Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στην υλοποίηση ενός συνεκτικού, πολυεπίπεδου σχεδίου που αναβαθμίζει ριζικά το Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τον εκσυγχρονισμό του υφιστάμενου κτηρίου, την επανέκθεση των συλλογών, την εκπόνηση όλων των απαιτούμενων μελετών και τη δημιουργία νέου κτηρίου σε όμορο οικόπεδο, το οποίο έχει παραχωρηθεί στο Υπουργείο Πολιτισμού από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
Με συνολικό προϋπολογισμό που υπερβαίνει τα 3.500.000 ευρώ—χωρίς να υπολογίζεται το κόστος κατασκευής της επέκτασης—το έργο στοχεύει στη δημιουργία ενός σύγχρονου πολιτιστικού πόλου που αναδεικνύει τον πλούτο της περιοχής και βελτιώνει ουσιαστικά την εμπειρία των επισκεπτών. Το Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς μπαίνει σε μια νέα εποχή, με αναβαθμισμένες υποδομές, σύγχρονες υπηρεσίες και ενισχυμένη προστασία των αρχαιοτήτων του.
Όραμα και στόχοι για το Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς
Η αναβάθμιση έχει ως πυρήνα την ανάδειξη του εξαιρετικού αρχαιολογικού αποθέματος της περιοχής Κιλκίς, μέσα από ένα μουσείο που είναι βιώσιμο, προσβάσιμο και ενεργειακά αποδοτικό. Ο σχεδιασμός υπηρετεί μια συνολική πολιτιστική πολιτική: μουσεία που λειτουργούν ως ζωντανοί οργανισμοί για την τοπική κοινωνία, υποδέχονται περισσότερους επισκέπτες και συνδέονται με την εκπαίδευση, τον πολιτιστικό τουρισμό και την οικονομική ανάπτυξη. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των ίδιων των αρχαιολογικών τεκμηρίων, με επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις που εγγυώνται τη μακροχρόνια διατήρησή τους.
Χρηματοδότηση και ωρίμανση του έργου
Η χρηματοδότηση του έργου είναι εξασφαλισμένη από πολλαπλές πηγές, γεγονός που επιτρέπει τον πλήρη σχεδιασμό και την έγκαιρη υλοποίηση:
– 2.300.000 ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού.
– 1.100.000 ευρώ από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία» – ΕΣΠΑ 2021-2027.
– Επιπλέον, καλύπτεται από εθνικούς πόρους του Υπουργείου Πολιτισμού το σύνολο των αναγκαίων μελετών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν την επέκταση.
Για το νέο κτήριο έχουν ήδη εγκριθεί βασικές προμελέτες—αρχιτεκτονική, ειδική αρχιτεκτονική διαμόρφωσης περιβάλλοντος χώρου, στατική και ηλεκτρομηχανολογική—και η επόμενη φάση ωρίμανσης βρίσκεται σε εξέλιξη. Το γεγονός ότι το συνολικό ποσό δεν περιλαμβάνει το κόστος κατασκευής της επέκτασης υπογραμμίζει τον ρεαλιστικό σχεδιασμό και τη σταδιακή υλοποίηση, με απόλυτη διαφάνεια στα επιμέρους σκέλη.
Επέκταση και νέες υποδομές
Κομβικό στοιχείο του σχεδίου αποτελεί η ανέγερση νέου κτηρίου στο όμορο οικόπεδο που έχει παραχωρηθεί στο Υπουργείο Πολιτισμού, επιφάνειας 2.224 τ.μ. Η επέκταση λειτουργεί συμπληρωματικά προς το υφιστάμενο μουσείο, διατηρώντας όμως την αυτοτέλειά της, ώστε να διαμορφωθεί ένα ενιαίο αλλά πολυλειτουργικό σύνολο. Το νέο κτήριο, μεικτού εμβαδού περίπου 860 τ.μ., αναπτύσσεται σε τρία επίπεδα και θα υποστηρίζει τόσο τις ανάγκες του κοινού όσο και τις αυξημένες επιστημονικές, αποθηκευτικές και συντηρητικές απαιτήσεις.
Προβλέπονται:
– Υπόγειο: Αρχαιολογικές αποθήκες με σύγχρονες συνθήκες φύλαξης, data room και χώροι ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων/μηχανοστασίων.
– Ισόγειο: Χώρος υποδοχής, αίθουσα περιοδικών εκθέσεων, χώροι εξυπηρέτησης κοινού (αναψυκτήριο και χώροι υγιεινής, συμπεριλαμβανομένου W.C. ΑμεΑ), καθώς και ενότητες βιβλιοθήκης–αναγνωστηρίου–αρχειοθήκης και γραφειακοί χώροι.
Η τελική διαρρύθμιση του συνόλου των επιπέδων και των εξωτερικών διαμορφώσεων θα οριστικοποιηθεί στις προσεχείς φάσεις των μελετών, ώστε να εξασφαλιστεί η βέλτιστη λειτουργικότητα, η προσβασιμότητα και ο αρμονικός διάλογος με το αστικό περιβάλλον.
Ασφάλεια και επανέκθεση των συλλογών
Η επανέκθεση των συλλογών συνοδεύεται από στοχευμένες παρεμβάσεις ασφαλείας για τα πλέον σημαντικά αρχαιολογικά τεκμήρια. Εμβληματικό παράδειγμα αποτελεί ο Κούρος της Ευρωπού, ένα από τα κορυφαία εκθέματα του Μουσείου και σχεδόν το μοναδικό ακέραιο άγαλμα κούρου που έχει βρεθεί στη Μακεδονία. Για την ασφαλή έκθεσή του προβλέπεται ειδική στατική μελέτη στήριξης και προηγμένο σύστημα σεισμικής μόνωσης και διακριτικής συγκράτησης, το οποίο προστατεύει το αυθεντικό μάρμαρο χωρίς παρεμβάσεις στην υλική του υπόσταση. Οι λύσεις αυτές εντάσσονται σε διεθνώς αναγνωρισμένες πρακτικές συντήρησης και μουσειολογικής παρουσίασης.
Εμπειρία επισκεπτών και υπηρεσίες κοινού
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Κιλκίς αναβαθμίζεται ως προς την εμπειρία του επισκέπτη, με νέους εκθεσιακούς χώρους, ευέλικτες περιοδικές εκθέσεις και αναβαθμισμένες παροχές. Ο χώρος υποδοχής ανασχεδιάζεται για άνετη ροή και πληροφόρηση, ενώ το αναψυκτήριο και οι υποδομές υγιεινής, πλήρως προσβάσιμες για άτομα με αναπηρία, συμβάλλουν σε μια φιλόξενη και συμπεριληπτική εμπειρία. Η βιβλιοθήκη–αναγνωστήριο–αρχειοθήκη ενισχύει την εκπαιδευτική και ερευνητική διάσταση του Μουσείου, καθιστώντας το σημείο αναφοράς για μαθητές, φοιτητές, ερευνητές και το ευρύτερο κοινό. Παράλληλα, ο εκσυγχρονισμός των υποδομών δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ψηφιακές εφαρμογές ερμηνείας και εκπαιδευτικά προγράμματα που εμπλουτίζουν την κατανόηση του αρχαιολογικού υλικού.
