Η Λέσβος βρίσκεται σε έντονη αναστάτωση, καθώς η ευλογιά, η πανώλη και ο αφθώδης πυρετός έχουν πλήξει σοβαρά το ζωικό κεφάλαιο, πιέζοντας αγρότες, κτηνοτρόφους και επαγγελματίες του νησιού.
Σε συνέντευξή του στο ΕΡΤnews, ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννης Ανδριανός παρουσίασε αναλυτικά το πακέτο μέτρων στήριξης, την τρέχουσα επιδημιολογική εικόνα, καθώς και μια νέα απόφαση που υπογράφηκε για αποζημιώσεις και αναπλήρωση χαμένου εισοδήματος, ύψους περίπου 16,8 εκατ. ευρώ, ειδικά για τις απώλειες του 2026. Στόχος είναι η άμεση ανακούφιση των πληγέντων, η σταθεροποίηση της παραγωγής και η ανάσχεση της διασποράς, με αιχμή τον αφθώδη πυρετό.
Επιδημιολογική εικόνα και συντονισμός για τον αφθώδη πυρετό
Ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι η κατάσταση παραμένει κρίσιμη, με νέα κρούσματα να καταγράφονται και τις αρχές να παρεμβαίνουν καθημερινά για τον περιορισμό της εξάπλωσης. Στη Λέσβο επιχειρούν 35 κτηνίατροι στο πεδίο, εφαρμόζοντας στοχευμένους ελέγχους, ιχνηλάτηση επαφών, απολυμάνσεις και αυστηρά πρωτόκολλα κίνησης ζώων και προϊόντων. «Ο αφθώδης είναι επιθετικός ιός. Θέλει μεγάλη προσοχή για να μη φύγει από τη Λέσβο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Ανδριανός, επισημαίνοντας τη σημασία της πειθαρχίας στα μέτρα βιοασφάλειας σε κάθε στάδιο της αλυσίδας παραγωγής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, έχουν θανατωθεί συνολικά 535.000 ζώα στη χώρα, λόγω ευλογιάς, πανώλης και αφθώδους, ως αναγκαίο μέτρο για τη διακοπή της μετάδοσης. Η εικόνα παραμένει δυναμική, με τις υπηρεσίες να προσαρμόζουν συνεχώς τη στρατηγική τους ανάλογα με τα επιδημιολογικά δεδομένα και τις συστάσεις των επιστημονικών επιτροπών.
Αποζημιώσεις 16,8 εκατ. ευρώ και μέτρα εισοδηματικής στήριξης
Η νέα απόφαση για αποζημιώσεις, ύψους περίπου 16,8 εκατ. ευρώ, αποσκοπεί στην κάλυψη των απωλειών που προκλήθηκαν μέσα στο 2026. Όπως εξήγησε ο υφυπουργός, 3,1 εκατ. ευρώ αφορούν τις θανατώσεις ζώων και 1,3 εκατ. ευρώ την απώλεια εισοδήματος των παραγωγών. Παράλληλα, έχουν ήδη καταβληθεί 2,6 εκατ. ευρώ στους τυροκόμους για την αγορά γάλακτος και τη στήριξη της παραγωγής, ώστε να διατηρηθεί η ρευστότητα και να συνεχιστεί η τροφοδοσία της αγοράς με ασφαλή προϊόντα.
Πέραν των στοχευμένων παρεμβάσεων στη Λέσβο, ο κ. Ανδριανός τόνισε ότι σε πανελλαδικό επίπεδο έχουν ήδη καταβληθεί 45 εκατ. ευρώ σε αποζημιώσεις, καλύπτοντας τις επιπτώσεις από τις τρεις ασθένειες σε κτηνοτρόφους και επαγγελματίες του αγροδιατροφικού τομέα. Στόχος είναι η γρήγορη και δίκαιη αποζημίωση όσων επλήγησαν, με διαφανείς διαδικασίες και ξεκάθαρα κριτήρια.
Νέο σύστημα πληρωμών μέσω ΑΑΔΕ και μεταρρύθμιση ΟΣΔΕ
Κεντρικό εργαλείο για την επιτάχυνση και θωράκιση των πληρωμών αποτελεί το νέο σύστημα μέσω ΑΑΔΕ. Οι ενισχύσεις, όπως ανέφερε ο υφυπουργός, πραγματοποιούνται πλέον «δίκαια, αντικειμενικά και διαφανώς», περιορίζοντας τη γραφειοκρατία και εξασφαλίζοντας ότι τα κονδύλια φτάνουν στους πραγματικούς δικαιούχους. Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και η μεταρρύθμιση του ΟΣΔΕ, με έμφαση στη διαλειτουργικότητα, την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα και τον αυστηρότερο έλεγχο των στοιχείων.
Βιοασφάλεια, θανάτωση-ταφή και προστασία περιβάλλοντος
Για τις διαδικασίες θανάτωσης και ταφής των ζώων, ο κ. Ανδριανός ήταν κατηγορηματικός: εφαρμόζονται αυστηρές προδιαγραφές από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες και τις Περιφέρειες, με πιστή τήρηση των πρωτοκόλλων που προστατεύουν τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον. Απέκρουσε ανησυχίες σχετικά με πιθανές επιπτώσεις στον υδροφόρο ορίζοντα ή στις παραλιακές ζώνες, σημειώνοντας ότι οι ενέργειες γίνονται σε ελεγχόμενους χώρους και με όλα τα απαραίτητα μέτρα πρόληψης.
Η βιοασφάλεια αποτελεί κλειδί σε κάθε στάδιο: από τη μεταφορά ζωοτροφών και ζώων, έως την καθαριότητα εγκαταστάσεων, τον έλεγχο προσωπικού και επισκεπτών και τη σωστή διαχείριση αποβλήτων. Η κοινή προσπάθεια κράτους, παραγωγών και επαγγελματιών είναι απαραίτητη για να ανακοπεί η διασπορά, ιδίως όταν ο αφθώδης πυρετός παρουσιάζει υψηλή μεταδοτικότητα.
Τυροκομεία: συνέχιση εξαγωγών με αυστηρά μέτρα
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στον κρίσιμο κρίκο των τυροκομείων. Σύμφωνα με τον υφυπουργό, οι επιχειρήσεις μπορούν να συνεχίσουν κανονικά τις εξαγωγές, υπό την προϋπόθεση ότι εφαρμόζουν απαρέγκλιτα τα μέτρα βιοασφάλειας και ιχνηλασιμότητας, ώστε να αποκλειστεί κάθε κίνδυνος μεταφοράς του ιού. Η συμμόρφωση με τα πρωτόκολλα διασφαλίζει την υγεία των ζώων, προστατεύει τη φήμη των ελληνικών προϊόντων στο εξωτερικό και διατηρεί σε λειτουργία αλυσίδες αξίας που στηρίζουν ολόκληρες τοπικές οικονομίες.
Επόμενα βήματα: ΔΕΘ, νέα ΚΑΠ και αξιοποίηση πόρων
Ο κ. Ανδριανός προανήγγειλε ότι στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης ο πρωθυπουργός θα ανακοινώσει ουσιαστικά μέτρα για αγρότες και κτηνοτρόφους, σε συνέχεια των ήδη δρομολογημένων παρεμβάσεων. Παράλληλα, συνεχίζεται ο εθνικός διάλογος για τη νέα ΚΑΠ, με στόχο την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την ανθεκτικότητα του πρωτογενούς τομέα απέναντι σε υγειονομικές και κλιματικές προκλήσεις.
Σε αυτή τη συγκυρία, ο ορίζοντας πολιτικής περιλαμβάνει τόσο άμεσες ενισχύσεις όσο και διαρθρωτικά μέτρα που θα μειώσουν τα ρίσκα για τους παραγωγούς, θα ενισχύσουν τις υποδομές ελέγχου και θα βελτιώσουν τη συνεργασία μεταξύ δημόσιων υπηρεσιών και ιδιωτικού τομέα.
Συμπέρασμα: Στοχευμένη στήριξη και αυστηρή επιτήρηση για τον αφθώδη πυρετό
Η κυβέρνηση απαντά στην κρίση με συνδυασμό οικονομικών ενισχύσεων και επιχειρησιακών παρεμβάσεων, δίνοντας προτεραιότητα στον έλεγχο της διασποράς και στην άμεση ανακούφιση των πληγέντων. Οι αποζημιώσεις 16,8 εκατ. ευρώ, οι ήδη καταβληθείσες ενισχύσεις και ο εκσυγχρονισμός των διαδικασιών πληρωμών αποτελούν χειροπιαστά βήματα προς την αποκατάσταση της κανονικότητας. Το στοίχημα, ωστόσο, παραμένει η συνεχής τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και η εγρήγορση όλων των εμπλεκομένων, ώστε ο αφθώδης πυρετός να περιοριστεί οριστικά και να προστατευτεί τόσο η παραγωγή της Λέσβου όσο και η ευρύτερη αγροτική οικονομία της χώρας.
