Η κατάσταση των απειλούμενων ειδών επιδεινώνεται, σύμφωνα με τη νέα «Κόκκινη Λίστα» της διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN), η οποία δημοσιεύθηκε στο πλαίσιο του παγκόσμιου συνεδρίου της στο Αμπού Ντάμπι. Τα ευρήματα προκαλούν έντονη ανησυχία για τη ραγδαία επιδείνωση της βιοποικιλότητας σε παγκόσμιο επίπεδο, με τα είδη της Αρκτικής να πλήττονται περισσότερο από ποτέ.
Οι φώκιες της Αρκτικής στο χείλος της εξαφάνισης
Η IUCN κατατάσσει πλέον την κουκουλοφόρο φώκια ως είδος «σε κίνδυνο», ενώ οι γενειοφόρες φώκιες και οι φώκιες της Γροιλανδίας χαρακτηρίζονται «σχεδόν απειλούμενες». Οι φώκιες αποτελούν χαρακτηριστικά θύματα της υπερθέρμανσης του πλανήτη, καθώς η απώλεια του θαλάσσιου πάγου, του φυσικού τους οικοτόπου, τις καθιστά ευάλωτες.
Η κλιματική κρίση πλήττει την Αρκτική με ρυθμό τετραπλάσιο σε σχέση με τον υπόλοιπο πλανήτη. Το φαινόμενο αυτό δεν επηρεάζει μόνο τις φώκιες, αλλά και όλα τα θηλαστικά της περιοχής, όπως τους θαλάσσιους ίππους, τις πολικές αρκούδες και τα κητώδη. Παράλληλα, ανθρώπινες δραστηριότητες όπως η θαλάσσια κυκλοφορία, η εξόρυξη πετρελαίου, η βιομηχανική αλιεία και το κυνήγι επιδεινώνουν την κατάσταση.
Οι επιστήμονες τονίζουν πως οι φώκιες αποτελούν βασικά είδη του οικοσυστήματος, καθώς συμβάλλουν στη σταθερότητα της τροφικής αλυσίδας, καταναλώνοντας ψάρια και ασπόνδυλα και ανακυκλώνοντας θρεπτικά συστατικά. Η εξαφάνιση τους θα είχε αλυσιδωτές επιπτώσεις στη θαλάσσια ζωή.
Τα πουλιά χάνουν έδαφος
Η «Κόκκινη Λίστα» αποκαλύπτει ότι το 61% των ειδών πουλιών παγκοσμίως παρουσιάζει πτωτική τάση στους πληθυσμούς τους, έναντι 44% το 2016. Από τα 11.185 είδη που εξετάστηκαν, 1.256 (11,5%) απειλούνται με εξαφάνιση.
Η έρευνα επικεντρώθηκε στα τροπικά δάση, όπου οι πιέσεις από την αποψίλωση και την ανθρώπινη δραστηριότητα έχουν αυξηθεί. Στη Μαδαγασκάρη, 14 είδη κατατάχθηκαν ως «σχεδόν απειλούμενα» και τρία ως «ευάλωτα», ενώ παρόμοιες τάσεις παρατηρούνται στη Δυτική Αφρική και την Κεντρική Αμερική.
Η λίστα της IUCN περιλαμβάνει πλέον 172.620 είδη, εκ των οποίων 48.646 θεωρούνται απειλούμενα με εξαφάνιση, ποσοστό 28,2%, ελαφρώς αυξημένο από το 27,9% της προηγούμενης χρονιάς.
Ελπίδα μέσα στην κρίση
Παρά τη γενικευμένη επιδείνωση, η IUCN υπογραμμίζει ότι η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί με συντονισμένες πολιτικές και δράσεις προστασίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πράσινη χελώνα, η οποία μετά από δεκαετίες προστασίας και διεθνών προσπαθειών, μετακινήθηκε από την κατηγορία «υπό κίνδυνο» σε εκείνη της «ελάχιστης ανησυχίας». Ο παγκόσμιος πληθυσμός της έχει αυξηθεί κατά 28% μέσα σε πενήντα χρόνια, δείχνοντας ότι οι σωστές παρεμβάσεις μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Η νέα «Κόκκινη Λίστα» αποτελεί ισχυρή υπενθύμιση ότι η μάχη για τη διάσωση της βιοποικιλότητας δεν έχει χαθεί, αλλά απαιτεί άμεση και συλλογική δράση για την προστασία των ειδών που απειλούνται και των οικοσυστημάτων που τα στηρίζουν.
