Ένα ζωντανό τραγουδάκι από έναν μπλόγκερ, που σαρκαστικά θρηνεί την κακή του σύνδεση στο ίντερνετ στην πόλη Ροστόφ επί του Ντον, έχει συγκεντρώσει πάνω από 500.000 προβολές στο Instagram μέσα σε δύο εβδομάδες.
«Πώς να πεις ότι είσαι από το Ροστόφ χωρίς να πεις λέξη; Δείξε μία μπάρα σήματος στο κινητό», τραγουδάει ο Πάβελ Οσιπιάν καθώς περπατάει στην πόλη με το κινητό στο χέρι. «Έχουμε ίντερνετ μέχρι τις 12, και τελευταία δεν έχουμε καθόλου σύνδεση. Δεν χρειάζεται να θυμώνεις, απλώς συνήθισέ το.»
Τα παράπονα του Οσιπιάν όπου δεν μπορεί να πληρώσει ηλεκτρονικά για ψώνια ή πρέπει να χρησιμοποιεί χάρτες σε χαρτί όταν οδηγεί, δεν περιορίζονται στο Ροστόφ επί του Ντον, το οποίο συνορεύει με την Ουκρανία και φιλοξενεί τη Νότια Στρατιωτική Περιφέρεια της Ρωσίας, γεγονός που το καθιστά συχνό στόχο μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones).
Τους τελευταίους δύο μήνες, διακοπές στο κινητό ίντερνετ, που σύμφωνα με τις αρχές κρίνονται απαραίτητες για την αποτροπή ουκρανικών επιθέσεων, έχουν πλήξει δεκάδες ρωσικές περιοχές από ζώνες κοντά στη σύγκρουση μέχρι τη Σιβηρία και την Άπω Ανατολή. Έχουν αναφερθεί και διακοπές Wi-Fi.
Ρώσοι που μίλησαν στο Associated Press ανέφεραν ότι δεν μπορούν να πληρώσουν με κάρτες, ότι οι εφαρμογές ταξί δεν λειτουργούν σωστά και ότι μερικά ΑΤΜ αποτυγχάνουν.
Οι ειδικοί επισημαίνουν τον πρωτοφανή χαρακτήρα των μέτρων και προειδοποιούν για εκτεταμένες συνέπειες σε μια χώρα όπου το Κρεμλίνο έχει ήδη περιορίσει σημαντικά την ελευθερία στο διαδίκτυο.
Τέτοιες διακοπές στο όνομα της ασφάλειας τις νομιμοποιούν στη συνείδηση του κοινού και ανοίγουν την πόρτα για κατάχρηση από τις αρχές, δήλωσε η Αναστασία Ζύρμοντ, υπεύθυνη πολιτικής για την Ανατολική Ευρώπη στην ομάδα ψηφιακών δικαιωμάτων Access Now.
Ένα σήμα προς τις τοπικές αρχές
Οι ειδικοί λένε ότι η τάση ξεκίνησε τον Μάιο, όταν η Ρωσία γιόρτασε την 80ή επέτειο της ήττας της ναζιστικής Γερμανίας, με ξένους ηγέτες να επισκέπτονται τη Μόσχα για στρατιωτική παρέλαση.
Η πρωτεύουσα υπέστη σοβαρές διακοπές σύνδεσης στο κινητό ίντερνετ για μέρες, και ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ επιβεβαίωσε ότι επρόκειτο για σκόπιμους περιορισμούς λόγω συχνών ουκρανικών επιθέσεων. Όταν ρωτήθηκε πόσο θα διαρκέσουν, απάντησε: «Όσο χρειαστεί.»
Αν και η Ρωσία έχει περιορίσει στο παρελθόν την πρόσβαση στο κινητό ίντερνετ σε μεμονωμένες περιπτώσεις, οι διακοπές στη Μόσχα έστειλαν σαφές μήνυμα στις τοπικές αρχές ότι πρόκειται για χρήσιμο εργαλείο, δήλωσε ο δικηγόρος Σαρκίς Νταρμπινιάν, ιδρυτής της ομάδας Roskomsvoboda.
Η “Επιχείρηση Ιστός της Αράχνης” της Ουκρανίας στις αρχές Ιουνίου — με drones που εξαπολύθηκαν από φορτηγά — εξανάγκασε τις ρωσικές αρχές να λάβουν δράση.
Μέχρι τα μέσα Ιουλίου, σκόπιμες διακοπές είχαν εξαπλωθεί στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, σύμφωνα με την ομάδα Na Svyazi («σε επαφή»), που παρακολουθεί τη διαθεσιμότητα του ίντερνετ.
Την Τρίτη, ανέφεραν διακοπές κινητού ίντερνετ σε 73 από τις 80+ ρωσικές περιφέρειες. Σε 41 περιοχές υπήρχαν και προβλήματα στο σταθερό δίκτυο, ενώ σε έξι μόνο το σταθερό ίντερνετ περιορίστηκε, με το κινητό να λειτουργεί.
Αρκετοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι οι περιορισμοί οφείλονται σε λόγους ασφάλειας. Ο κυβερνήτης του Νίζνι Νόβγκοροντ δήλωσε ότι το μέτρο θα παραμείνει «όσο διαρκεί η απειλή».
Ο Πεσκόφ, όταν ρωτήθηκε για τη νομιμότητα τέτοιων διακοπών, απάντησε: «Ό,τι σχετίζεται με την ασφάλεια των πολιτών είναι δικαιολογημένο και προτεραιότητα.»
Απρόβλεπτες διακοπές
Ρώσοι από πληγείσες περιοχές δηλώνουν ότι οι διακοπές μπορεί να διαρκούν ώρες ή και μέρες, χωρίς εμφανές μοτίβο. Σε μία περιοχή μιας πόλης υπάρχει σήμα, ενώ λίγα τετράγωνα πιο πέρα όχι.
Κάτοικος του Βορόνεζ, κοντά στην Ουκρανία, είπε ότι ένιωθε σαν να ήταν «σε σπηλιά» στις αρχές Ιουλίου χωρίς καθόλου σήμα ή Wi-Fi στο σπίτι. Μπόρεσε να συνδεθεί μόνο από τη δουλειά την επόμενη ημέρα.
Στη Σαμάρα, η Νατάλια ανέφερε ότι το ίντερνετ «κόβεται στις πιο απρόβλεπτες στιγμές». Το Wi-Fi στο σπίτι της σχεδόν καταρρέει γύρω στις 11 το βράδυ.
Στην Όμσκ, η κατάσταση έχει βελτιωθεί, αλλά το κινητό ίντερνετ στο γραφείο του επιχειρηματία Βίκτορ Σκουρένκο ήταν εκτός για μία εβδομάδα. Μερικά μικρότερα καταστήματά του επηρεάστηκαν, αλλά όχι σοβαρά.
Ο Γκριγκόρι Χρόμοφ, από το Νίζνι Νόβγκοροντ, δήλωσε: «Δεν αισθάνομαι σοβαρή ενόχληση. Έχω ενσύρματο ίντερνετ στο σπίτι και στο γραφείο.»
Στις αγροτικές περιοχές, όπου το κινητό ίντερνετ είναι συχνά ο μόνος τρόπος σύνδεσης, η κατάσταση είναι δυσκολότερη.
Φαρμακεία σε αυτές τις περιοχές δυσκολεύονται να λειτουργήσουν, καθώς οι συνταγές πρέπει να καταγράφονται σε ειδικό λογισμικό, το οποίο απαιτεί σύνδεση στο διαδίκτυο, σύμφωνα με την Ένωση Ανεξάρτητων Φαρμακείων.
Κάτοικος του Μπέλγκοροντ, στα σύνορα με την Ουκρανία, παραπονέθηκε στα social media του κυβερνήτη ότι χωρίς κινητό ίντερνετ και συναγερμούς, οι κάτοικοι πρέπει να χτυπούν σίδερα για να προειδοποιήσουν για επιθέσεις. Οι αρχές υποσχέθηκαν να βελτιώσουν την κατάσταση.
Σε άλλες περιοχές, έχουν ανοίξει δημόσια Wi-Fi σημεία, ενώ υπάρχουν σχέδια για δημιουργία υπηρεσίας που θα συντονίζει τις διακοπές, σύμφωνα με την εφημερίδα Izvestia. Ο Πεσκόφ δήλωσε άγνοια για το σχέδιο.
Έλεγχος του διαδικτύου από το Κρεμλίνο
Ρωσικά και ουκρανικά drones χρησιμοποιούν τα δίκτυα κινητής για να λειτουργήσουν, γι’ αυτό και οι διακοπές θεωρούνται μέσο αντιμετώπισης των επιθέσεων, δήλωσε η Κατερίνα Στεπανένκο του Ινστιτούτου για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW).
Όμως πρόκειται και για μακροπρόθεσμη στρατηγική του Κρεμλίνου για περιορισμό του διαδικτύου. Τα τελευταία χρόνια, έχει μπλοκάρει χιλιάδες ιστοσελίδες ανεξάρτητων ΜΜΕ, αντιπολίτευσης και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η κυβέρνηση μπλόκαρε πλατφόρμες όπως Twitter, Facebook, Instagram, το Signal και άλλες εφαρμογές.
Η πρόσβαση στο YouTube, εξαιρετικά δημοφιλές στη Ρωσία, παρεμποδίστηκε, με τις αρχές να κατηγορούν την Google για κακή συντήρηση εξοπλισμού.
Ταυτόχρονα, οι αρχές μπλοκάρουν VPN υπηρεσίες και σχεδιάζουν την εισαγωγή εθνικής εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων για αντικατάσταση των ξένων.
Όλα αυτά αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης εκστρατείας για έλεγχο του διαδικτύου, κάτι που το Κρεμλίνο δεν είχε καταφέρει στο παρελθόν σε βαθμό που το έκανε η Κίνα, τονίζει η Στεπανένκο.
Η Ζύρμοντ από την Access Now σχολίασε πως είναι ανησυχητικό το ότι οι Ρώσοι έχουν πλέον συνηθίσει στους συνεχώς αυξανόμενους περιορισμούς.
«Αυτό δεν θα έπρεπε να είναι η σύγχρονη πραγματικότητα», κατέληξε.
Πηγή: The Assosiated Press
