Το τοπίο της οδικής ασφάλειας στην Ελλάδα, αλλάζει γρήγορα και ουσιαστικά, με την υιοθέτηση πρωτοποριακών λύσεων.
Η δέσμευση της κυβέρνησης για την προστασία της ανθρώπινης ζωής, με την εμπέδωση μιας νέας κουλτούρας υπευθυνότητας και τη δημιουργία συνθηκών που θα μειώνουν σημαντικά τα τροχαία ατυχήματα/δυστυχήματα, παίρνει σάρκα και οστά, με την έναρξη πιλοτικού προγράμματος το οποίο «συνυπογράφουν» τρία υπουργεία και συγκεκριμένα αυτά του Ψηφιακής Διακυβέρνησης, των Μεταφορών και της Προστασίας του Πολίτη.
Το πιλοτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει τοποθέτηση καμερών σε οκτώ επιλεγμένα σημεία της Αττικής και σε 10 γραμμές λεωφορείων, την ίδια στιγμή, που δρομολογούνται και μια σειρά αλλαγών που θα ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα και τη διαφάνεια του συστήματος ελέγχου και επιβολής κυρώσεων για τροχαίες παραβάσεις. Ο γενικότερος σχεδιασμός προβλέπει ότι περισσότερες από 2.000 κάμερες θα τοποθετηθούν σε αστικά οδικά δίκτυα καθ` υπόδειξη της ΕΛΑΣ, ενώ 500 εξειδικευμένες κάμερες θα μπουν σε λεωφορεία. Ήδη σε στάδιο υλοποίησης είναι ακόμη 388 κάμερες από την Περιφέρεια Αττικής, ενώ στη «μάχη» της καταγραφής θα μπουν και οι υπάρχουσες κάμερες σε Αττική Οδό, ΟΑΣΑ κλπ.
Το βασικό εργαλείο αυτής της προσπάθειας αποτελεί η εγκατάσταση ενός ενιαίου, ολοκληρωμένου και διαλειτουργικού συστήματος παρακολούθησης και καταγραφής παραβάσεων. Μέσα από αυτήν την καινοτομία, θα δυνάμει να ελέγχονται και να αντιμετωπίζονται άμεσα και δίκαια οι σοβαρές τροχαίες παραβάσεις. Το σχέδιο περιλαμβάνει την τοποθέτηση σύγχρονων καμερών σε σημεία υψηλής επικινδυνότητας, όπως κεντρικούς οδικούς άξονες, στους οποίους θα λειτουργούν αυτοματοποιημένα συστήματα καταγραφής-αποτροπής. Με αυτή τη χρήση τεχνολογίας, θα καταγράφονται άμεσα και αξιόπιστα παραβάσεις όπως η υπερβολική ταχύτητα, η παραβίαση ερυθρού σηματοδότη, η μη χρήση ζώνης ή κράνους, η χρήση κινητού κατά την οδήγηση και η παραβίαση διαβάσεων πεζών. Επιπλέον, θα αναπτυχθεί ένα νέο πληροφοριακό σύστημα που θα ενσωματώνει όλες τις καταγραφές, θα διασυνδέεται άμεσα με τις αρμόδιες αρχές και θα διευκολύνει την ταχεία επεξεργασία, την επιβεβαίωση και την επιβολή των κυρώσεων.
Με την αξιοποίηση αυτής της τεχνολογίας, διασφαλίζεται η ταχύτητα, η διαφάνεια και η αποτελεσματικότητα στη διαχείριση των τροχαίων παραβάσεων. Ο πολίτης και ο οδηγός θα μπορούν πλέον να ενημερώνονται άμεσα, μέσω SMS και ψηφιακής θυρίδας στο Gov.gr Wallet, να βλέπουν το υλικό της παράβασης, να υποβάλουν ηλεκτρονικά ένσταση και να πληρώνουν το πρόστιμο σε χρόνο μηδέν, χωρίς γραφειοκρατικά εμπόδια. Επιπλέον, τα στοιχεία θα ενσωματώνονται αυτόματα στο point system, διασφαλίζοντας την ακρίβεια στην καταγραφή του ιστορικού κάθε οδηγού και συμβάλλοντας σε μια κουλτούρα υπευθυνότητας και συμμόρφωσης.
Ο κοινός στόχος είναι σαφής: η δημιουργία ενός σύγχρονου, αξιόπιστου και λειτουργικού πλαισίου ελέγχου οδικής συμπεριφοράς, που θα μειώσει τα τροχαία ατυχήματα, θα προστατεύσει ζωές και θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη στην Πολιτεία. Ακολουθώντας καλές πρακτικές από την Κύπρο και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, το νέο αυτό μοντέλο για την οδική ασφάλεια στην Ελλάδα εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική μεταρρύθμισης, με διαφάνεια, τεχνολογία και δικαιοσύνη να συναντώνται για το καλό του πολίτη.
Με την υλοποίηση αυτών των μέτρων, η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή στην οδική ασφάλεια, όπου η τεχνολογία και η διαφάνεια γίνονται τα βασικά εργαλεία για την προστασία της ζωής και τη διατήρηση της τάξης στους δρόμους. Η προσπάθεια αυτή δεν αφορά μόνο την εφαρμογή τεχνικών λύσεων, αλλά και την αλλαγή νοοτροπίας, την ενεργό συμμετοχή των πολιτών και την καλλιέργεια μιας κουλτούρας υπευθυνότητας και σεβασμού. Ο θεμέλιος λίθος αυτής της στρατηγικής είναι η πεποίθηση ότι κάθε άνθρωπος, κάθε οικογένεια και κάθε κοινότητα αξίζουν να κυκλοφορούν σε ασφαλείς δρόμους. Και με τις καινοτόμες λύσεις, το απλό, το δίκαιο και το διαφανές, η Ελλάδα κάνει ένα σημαντικό βήμα προς αυτό το όραμα. Η τεχνολογία, η σωστή διοίκηση και η συλλογική προσπάθεια συνθέτουν το νέο πρότυπο οδικής ασφάλειας, το οποίο καλείται να υπηρετήσει το κράτος δικαίου και τον πολίτη. Η ελπίδα είναι ότι, σύντομα, οι δρόμοι μας θα γίνουν πιο ασφαλείς, και η ζωή μας πιο πολύτιμη. Γιατί η ασφάλεια στους δρόμους είναι καθήκον όλων μας και το χρέος της Πολιτείας να το υπηρετήσει με κάθε τρόπο και κάθε μέσο.
«Η αξιοποίηση της τεχνολογίας μας δίνει τη δυνατότητα να πετυχαίνουμε ουσιαστικές αλλαγές με ευρύτερο κοινωνικό αποτύπωμα, όπως η αναβάθμιση του επιπέδου ασφάλειας στους δρόμους. Σε συνεργασία με τα Υπουργεία Προστασίας του Πολίτη και Υποδομών και Μεταφορών και την Περιφέρεια Αττικής, υλοποιούμε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την εγκατάσταση καμερών σε κρίσιμα σημεία του οδικού δικτύου αλλά και σε λεωφορεία, οι οποίες θα εντοπίζουν και θα καταγράφουν παραβάσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Σύντομα θα τοποθετηθούν πιλοτικά κάμερες σε 8 επιλεγμένα σηµεία της Αττικής και σε 10 γραμμές λεωφορείων. Παράλληλα, προχωρούμε στη δημιουργία ενός ενιαίου πληροφοριακού συστήματος για την αποτελεσματική παρακολούθηση των ελέγχων και τη διαχείριση των προστίμων. Σκοπός μας να αντιμετωπίσουμε παθογένειες, όπως το απαράδεκτο φαινόμενο να έρχεται η κλήση πολλά χρόνια μετά την τέλεση της παράβασης. Πλέον, η καταγραφή, η επιβεβαίωση, η ένσταση και η είσπραξη θα διεκπεραιώνονται ψηφιακά, διασφαλίζοντας διαφάνεια και ταχύτητα. Ο απώτερος στόχος μας είναι ξεκάθαρος: να εμπεδώσουμε μια νέα κουλτούρα υπευθυνότητας στους δρόμους. Κάθε παράβαση δεν είναι απλώς μια παράλειψη ή ένας αριθμός. Είναι ένα εν δυνάμει ρίσκο για μια ανθρώπινη ζωή. Είναι μια οικογένεια που μπορεί να προστατευτεί. Και αυτό είναι χρέος μας», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι «η εγκατάσταση καμερών σε επιλεγμένα σημεία του οδικού δικτύου, εντάσσεται στο γενικότερο σχέδιο της Κυβέρνησης για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.
Στόχος μας είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής και η εμπέδωση αισθήματος ασφάλειας για όλους τους συμπολίτες μας. Οι κάμερες θα χρησιμοποιούνται αφενός για τη βεβαίωση τροχαίων παραβάσεων, όπως η υπερβολική ταχύτητα, η παραβίαση φωτεινών σηματοδοτών, η μη χρήση κράνους και ζώνης ασφαλείας και η επικίνδυνη οδήγηση, και αφετέρου για την διευκόλυνση κυκλοφορίας με απόλυτο σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα και το νομικό πλαίσιο. Δεν πρόκειται για μέτρο επιτήρησης των πολιτών, αλλά για ένα εργαλείο πρόληψης και αποτροπής. Η ασφάλεια στους δρόμους και στις γειτονιές μας αποτελεί προτεραιότητά μας, για ένα κράτος δικαίου που σέβεται και προστατεύει τον πολίτη, με σύγχρονα μέσα, διαφάνεια και λογοδοσία».
Για πολιτική απόφαση που έχει ως στόχο την προστασία της ζωής έκανε λόγο, ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης με δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. «Η λειτουργία των καμερών οδικής ασφάλειας δεν είναι απλώς μια τεχνική επιλογή, είναι μια πολιτική απόφαση με στόχο την προστασία της ζωής. Γνωρίζουμε ότι δεν είναι δημοφιλής, αλλά είναι απαραίτητη για να σταματήσει η ατιμωρησία και να αποκτήσει ουσία ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας. Μαζί με τον Δημήτρη Παπαστεργίου, προχωράμε στη δημιουργία ενός ψηφιακού, αξιόπιστου συστήματος που θα εντοπίζει παραβάσεις, θα αποδίδει ποινές δίκαια και θα αποκαθιστά την έννοια της συνέπειας για όλους όσοι κυκλοφορούν στον δρόμο».
Οι ενέργειες
Βασικό εργαλείο αυτής της προσπάθειας είναι η ανάπτυξη ενός ενιαίου και διαλειτουργικού συστήματος ψηφιακής διαχείρισης των τροχαίων παραβάσεων. Το νέο σύστημα θα περιλαμβάνει την αυτόματη διασύνδεση με κάμερες επιτήρησης, την ηλεκτρονική καταγραφή και κοινοποίηση παραβάσεων σε πραγματικό χρόνο και την άμεση ενημέρωση των οδηγών μέσω SMS. Επιπλέον, θα επιτρέπει την ψηφιακή διαχείριση και την επιβολή κυρώσεων, συμπεριλαμβανομένης της αφαίρεσης διπλώματος, σε μια διαφανή και αποδοτική διαδικασία. Η υλοποίηση του έργου βρίσκεται σε προπαρασκευαστικό στάδιο, με την αποσφράγιση των προσφορών (σ.σ. έγινε στις 13 Ιουνίου), την επιλογή αναδόχου μέσα στον Ιούλιο και την πρώτη πιλοτική φάση τον Σεπτέμβριο του 2025 (λειτουργία και διασύνδεση με τις υφιστάμενες κάμερες), με την επόμενη επέκταση σε όλη την επικράτεια (με το σύνολο των καμερών της Περιφέρειας Αττικής).
Το πρόγραµµα ανάπτυξης και εγκατάστασης καµερών επιτήρησης περιλαµβάνει την προµήθεια και εγκατάσταση σύγχρονων καµερών επιτήρησης παραβάσεων (π.χ. παραβίαση ερυθρού σηµατοδότη, υπέρβαση ταχύτητας, κίνηση σε λωρίδα λεωφορείων) σε κοµβικά σηµεία του οδικού δικτύου, οι οποίες θα ενσωµατωθούν στο ενιαίο πληροφοριακό σύστηµα. Ο διαγωνισμός θα γίνει σύντομα, η έναρξη λειτουργίας των καμερών στις αρχές του 2026, ενώ μέσα στο ίδιο έτος θα γίνει η πλήρης λειτουργική διασύνδεση με το πληροφοριακό σύστημα σε εθνικό επίπεδο.
Η εγκατάσταση σύγχρονων καμερών θα γίνει σε κρίσιμα σημεία της Αττικής. Συγκεκριμένα, σε οκτώ στρατηγικά σημεία της Αττικής όπου είναι τομείς υψηλής κυκλοφορίας και επικινδυνότητας, θα εγκατασταθούν πολιτικά σύγχρονες κάμερες επιτήρησης, οι οποίες θα παρακολουθούν και θα καταγράφουν παραβάσεις όπως η υπέρβαση ταχύτητας, η κίνηση σε λεωφορειολωρίδες, η παραβίαση σηματοδότη και η στάση σε διαβάσεις πεζών. Τα δεδομένα που θα συλλέγονται θα ενσωματώνονται στο νέο πληροφοριακό σύστημα, επιτρέποντας την άμεση αντιμετώπιση και την επιβολή κυρώσεων σε πραγματικό χρόνο. Η εφαρμογή αυτή θα συμβάλλει στην αποτροπή παραβατικών συμπεριφορών και στην άμεση αντιμετώπιση των επικίνδυνων καταστάσεων. Τα σημεία αυτά αφορούν στους Δήμους Αθηναίων, Αγίας Παρασκευής, Ραφήνας-Πικερμίου, Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Ελληνικού-Αργυρούπολης, Φιλοθέης-Ψυχικού, Αλίμου και Καλλιθέας.
Παράλληλα, θα γίνει πιλοτική τοποθέτηση καμερών λεωφορείων σε 10 επιλεγμένα σημεία της Αττικής. Πρόκειται για λεωφορεία νέας αντιρρυπαντικής τεχνολογίας της ΟΣΥ ΑΕ µε στόχο την παρακολούθηση της παραβατικότητας στις λεωφορειολωρίδες, της κατάστασης του οδοστρώµατος και του κυκλοφοριακού φόρτου. Σε ό,τι αφορά στις παραβάσεις εντός λεωφορειολωρίδων αρχικά θα εντοπίζονται οι παραβάσεις π.χ. κίνηση ή παρκάρισµα σε λεωφορειο-λωρίδα, παραβίαση ορίου ταχύτητας, στάση σε διάβαση πεζών κλπ.
Με την υλοποίηση αυτών των μέτρων, η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή στην οδική ασφάλεια, όπου η τεχνολογία και η διαφάνεια γίνονται τα βασικά εργαλεία για την προστασία της ζωής και τη διατήρηση της τάξης στους δρόμους. Η προσπάθεια αυτή δεν αφορά μόνο την εφαρμογή τεχνικών λύσεων, αλλά και την αλλαγή νοοτροπίας, την ενεργό συμμετοχή των πολιτών και την καλλιέργεια μιας κουλτούρας υπευθυνότητας και σεβασμού. Ο θεμέλιος λίθος αυτής της στρατηγικής είναι η πεποίθηση ότι κάθε άνθρωπος, κάθε οικογένεια και κάθε κοινότητα αξίζουν να κυκλοφορούν σε ασφαλείς δρόμους. Και με τις καινοτόμες λύσεις, το απλό, το δίκαιο και το διαφανές, η Ελλάδα κάνει ένα σημαντικό βήμα προς αυτό το όραμα. Η τεχνολογία, η σωστή διοίκηση και η συλλογική προσπάθεια συνθέτουν το νέο πρότυπο οδικής ασφάλειας, το οποίο καλείται να υπηρετήσει το κράτος δικαίου και τον πολίτη. Η ελπίδα είναι ότι, σύντομα, οι δρόμοι μας θα γίνουν πιο ασφαλείς, και η ζωή μας πιο πολύτιμη. Γιατί η ασφάλεια στους δρόμους είναι καθήκον όλων μας και το χρέος της Πολιτείας να το υπηρετήσει με κάθε τρόπο και κάθε μέσο.
