Ο πόλεμος στο Ιράν αναζωπυρώνει τις πληθωριστικές πιέσεις στην ελληνική οικονομία, με τις διεθνείς τιμές ενέργειας να καταγράφουν απότομη άνοδο. Η αύξηση κατά 54% στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο και κατά 39% στο πετρέλαιο Brent μεταφέρεται σταδιακά στην καθημερινότητα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, ενισχύοντας το ενεργειακό κόστος και περιορίζοντας την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.
Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα επιταχύνθηκε στο 5,1% τον Σεπτέμβριο του 2026, από 3,7% τον Αύγουστο, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τρεισήμισι ετών. Την ίδια περίοδο, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 3,8%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που παρουσιάζει η Eurobank σε σχετική ανάλυση.
Άνοδος 54% στο φυσικό αέριο και 39% στο πετρέλαιο
Η βασική αιτία της νέας επιβάρυνσης είναι η έντονη αναστάτωση στις διεθνείς αγορές ενέργειας μετά την έναρξη της σύγκρουσης στο Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου. Παράλληλα, τα πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στο πλαίσιο του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας έχουν περιορίσει την προσφορά και έχουν αυξήσει την αβεβαιότητα στις αγορές.
Κατά την περίοδο Μαρτίου – Σεπτεμβρίου 2026, η μέση τιμή του πετρελαίου Brent ήταν αυξημένη κατά 39% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η αύξηση στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου TTF, όπου οι τιμές ενισχύθηκαν κατά 54%.
Οι ανατιμήσεις στις διεθνείς αγορές μεταφέρθηκαν και στην Ελλάδα. Οι τιμές της ενέργειας στη χώρα αυξήθηκαν κατά 16,7%, έναντι 11,2% στην Ευρωζώνη, ενώ ο ετήσιος ενεργειακός πληθωρισμός εκτοξεύθηκε στο 25,4% τον Σεπτέμβριο, από 15,4% τον Αύγουστο.
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τις τιμές των καυσίμων, της ηλεκτρικής ενέργειας και της θέρμανσης. Ταυτόχρονα, δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στο κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, καθώς η ενέργεια αποτελεί βασικό συντελεστή παραγωγής και μεταφοράς.
Γιατί παραμένουν υψηλές οι ενεργειακές τιμές
Σύμφωνα με τη Eurobank, η μερική αποκατάσταση των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο δεν έχει αποτρέψει τη συνέχιση των πιέσεων. Τα προβλήματα στην προσφορά, τα υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου και το αυξημένο κόστος μεταφοράς εξακολουθούν να διατηρούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
Η αβεβαιότητα λειτουργεί ως επιπλέον παράγοντας επιβάρυνσης. Ακόμη και όταν αποκαθίστανται ορισμένες εμπορικές ροές, οι αγορές παραμένουν ευάλωτες σε νέες γεωπολιτικές εξελίξεις, πιθανές διακοπές εφοδιασμού και περιορισμούς στις μεταφορές. Έτσι, οι τιμές αντιδρούν άμεσα σε κάθε ένδειξη κλιμάκωσης.
Για την Ελλάδα, η εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας καθιστά την οικονομία περισσότερο ευάλωτη. Οι καθαρές εισαγωγές αντιστοιχούν στο 78% της διαθέσιμης ενέργειας στη χώρα, έναντι 57% κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό σημαίνει ότι οι διεθνείς ανατιμήσεις μεταφέρονται με μεγαλύτερη ταχύτητα στην εγχώρια αγορά.
Οι επιπτώσεις στην αγοραστική δύναμη
Η άνοδος 54% στο φυσικό αέριο και 39% στο πετρέλαιο δεν περιορίζεται στους λογαριασμούς ενέργειας και στις τιμές των καυσίμων. Η αύξηση του κόστους παραγωγής και μεταφοράς περνά σταδιακά σε ένα ευρύ φάσμα αγαθών και υπηρεσιών.
Η ανάλυση της Eurobank καταγράφει μέση ετήσια αύξηση του επιπέδου των τιμών κατά 4% στην Ελλάδα κατά την περίοδο Μαρτίου – Σεπτεμβρίου. Ωστόσο, η τράπεζα διευκρινίζει ότι η συνολική αυτή αύξηση δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στον πόλεμο, καθώς ο πληθωρισμός είχε ήδη διαμορφωθεί στο 2,9% το 2025.
Από τη συνολική άνοδο των τιμών, περίπου το 33% προήλθε από την ενέργεια και το 55% από τις υπηρεσίες. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν ήδη διευρυνθεί και δεν αφορούν μόνο την αγορά καυσίμων ή τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.
Η αύξηση του ενεργειακού κόστους επηρεάζει τις μεταφορές, τη βιομηχανία, το λιανεμπόριο, την εστίαση και τις υπηρεσίες. Οι επιχειρήσεις, αντιμέτωπες με υψηλότερα λειτουργικά έξοδα, μετακυλίουν μέρος της επιβάρυνσης στις τελικές τιμές. Ως αποτέλεσμα, τα νοικοκυριά βλέπουν το διαθέσιμο εισόδημά τους να μειώνεται, ακόμη και όταν οι ονομαστικές αποδοχές τους παραμένουν σταθερές.
Ενισχύεται και ο δομικός πληθωρισμός
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η άνοδος του δομικού πληθωρισμού, ο οποίος δεν περιλαμβάνει τις πιο ευμετάβλητες τιμές της ενέργειας και των τροφίμων. Στην Ελλάδα αυξήθηκε στο 4,5% τον Σεπτέμβριο, από 2,7% τον Μάρτιο, ενώ στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 2,4%.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι οι αρχικές αυξήσεις στην ενέργεια έχουν αρχίσει να διαχέονται στην υπόλοιπη οικονομία. Όσο παραμένουν υψηλές οι τιμές των καυσίμων και του φυσικού αερίου, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να παγιωθούν οι ανατιμήσεις σε προϊόντα και υπηρεσίες.
Ενόψει του χειμώνα, η Eurobank εκτιμά ότι οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να συνεχιστούν ή ακόμη και να ενταθούν. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, σε συνδυασμό με την αυξημένη ζήτηση για θέρμανση, μπορεί να διατηρήσει τις τιμές ενέργειας σε υψηλά επίπεδα. Επιπλέον, η χαμηλή βάση σύγκρισης του Οκτωβρίου 2025 ενδέχεται να οδηγήσει σε νέα αύξηση του ετήσιου πληθωρισμού.
Η άνοδος 54% στο φυσικό αέριο και 39% στο πετρέλαιο αποτελεί, επομένως, ένδειξη μιας ευρύτερης οικονομικής πίεσης. Εάν οι γεωπολιτικές εντάσεις παραταθούν και οι αγορές ενέργειας παραμείνουν ασταθείς, οι επιπτώσεις στην αγοραστική δύναμη, στις επιχειρήσεις και στις τελικές τιμές αγαθών και υπηρεσιών αναμένεται να συνεχιστούν και τους επόμενους μήνες.
