Σε ένα εργαστήριο στο Τιρόλο της Αυστρίας, επιστήμονες αναλύουν το DNA περίπου 100 δειγμάτων μελιού μηνιαίως για να μελετήσουν τη σύνθεσή τους – και σε ορισμένες περιπτώσεις να εντοπίσουν νοθεία. Η αυστριακή εταιρεία Sinsoma ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια να πραγματοποιεί αυτά τα τεστ ως απάντηση στην εισροή νοθευμένου μελιού.
«Είναι κάτι πραγματικά καινοτόμο για την αγορά μελιού, δήλωσε η Κορίνα Γουάλινγκερ, επικεφαλής πωλήσεων της Sinsoma.
Είναι απαραίτητο η τεχνολογία να προχωράει συνεχώς – όπως ακριβώς κάνουν και οι νοθευτές, πρόσθεσε.
Η κλίμακα της νοθείας
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεία, το μέλι δεν μπορεί να περιέχει πρόσθετα όπως νερό ή φθηνά σιρόπια ζάχαρης που αυξάνουν τον όγκο του. Ωστόσο, οι αναλύσεις έχουν δείξει ότι αυτή η πρακτική είναι ευρέως διαδεδομένη. Μια έρευνα της ΕΕ αποκάλυψε ότι το 46% των δειγμάτων μελιού που ελέγχθηκαν κατά την είσοδο στην Ένωση (2021-2022) ήταν ύποπτα για νοθεία, έναντι 14% την περίοδο 2015-2017. Από τα ύποπτα δείγματα, το 74% προερχόταν από την Κίνα.
Απειλή για τους μελισσοκόμους
Η αυστριακή υπηρεσία ασφάλειας τροφίμων (AGES) χρησιμοποίησε για πρώτη φορά φέτος τεστ DNA για την ανίχνευση νοθείας, ενώ η ευρωπαϊκή αλυσίδα σούπερ μάρκετ SPAR διέταξε επίσης DNA δοκιμές για τα μέλη της. Η ανάλυση του DNA μπορεί να αποκαλύψει ποια φυτά επισκέφτηκαν οι μέλισσες. Η SPAR επανέφερε στα ράφια τα μέλη της – που είχε αποσύρει για έλεγχο – μετά από τα τεστ.
Εκτός από την εξαπάτηση των καταναλωτών, το νοθευμένο μέλι απειλεί τον βιοπορισμό των μελισσοκόμων, οι οποίοι παλεύουν να ανταγωνιστούν τις πολύ χαμηλότερες τιμές του εισαγόμενου μελιού -το οποίο συχνά προέρχεται από διάφορες χώρες- και για αυτό απαιτούν αποτελεσματικότερους ελέγχους.
«Δεν έχουμε καμία ελπίδα» δήλωσε ο Ματίας Κοπέτζκι, ιδιοκτήτης της Wiener Bezirksimkerei, που διαχειρίζεται 350 κυψέλες στη Βιέννη.
Νέοι κανόνες της ΕΕ
Ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός μελιού στον κόσμο μετά την Κίνα, είναι επίσης ο δεύτερος μεγαλύτερος εισαγωγέας μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΕ, το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών μελιού του μπλοκ προέρχεται από την Ουκρανία, την Κίνα και την Αργεντινή.
Μια νέα οδηγία της ΕΕ που θα ισχύσει από το 2026 θα απαιτεί οι ετικέτες να αναγράφουν τις χώρες προέλευσης, αντί για αόριστες αναφορές όπως «μείγμα ευρωπαϊκών και μη ευρωπαϊκών μελιών». Μελισσοκόμοι όπως ο Κοπέτζκι ελπίζουν ότι ο νέος κανόνας θα ευαισθητοποιήσει τους καταναλωτές.
Οι Βρυξέλλες συγκρότησαν επίσης μια ομάδα εμπειρογνωμόνων, με εντολή έως το 2028, για την «εναρμόνιση των μεθόδων ανίχνευσης της νοθείας στο μέλι και την ιχνηλασιμότητα του προϊόντος μέχρι τον παραγωγό ή τον εισαγωγέα που το συγκομίζει».
Η διαδικασία του τεστ DNA
Η Sinsoma ειδικεύεται στα τεστ DNA. «Το μέλι περιέχει ίχνη DNA από το περιβάλλον όπου οι μέλισσες συλλέγουν το νέκταρ. Κάθε μέλι έχει ένα μοναδικό DNA προφίλ», εξηγεί η Γουάλινγκερ.
Η απουσία ποικιλίας DNA ή η παρουσία DNA ρυζιού ή καλαμποκιού τα οποία δεν επισκέπτονται οι μέλισσες, αποτελεί ένδειξη νοθείας. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η ανάλυση του DNA μπορεί να εντοπίσει ορισμένες, αλλά όχι όλες τις μορφές νοθείας, και απαιτείται αυστηρή διαδικασία επικύρωσης.
Η Γουάλινγκερ αναγνωρίζει την ανάγκη τυποποίησης των μεθόδων, αλλά σημειώνει: “Αν περιμένουμε να έχουμε τελειοποιημένες μεθόδους, θα είμαστε πάντα πίσω από τους νοθευτές”.
ΠΗΓΗ: Phys.org
