερο πολιτικό ρίσκο με την οικονομία των ΗΠΑ από οποιονδήποτε πρόεδρο στη σύγχρονη ιστορία των ΗΠΑ».
Στην ανάλυσή του ο Στίφεν Κόλισον σημειώνει πως συνήθως οι Αμερικανοί πρόεδροι «προσπαθούν να κάνουν ό,τι μπορούν για να αποφύγουν να διαταράξουν την οικονομική μηχανή της χώρας και την παγκόσμια σταθερότητα – ειδικά αν η ανεργία είναι χαμηλή και η ανάπτυξη τρέχει, όπως συνέβη όταν ανέλαβε από τον Τζο Μπάιντεν».
Σε αντίθεση λοιπόν με αυτή την πρακτική, ο Τραμπ κατάφερε να σοκάρει όλο τον πλανήτη πηγαίνοντας κόντρα στις συμβουλές σχεδόν κάθε οικονομολόγου, καθώς και στα διδάγματα που έχουν προκύψει σε κάποιες από τις πιο ζοφερές στιγμές της ιστορίας.
Ο Τραμπ προχώρησε σε αυτήν την κίνηση στηριζόμενος στην πεποίθησή του σε μία μυστικιστική δύναμη σύμφωνα με την οποία το να κάνεις τα εισαγόμενα αγαθά μη ανταγωνιστικά θα καταφέρεις να τονώσεις την εγχώρια παραγωγή.
Για τον πρόεδρο των ΗΠΑ σύμφωνα με την ανάλυση του CNN «δεν έχει σημασία ότι οι εμπορικοί πόλεμοι τείνουν να έχουν άσχημη κατάληξη και ότι οι δασμοί είναι περισσότερο χαρακτηριστικό του 19ου αιώνα παρά του 21ου».
Ο Στίφεν Κόλισον σχολιάζει με καυστικό τρόπο ακόμα και τον τρόπο με τον οποίο επέλεξε ο Τραμπ να προβεί στις ανακοινώσεις, κάνοντας λόγο για μία «σουρεαλιστική εμφάνιση» από τον κήπο των Ρόδων στον Λευκό Οίκο.
«Ο κόσμος είδε έναν ασυγκράτητο πρόεδρο στο μοναδικό επίκεντρο της δημοσιότητας που λατρεύει, να διακινδυνεύει τις οικονομικές τύχες δισεκατομμυρίων ανθρώπων με ένα παράξενο πολιτικό στοίχημα», σημειώνει χαρακτηριστικά.
«Η μεγαλύτερη πολιτική έκπληξη είναι ότι ο Τραμπ -στο όνομα της αναζωογόνησης των οικονομικών προοπτικών των μεταβιομηχανικών περιοχών που έχουν καταστραφεί από την απώλεια θέσεων εργασίας και εργοστασίων στο εξωτερικό- πρόκειται να προκαλέσει πραγματικό πόνο στους Αμερικανούς», προσθέτει.
«Εξελέγη πριν από πέντε μήνες σε μεγάλο βαθμό επειδή οι ψηφοφόροι ήταν απογοητευμένοι από τις υψηλές τιμές των ειδών διατροφής και της στέγασης μετά τον εξοντωτικό πληθωρισμό που προκάλεσε η πανδημία Covid-19 και αφού οι δαπάνες της κυβέρνησης Μπάιντεν συνέβαλαν στην αναθέρμανση της οικονομίας. Η υποψήφια των Δημοκρατικών Καμάλα Χάρις είχε λίγες καλές απαντήσεις όταν ρωτήθηκε για το πώς θα μείωνε τις τιμές. Αλλά ο Τραμπ πρόβαλε την αλληλεγγύη των εργατοϋπαλλήλων δουλεύοντας στις πατάτες σε κατάστημα McDonalds στην Πενσυλβάνια», σημειώνει.
Ωστόσο, όπως τονίζει η πολιτική του Τραμπ θα κάνει σαν αποτέλεσμα «σχεδόν τα πάντα που αγοράζουν οι άνθρωποι – από το fast food μέχρι τα ηλεκτρονικά είδη, τα αυτοκίνητα μέχρι τα νέα σπίτια – πιο ακριβά. Οι φτωχότεροι άνθρωποι θα πληγούν περισσότερο από τους πλούσιους φίλους του Τραμπ, όπως και όσοι ζουν με σταθερά εισοδήματα».
Ενδεικτικό των προθέσεων του Τραμπ πάντως είναι τα όσα δήλωσε στο δίκτυο NBC το Σαββατοκύριακο ότι «δεν θα μπορούσε να τον νοιάζει λιγότερο» αν το κόστος αγοράς αυτοκινήτων εκτοξευτεί.
«Το νέο του πείραμα με τους δασμούς υποδηλώνει ότι το εννοεί. Πρόκειται για ένα εκπληκτικό κομμάτι πολιτικής τοποθέτησης για έναν δισεκατομμυριούχο πρόεδρο που ηγείται ενός υπουργικού συμβουλίου από άλλους δισεκατομμυριούχους και εκατομμυριούχους», υπογραμμίζει η ανάλυση του CNN.
«Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα εξελιχθεί το πολιτικό παιχνίδι του Τραμπ»
Το χειρότερο όμως είναι ότι «κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ακριβώς πώς θα εξελιχθεί αυτό το παιχνίδι» και «υποθέτοντας ότι θα εφαρμοστεί όλο το φάσμα των δασμών και ότι δεν θα υπάρξουν εξαιρέσεις της τελευταίας στιγμής -μια πιθανότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί δεδομένων των προηγούμενων ανατροπών του Τραμπ- ο κόσμος είναι έτοιμος για έναν εμπορικό πόλεμο πλήρους κλίμακας».
Βέβαια οι δασμοί θα έχουν και αντίποινα ακόμα και από παραδοσιακά φίλιες προς τις ΗΠΑ χώρες καθώς οι ξένοι ηγέτες «θα βρεθούν υπό έντονη πίεση για να αντεπιτεθούν στις ΗΠΑ για έναν καθολικό δασμό 10% σε όλα σχεδόν τα έθνη, συν πολύ υψηλότερους συντελεστές για τα έθνη που όπως είπε είναι οι χειρότεροι παραβάτες».
Ενδεικτική είναι προειδοποίηση του πρωθυπουργού της Αυστραλίας, Άντονι Αλμπανέζε, μίας χώρας εκ των πιο πιστών συμμάχων των ΗΠΑ. «Αυτή δεν είναι η πράξη ενός φίλου», είπε χαρακτηριστικά.
«Τα ξένα αντίποινα θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μια σκάλα κλιμάκωσης και να κάνουν τον Τραμπ -που θέλει πάντα να έχει τον τελευταίο λόγο- να νιώσει ότι δεν έχει άλλη επιλογή από το να απαντήσει», γράφει ακόμα ο Κόλισον.
Όσον αφορά κάποιους από τους δασμούς αναφέρει ότι ο Τραμπ «δεν εξήγησε γιατί είναι λογικό για την ισχυρότερη οικονομία του κόσμου να ξεκινήσει έναν εμπορικό πόλεμο με μικροσκοπικά, προβληματικά έθνη όπως η Καμπότζη με δασμούς 49% ή γιατί είναι καλή ιδέα να κάνει τη ζωή ακόμη πιο δύσκολη για τις αναπτυσσόμενες χώρες της Αφρικής. Και πρόκειται πραγματικά να δώσει οικονομικές μάχες με πιγκουίνους; Ο κατάλογος των δασμών του Λευκού Οίκου περιλαμβάνει τα μικροσκοπικά νησιά Χερντ και Μακντόναλντ στην Ανταρκτική, τα οποία πλήττονται με δασμό 10% – παρά το γεγονός ότι είναι κάτι περισσότερο από ένα καταφύγιο για τα θαλασσοπούλια».
Ακόμα σημειώνει πως ο «άλλος μεγάλος πολιτικός κίνδυνος από τη νέα του προσέγγιση – η οποία εξαφανίζει το παγκόσμιο σύστημα ελεύθερου εμπορίου που οι Ηνωμένες Πολιτείες ξόδεψαν δεκαετίες για να οικοδομήσουν – είναι ότι είναι απίθανο ο Τραμπ να έχει βραχυπρόθεσμη πολιτική ανταμοιβή από το στοίχημά του».
«Πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι είναι φαντασίωση πως οι κατασκευαστές θα αποφασίσουν να χτίσουν νέα εργοστάσια και αλυσίδες εφοδιασμού στις ΗΠΑ, όπως υπόσχεται ο Τραμπ. Αλλά ακόμη και αν το έκαναν, οι πιθανότητες να συμβεί αυτό κατά τη διάρκεια της θητείας του -ή ακόμη και στην τρίτη θητεία που θέλει παρά τις συνταγματικές απαγορεύσεις- είναι πολύ μικρές. Παρόλο που οι δασμοί θα συγκεντρώσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, δεν είναι σαφές αν οι ψηφοφόροι θα πιστέψουν τον ισχυρισμό του ότι όλοι θα αποζημιωθούν για τις υψηλότερες τιμές -ένας ουσιαστικός νέος φόρος- στο νομοσχέδιο για τη μείωση των φόρων που υποσχέθηκε. Και όλα δείχνουν ότι το μέτρο, αν περάσει, θα ευνοεί αναλογικά τους πολύ πλούσιους», προσέθεσε.
Οικονομολόγοι προβλέπουν μεγάλη ύφεση
Ο Κόλισον χαρακτηρίζει θράσος την ανακήρυξη της «Ημέρας Απελευθέρωσης» από τον Τραμπ και όπως αναφέρει «εδώ και εβδομάδες, εκτοξεύει απειλές για δασμούς και στη συνέχεια αφήνει να εννοηθεί ότι θα υποχωρήσει. Οι υποστηρικτές του στο Καπιτώλιο εξέφραζαν το γνωστό τροπάριο ότι οι αλαλαγμοί του αντιπροσώπευαν τις αριστοτεχνικές κινήσεις ενό σκακιστή και ενός ανίκητου διαπραγματευτή. Αλλά εκτός αν υπάρξει ανατροπή που θα μετατραπεί σε μεγάλη πολιτική υποχώρηση, δεδομένης της χορογραφίας του για μια “ιστορική” καμπή για την Αμερική, ο Τραμπ δεν αναμένεται να υποχωρήσει αυτή τη φορά».
«Αυτή θα είναι μια πολύ μεγάλη στιγμή. Νομίζω ότι θα θυμάστε αυτή τη ημέρα», είπε ο Τραμπ στα μέλη του υπουργικού συμβουλίου και στους ηγέτες του Κογκρέσου. «Θα είναι μια μέρα που ελπίζω ότι θα κοιτάτε πίσω στα επόμενα χρόνια και θα λέτε: “Ξέρετε, είχε δίκιο. Αυτή αποδείχθηκε ότι είναι μία από τις πιο σημαντικές ημέρες στην ιστορία της χώρας μας”».
Όπως αναφέρει η ανάλυση, «η αίσθηση του Τραμπ ότι δημιούργησε ένα σημείο καμπής είναι μάλλον σωστή: Ορισμένοι οικονομολόγοι προβλέπουν ότι η επιστροφή στο είδος των εμπορικών φραγμών που προκάλεσαν τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930 και θα οδηγήσει εκ νέου σε ύφεση».
«Ωστόσο, ο Τραμπ έχει μια στρατιά πιστών ψηφοφόρων που μοιράζονται το μίσος του για τους εμπειρογνώμονες και τους οικονομολόγους του κατεστημένου. Το επιχείρημά του ότι ο κόσμος πάντα κλέβει την Αμερική τον βοήθησε να κερδίσει δύο εκλογικές αναμετρήσεις. Όπως το έθεσε την Τετάρτη: “Για δεκαετίες, η χώρα μας λεηλατήθηκε, λεηλατήθηκε, βιάστηκε και λεηλατήθηκε από κράτη κοντά και μακριά, τόσο από φίλους όσο και από εχθρούς”»”. Και πρόσθεσε: “Οι Αμερικανοί εργάτες χάλυβα, οι εργάτες αυτοκινήτων, οι αγρότες και οι ειδικευμένοι τεχνίτες … πραγματικά υπέφεραν σοβαρά. Παρακολουθούσαν με αγωνία τους ξένους ηγέτες να κλέβουν τις δουλειές μας, τους ξένους απατεώνες να λεηλατούν τα εργοστάσιά μας και τους ξένους ρακοσυλλέκτες να διαλύουν το άλλοτε όμορφο αμερικανικό μας όνειρο”».
«Οι δύο θητείες του Τραμπ αποδεικνύουν ότι τα οφέλη της παγκοσμιοποίησης δεν είναι καθολικά μοιρασμένα. Πολλές από τις ταλαντευόμενες πολιτείες που κέρδισε ο Τραμπ το 2016 και το 2024 είναι σημαδεμένες από τη βιομηχανική παρακμή. Οι ψηφοφόροι εκεί θυμούνται τις υποσχέσεις που τους έδωσαν οι προηγούμενοι πρόεδροι και πιστεύουν ότι τους είπαν ψέματα», αναφέρει ακόμα η ανάλυση.
«Αν ο Τραμπ εναντιωθεί στην οικονομική ορθοδοξία και επιστρέψει την ευημερία σε υποβαθμισμένες περιοχές, οι ενάντια στο ρεύμα πεποιθήσεις του θα επικυρωθούν και η κληρονομιά του θα αντανακλά την τόλμη του», σημείωσε ο Κόλισον και υπογραμμίζει ότι ο γερουσιαστής Τόμι Τούμπερβιλ εξήγησε ότι «οι ψηφοφόροι του εξακολουθούν να εμπιστεύονται τον πρόεδρο. “Τον πιστεύουν και προσπαθεί να κάνει κάτι διαφορετικό. Πρέπει να έχουμε ένα διαφορετικό σχέδιο παιχνιδιού”», συμπληρώνει.
Άνοιγμα στους Δημοκρατικούς αν τα πράγματα στραβώσουν
«Ένας λόγος για τον οποίο οι ΗΠΑ είχαν μερικές φορές μικρότερους δασμούς από τους αντιπάλους τους είναι η δύναμη του Αμερικανού καταναλωτή, ο πλούτος της οικονομίας τους και η λογική ότι ένα σύστημα ελεύθερου εμπορίου στο οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι η κυρίαρχη δύναμη καθιστά τη χώρα ακόμη πιο ισχυρή», αναφέρει ακόμα ο Κόλισον και προσθέτει:
«Τώρα θα γίνει πολύ πιο δύσκολο για τους Αμερικανούς να αντέξουν οικονομικά καινούργια αυτοκίνητα, τηλεοράσεις με επίπεδη οθόνη και ακόμη και να γεμίζουν τα καρότσια για τα ψώνια τους από τα παντοπωλεία κάθε εβδομάδα. Αν οι τιμές αυξηθούν και ο πληθωρισμός εκτοξευθεί, οι καταναλωτές θα μπορούσαν να αποσυρθούν, προκαλώντας επιβράδυνση της ανάπτυξης σε ύφεση – και ο πρόεδρος θα έχει δώσει στους Δημοκρατικούς ένα πολιτικό δώρο. Τα πλάνα από τον Κήπο των Ρόδων θα πλαισιώσουν χιλιάδες προεκλογικές διαφημίσεις στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 και στις εκλογές του 2028».
Όσον αφορά τις εκλογές: «Η εμπορική «Ημέρα Απελευθέρωσης» του Τραμπ έρχεται σε μια στιγμή που η αναταραχή των τελευταίων δύο μηνών μπορεί να απογοητεύσει τους ψηφοφόρους από τους Ρεπουμπλικάνους. Σε ένα από τα πρώτα πολιτικά τεστ της δεύτερης θητείας του Τραμπ, ένας φιλελεύθερος υποψήφιος κέρδισε εύκολα μια κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση στο Ουισκόνσιν που έκρινε την πολιτική μοίρα του Ανώτατου Δικαστηρίου της πολιτείας. Το Δημοκρατικό Κόμμα που δυσκολεύεται να βρει ένα αποτελεσματικό μήνυμα κατά του Τραμπ δύσκολα θα μπορούσε να λείψει μετά τη φαντασμαγορία του δασμολογικού του πάρτι».
«Ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι μπορεί να συμφωνούν. Τέσσερις από τους δικούς τους στη Γερουσία προσπάθησαν να στείλουν μια προειδοποίηση στον πρόεδρο το βράδυ της Τετάρτης, ψηφίζοντας με τους Δημοκρατικούς ένα καθαρά συμβολικό μέτρο που αποσκοπούσε στο να εμποδίσει τους δασμούς στον Καναδά. Αλλά είτε η χώρα οδεύει προς έναν οικονομικό γκρεμό είτε προς τη νέα χρυσή εποχή που υπόσχεται, το κόμμα του – και κάθε άλλος Αμερικανός – συμπαρασύρεται μαζί του», καταλήγει ο Κόλισον.
Πηγή: CNN
