Η αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων μεταξύ των εφήβων έχει προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες. Οι έφηβοι στρέφονται όλο και περισσότερο προς το άτμισμα, πιστεύοντας λανθασμένα ότι πρόκειται για μια «ασφαλή» επιλογή σε σχέση με το παραδοσιακό κάπνισμα. Η πραγματικότητα, όμως, είναι πολύ διαφορετική.
Καθώς οι ειδικοί τονίζουν, αυτή η συνήθεια μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή εξάρτηση από τη νικοτίνη και να έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία.
Η πραγματικότητα πίσω από το άτμισμα
Σύμφωνα με τον κ. Παναγιώτη Μπεχράκη, πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Δικτύου Πρόληψης του Καπνίσματος, η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων δεν είναι μια αθώα εναλλακτική λύση.
Η δοκιμή του ηλεκτρονικού τσιγάρου, ακόμη και για μία-δύο φορές, μπορεί να οδηγήσει σε μακροχρόνιες εξαρτήσεις. Οι εφηβοι προσελκύονται από γεύσεις όπως φράουλα ή βανίλια που κάνουν τη νικοτίνη πιο ελκυστική, χωρίς να κατανοούν τους κινδύνους που διατρέχουν.
Η κοινωνική διάσταση του ατμίσματος
Το ηλεκτρονικό τσιγάρο έχει εξελιχθεί σε ένα κοινωνικό «αξεσουάρ». Πολλοί έφηβοι το συνδέουν με την επιθυμία αποδοχής από τους συνομήλικους τους, την ταύτιση με την παρέα τους και την αναζήτηση ταυτότητας.
Η παιδοψυχολόγος κ. Χριστίνα Μπογιατζή αναφέρει ότι η αίσθηση ανεξαρτησίας που προσφέρει το άτμισμα αποπροσανατολίζει τους νέους, οι οποίοι συχνά δεν συνειδητοποιούν ότι οδηγούνται σε μια μορφή εξάρτησης.
Στρατηγικές πρόληψης και ενημέρωσης
Οι δύο ειδικοί συμφωνούν ότι η λύση δεν είναι απλώς οι απαγορεύσεις ή οι σοκαριστικές εικόνες σε προϊόντα καπνού. Αντιθέτως, κρίνεται απαραίτητη η συστηματική ενημέρωση και παιδεία, τόσο στα σχολεία όσο και στις οικογένειες.
Ο κ. Μπεχράκης δίνει έμφαση στην ανάγκη για μια οργανωμένη πανελλαδική και πανευρωπαϊκή εκστρατεία ενημέρωσης σχετικά με τις συνέπειες που έχει η νικοτίνη στον οργανισμό. «Η γεύση φεύγει, η εξάρτηση μένει», επαναλαμβάνει χαρακτηριστικά.
Ο ρόλος των γονέων στην πρόληψη
Η κ. Μπογιατζή τονίζει ότι οι γονείς διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην πρόληψη της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων. Αυστηρές απαγορεύσεις και κήρυγματα από τους γονείς σπάνια πείθουν τους έφηβους.
Αντιθέτως, το προσωπικό παράδειγμα και η ουσιαστική επικοινωνία είναι πιο αποτελεσματικά εργαλεία. Ένας γονέας που καπνίζει, για παράδειγμα, διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο να έχει παιδιά που ατμίζουν.
Η σημασία της αυτοεκτίμησης και της ταυτότητας
Η ψυχολόγος επισημαίνει ότι οι έφηβοι με ισχυρή αυτοεκτίμηση και καλά αναπτυγμένα ενδιαφέροντα είναι λιγότερο πιθανό να καταφύγουν στο άτμισμα για αποδοχή.
Η ανάπτυξη συναισθηματικής νοημοσύνης και η καλλιέργεια θετικών σχέσεων με τους γονείς και τους φίλους μπορεί να μειώσει την ανάγκη για εξαρτήσεις.
Η ευθύνη της πολιτείας
Η ευθύνη της πολιτείας είναι επίσης καθοριστική. Ο κ. Μπεχράκης εκφράζει την άποψη ότι δε θα έπρεπε να έχουν αδειοδοτηθεί προϊόντα που προωθούν τη νικοτίνη μέσω ελκυστικών γεύσεων και ελκυστικών συσκευασιών.
Αυτή η σύγκρουση αφορά τη μάχη ανάμεσα σε βάρη οικονομικών συμφερόντων και την προστασία των νέων από την εξάρτηση από τη νικοτίνη.
