Σχεδόν 500.000 βιομηχανικές θέσεις εργασίας χάθηκαν στη Γερμανία από το 2019, καθώς η υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας, η ενεργειακή κρίση και οι αυξανόμενες πιέσεις από την Κίνα μεταβάλλουν ριζικά το παραγωγικό μοντέλο της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης. Η απώλεια θέσεων εργασίας στη γερμανική βιομηχανία φτάνει τις 496.000, καταγράφοντας μείωση 7,1% έως το τέλος του 2025 σε σύγκριση με τις αρχές του 2019.
Τα στοιχεία προέρχονται από μελέτη του οικονομικού ινστιτούτου ifo και αποτυπώνουν μια ευρύτερη αλλαγή στη διάρθρωση της γερμανικής οικονομίας. Την ίδια περίοδο, ο τομέας των υπηρεσιών δημιούργησε περισσότερες από 2,2 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η απασχόληση δεν μειώνεται συνολικά με τον ίδιο ρυθμό, αλλά μετακινείται από την παραγωγή και τη μεταποίηση προς τις υπηρεσίες, την υγεία, την κοινωνική φροντίδα, τη δημόσια διοίκηση και την πληροφορική.
Η απώλεια βιομηχανικών θέσεων εργασίας πλήττει τους παραδοσιακούς κλάδους
Όπως μεταδίδει το Reuters, επικαλούμενο τη μελέτη του ifo, οι γερμανικές μεταποιητικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ολοένα εντονότερες ανταγωνιστικές πιέσεις. Η συρρίκνωση της απασχόλησης καταγράφεται σχεδόν σε όλους τους βιομηχανικούς κλάδους, με ιδιαίτερα ισχυρό αντίκτυπο σε δραστηριότητες που επί δεκαετίες αποτελούσαν θεμέλια της γερμανικής παραγωγής.
Η αυτοκινητοβιομηχανία και οι προμηθευτές της έχουν χάσει συνολικά 123.500 θέσεις εργασίας, γεγονός που αντιστοιχεί σε μείωση της απασχόλησης κατά 13%. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη απώλεια μεταξύ των επιμέρους βιομηχανικών κλάδων που εξετάζει η έρευνα. Η πίεση συνδέεται με τη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση, τον διεθνή ανταγωνισμό, τις αλλαγές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και την ισχυρή παρουσία κινεζικών κατασκευαστών στις παγκόσμιες αγορές.
Σημαντική είναι επίσης η μείωση στη βιομηχανία μεταλλικών προϊόντων, όπου χάθηκαν 115.600 θέσεις εργασίας. Στον κλάδο κατασκευής μηχανημάτων, ένας ακόμη παραδοσιακά ισχυρός τομέας της γερμανικής οικονομίας, η απασχόληση μειώθηκε κατά 64.500 θέσεις.
Οι τρεις αυτοί κλάδοι συγκεντρώνουν περίπου το 60% της συνολικής απώλειας βιομηχανικών θέσεων εργασίας. Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει ότι οι πιέσεις δεν κατανέμονται ομοιόμορφα, αλλά πλήττουν κυρίως τις δραστηριότητες στις οποίες βασίστηκε για χρόνια η εξαγωγική δυναμική της Γερμανίας.
Επιταχύνεται η διαρθρωτική αλλαγή στη γερμανική οικονομία
Ο Γιοάχιμ Ράγκνιτς, επικεφαλής του παραρτήματος του ifo στη Δρέσδη, επισημαίνει ότι η γερμανική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια επιταχυνόμενη διαρθρωτική αλλαγή. Όπως εξηγεί, περιορίζονται ακριβώς οι κλάδοι που συνέβαλαν καθοριστικά στην οικονομική ευημερία της χώρας.
Το ζήτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν αφορά μόνο τον αριθμό των θέσεων εργασίας που χάνονται, αλλά και το είδος των νέων θέσεων που δημιουργούνται. Η αύξηση της απασχόλησης δεν εντοπίζεται κυρίως σε κλάδους όπου η Γερμανία διαθέτει υψηλή παραγωγικότητα και ισχυρή καινοτομική δραστηριότητα. Αυτό ενδέχεται να περιορίσει τις μελλοντικές δυνατότητες ανάπτυξης, ιδιαίτερα εάν η χώρα δεν καταφέρει να διατηρήσει την τεχνολογική της υπεροχή και την παραγωγική της βάση.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν συνυπολογίζονται οι εργαζόμενοι μέσω εταιρειών προσωρινής απασχόλησης. Σε αυτή την κατηγορία καταγράφεται μείωση 243.000 εργαζομένων, πολλοί από τους οποίους απασχολούνταν στη μεταποίηση. Με βάση τους υπολογισμούς του ifo, οι συνολικές απώλειες θέσεων εργασίας που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη βιομηχανία ανέρχονται έτσι περίπου στις 628.000.
Οι υπηρεσίες δημιουργούν εκατομμύρια νέες θέσεις
Σε αντίθεση με τη βιομηχανία, ο τομέας των υπηρεσιών ακολούθησε ανοδική πορεία. Κατά την εξεταζόμενη περίοδο δημιουργήθηκαν περισσότερες από 2,2 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στην υγειονομική περίθαλψη και στις κοινωνικές υπηρεσίες.
Στην υγειονομική περίθαλψη δημιουργήθηκαν 391.000 νέες θέσεις, ενώ στις κοινωνικές υπηρεσίες, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων, προστέθηκαν 357.000 θέσεις. Σύμφωνα με το ifo, η εξέλιξη αυτή συνδέεται κυρίως με τη γήρανση του πληθυσμού και την αυξανόμενη ζήτηση για υπηρεσίες υγείας και φροντίδας.
Παράλληλα, η δημόσια διοίκηση ενισχύθηκε κατά 329.000 εργαζομένους. Στον ιδιωτικό τομέα των υπηρεσιών, τη μεγαλύτερη ανάπτυξη παρουσιάζουν οι εταιρείες πληροφορικής, καθώς η ψηφιοποίηση, η αυτοματοποίηση και η ανάγκη για εξειδικευμένο τεχνολογικό προσωπικό δημιουργούν νέες ευκαιρίες απασχόλησης.
Μεγάλες διαφορές ανάλογα με την εκπαίδευση και την περιοχή
Η μελέτη καταγράφει σημαντικές διαφοροποιήσεις και ανάλογα με το εκπαιδευτικό επίπεδο των εργαζομένων. Οι απασχολούμενοι με επαγγελματική εκπαίδευση μειώθηκαν κατά 252.000, ενώ για τους πτυχιούχους ανώτατης εκπαίδευσης δημιουργήθηκαν 1,8 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας.
Η τάση αυτή υπογραμμίζει τη μεταβολή των απαιτήσεων στην αγορά εργασίας. Η οικονομία στρέφεται περισσότερο προς δραστηριότητες που απαιτούν ψηφιακές, επιστημονικές και διοικητικές δεξιότητες, ενώ περιορίζονται οι θέσεις σε παραδοσιακές βιομηχανικές ειδικότητες.
Η συρρίκνωση της βιομηχανικής απασχόλησης επηρεάζει σχεδόν όλα τα γερμανικά κρατίδια, με μοναδική εξαίρεση το Αμβούργο. Στην ανατολική Γερμανία η μείωση φτάνει το 8,4%, έναντι 6,8% στη δυτική. Η Θουριγγία και η Σαξονία-Άνχαλτ καταγράφουν μάλιστα υποχώρηση της συνολικής απασχόλησης.
Το Βρανδεμβούργο αποτελεί τη μοναδική εξαίρεση στην ανατολική Γερμανία, καθώς εκεί δημιουργήθηκαν νέες θέσεις εργασίας στην αυτοκινητοβιομηχανία. Η εξέλιξη συνδέεται κυρίως με τη λειτουργία του εργοστασίου της Tesla στο Γκρίνχαϊντε.
Η μελέτη του ifo βασίζεται σε στοιχεία της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Απασχόλησης και συγκρίνει την κατάσταση στις 31 Δεκεμβρίου 2018 με εκείνη στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Τα δεδομένα αφορούν εργαζομένους που υπάγονται στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης και δεν περιλαμβάνουν αυτοαπασχολουμένους, δημοσίους υπαλλήλους με ειδικό υπηρεσιακό καθεστώς ή εργαζομένους σε θέσεις περιορισμένης απασχόλησης τύπου mini-job.
Η απώλεια σχεδόν 500.000 βιομηχανικών θέσεων εργασίας αποτελεί σαφή ένδειξη ότι η γερμανική οικονομία περνά σε μια νέα φάση. Η μετατόπιση προς τις υπηρεσίες δημιουργεί νέες ευκαιρίες, όμως ταυτόχρονα θέτει κρίσιμα ερωτήματα για την ανταγωνιστικότητα, την παραγωγικότητα και το μέλλον της βιομηχανικής βάσης της χώρας.
