Σε λειτουργία τίθεται από σήμερα η ηλεκτρονική πλατφόρμα του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, προσφέροντας μια ουσιαστική ανάσα σε χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που αναζητούν μια ρεαλιστική, βιώσιμη διέξοδο για τα χρέη τους. Με το νέο πλαίσιο, διευρύνεται σημαντικά ο κύκλος των δικαιούχων, καθώς το όριο ένταξης μειώνεται: πλέον μπορούν να υποβάλουν αίτηση όσοι έχουν συνολικές οφειλές άνω των 5.000 ευρώ, αντί για το προηγούμενο κατώφλι των 10.000 ευρώ. Η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι ανοίγει τον δρόμο σε έως και 1 εκατομμύριο επιπλέον οφειλέτες να αξιοποιήσουν τα ευνοϊκά εργαλεία του μηχανισμού και να ρυθμίσουν συγκεντρωτικά τις υποχρεώσεις τους.
Η μείωση του ορίου έχει ιδιαίτερη σημασία για τους μικροοφειλέτες, που έως σήμερα συχνά έμεναν εκτός διαδικασίας ή αναγκάζονταν να καταφεύγουν σε αποσπασματικές λύσεις. Πλέον, υπάρχει η δυνατότητα αποπληρωμής με πολλές, ισόποσες μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό τα 50 ευρώ, γεγονός που καθιστά τη ρύθμιση πιο προσιτή και πιο κοντά στις πραγματικές αντοχές των οικογενειακών και επαγγελματικών προϋπολογισμών.
Νέος εξωδικαστικός μηχανισμός: ποιοι μπορούν να ενταχθούν και τι κερδίζουν
Ο νέος εξωδικαστικός μηχανισμός απευθύνεται σε φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις που έχουν ληξιπρόθεσμες ή/και ρυθμισμένες οφειλές και επιθυμούν να τις τακτοποιήσουν μέσα από μία ενιαία, αυτοματοποιημένη διαδικασία. Το βασικό πλεονέκτημα είναι ότι μπορεί να συμπεριλάβει συγκεντρωτικά χρέη προς διαφορετικούς πιστωτές, ώστε ο οφειλέτης να αποκτήσει μία συνολική εικόνα και μία ενιαία ρύθμιση, αντί να «τρέχει» παράλληλα σε πολλαπλά σχήματα πληρωμών.
Οι προβλεπόμενες δόσεις είναι σαφώς περισσότερες σε σχέση με άλλες διαθέσιμες ρυθμίσεις:
– Για οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ, η αποπληρωμή μπορεί να φτάσει έως 240 δόσεις.
– Για οφειλές προς τράπεζες και servicers, η αποπληρωμή μπορεί να φτάσει έως 420 δόσεις.
Έτσι, το μηνιαίο βάρος μπορεί να μειωθεί αισθητά, δημιουργώντας προϋποθέσεις σταθερότητας και συνέπειας για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς αιφνιδιασμούς.
Πώς γίνεται η αίτηση στην πλατφόρμα και πώς προκύπτει η πρόταση ρύθμισης
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά σε όλα τα στάδια, μέσω της πλατφόρμας του μηχανισμού. Ο οφειλέτης καλείται να δηλώσει αναλυτικά:
– τα εισοδήματά του,
– την περιουσιακή του κατάσταση,
– τις οικονομικές του υποχρεώσεις,
– καθώς και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά που τεκμηριώνουν τα δηλωθέντα στοιχεία.
Στη συνέχεια, ο μηχανισμός προχωρά σε υπολογισμούς βάσει των δεδομένων που έχουν υποβληθεί και παράγει την πρόταση ρύθμισης: δηλαδή το ύψος της μηνιαίας δόσης και τον συνολικό αριθμό των δόσεων. Σε αντίθεση με ρυθμίσεις «σταθερών όρων», εδώ η τελική εικόνα εξαρτάται από το οικονομικό προφίλ και την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, όπως αυτή αποτυπώνεται στα στοιχεία του αιτούντος.
Το επιτόκιο της ρύθμισης ορίζεται στο 3% και παραμένει σταθερό για όλη τη διάρκειά της, στοιχείο που διευκολύνει τον καλύτερο προγραμματισμό, καθώς μειώνει την αβεβαιότητα που προκαλούν πιθανές μεταβολές κόστους.
Διαγραφή οφειλής: πότε μπορεί να προβλεφθεί «κούρεμα» βασικής οφειλής
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού είναι ότι, υπό προϋποθέσεις, μπορεί να προβλεφθεί ακόμη και διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής, εφόσον κριθεί απαραίτητο για τη «βιωσιμότητα» της ρύθμισης. Με απλά λόγια, εξετάζεται αν το προτεινόμενο σχήμα πληρωμών μπορεί να τηρηθεί στην πράξη, με βάση:
– το εισόδημα,
– την περιουσία,
– τις εύλογες δαπάνες,
– και συνολικά τις οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη.
Η λογική είναι να προκύψει μια λύση που δεν θα καταρρεύσει στην πρώτη δυσκολία, αλλά θα έχει πιθανότητες να ολοκληρωθεί.
Άρση απορρήτου και διαφάνεια: βασική προϋπόθεση ένταξης
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ένταξης, ο οφειλέτης θα πρέπει να συναινέσει στην άρση του φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου, ώστε οι πιστωτές να έχουν πλήρη εικόνα των οικονομικών δεδομένων. Η απαίτηση αυτή αποτελεί βασική διαφοροποίηση σε σχέση με άλλες ρυθμίσεις και συνδέεται άμεσα με τον τρόπο που ο μηχανισμός αξιολογεί τη δυνατότητα αποπληρωμής και διαμορφώνει την τελική πρόταση.
Εξωδικαστικός μηχανισμός και ρύθμιση 72 δόσεων: οι βασικές διαφορές
Παρότι και οι δύο επιλογές στοχεύουν στη διευκόλυνση των οφειλετών, διαφέρουν ουσιαστικά:
– Η ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ, ενώ ο εξωδικαστικός μηχανισμός καλύπτει επιπλέον χρέη προς τράπεζες και servicers.
– Ο εξωδικαστικός προβλέπει πολύ περισσότερες δόσεις (έως 240 ή έως 420), άρα δυνητικά μικρότερη μηνιαία επιβάρυνση.
– Στον εξωδικαστικό μπορεί να υπάρξει, υπό όρους, «κούρεμα» βασικής οφειλής, κάτι που δεν προβλέπεται στη ρύθμιση των 72 δόσεων.
– Στις 72 δόσεις οι όροι είναι γνωστοί εκ των προτέρων, ενώ στον εξωδικαστικό προκύπτουν μετά την αξιολόγηση των οικονομικών στοιχείων από τον μηχανισμό.
Σε ό,τι αφορά ειδικά τη ρύθμιση των 72 δόσεων για οφειλές προς την Εφορία, καλύπτονται οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως 31 Δεκεμβρίου 2023, δεν είχαν ρυθμιστεί έως 21 Απριλίου 2026 και εξακολουθούν να υφίστανται έως την ημέρα της αίτησης. Επιπλέον, αποτελεί προϋπόθεση οι οφειλές που βεβαιώθηκαν από 1 Ιανουαρίου 2024 και μετά να έχουν προηγουμένως εξοφληθεί ή να έχουν ενταχθεί στην πάγια ρύθμιση.
Ο νέος εξωδικαστικός μηχανισμός, με την επέκταση του πεδίου εφαρμογής και τη μείωση του ορίου ένταξης, φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένα πιο ολοκληρωμένο εργαλείο ρύθμισης: συγκεντρώνει διαφορετικούς πιστωτές, προσαρμόζει τη λύση στις δυνατότητες του οφειλέτη και, όπου χρειάζεται, προβλέπει παρεμβάσεις που αυξάνουν τη βιωσιμότητα. Για χιλιάδες πολίτες και επιχειρήσεις, η ενεργοποίηση της πλατφόρμας σήμερα μπορεί να αποτελέσει το πρώτο ουσιαστικό βήμα για να μπει τάξη στα οικονομικά τους και να αφήσουν πίσω τους την πίεση των συσσωρευμένων χρεών μέσω του νέου εξωδικαστικού μηχανισμού.
