Σημαντική επιβράδυνση καταγράφουν οι αγροτικές εξαγωγές για την Ουκρανία τον Αύγουστο, καθώς η σημαντική υποχώρηση των θαλάσσιων μεταφορών περιορίζει τις δυνατότητες εξαγωγής αγροτικών προϊόντων από τη χώρα.
Στο πρώτο 15ήμερο του Αυγούστου, η Ουκρανία προχώρησε σε εξαγωγή συνολικά 641.900 τόνων αγροτικών προϊόντων μέσω όλων των διαθέσιμων μέσων μεταφοράς, ενώ τον Ιούλιο, ο αντίστοιχος όγκος είχε διαμορφωθεί σε 2,889 εκατ. τόνους.
Με βάση την πορεία των εξαγωγών, οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι συνολικές εξαγωγές αγροτικών προϊόντων για τον Αύγουστο θα περιοριστούν σε περίπου 1,33 εκατ. τόνους, ποσότητα μειωμένη κατά 54% σε σχέση με τον Ιούλιο, όπως επισημαίνει το ουκρανικό περιοδικό USM.
Πρόκειται για αρνητικό ρεκόρ για τις αγροτικές εξαγωγές της Ουκρανίας σε μήνα Αύγουστο από την έναρξη της πλήρους εισβολής.
Εφόσον επιβεβαιωθεί αυτή η εκτίμηση, ο Αύγουστος αναμένεται να καταγράψει τη χειρότερη επίδοση για τον συγκεκριμένο μήνα σε ολόκληρη την περίοδο του πολέμου.
Ο προβλεπόμενος όγκος είναι κατά 68% χαμηλότερος από τον μέσο όρο των εξαγωγών Αυγούστου την περίοδο 2022-2025, ο οποίος ανερχόταν σε 4,19 εκατ. τόνους. Παράλληλα, είναι κατά 64% χαμηλότερος από το προηγούμενο χαμηλό Αυγούστου, που καταγράφηκε το 2025, όταν οι εξαγωγές είχαν ανέλθει σε 3,71 εκατ. τόνους.
Η μείωση των θαλάσσιων μεταφορών
Το μεγαλύτερο πλήγμα έχει δεχθεί η θαλάσσια διακίνηση αγροτικών προϊόντων. Τον Ιούλιο, οι θαλάσσιες μεταφορές αντιστοιχούσαν στο 86,5% των συνολικών ουκρανικών αγροτικών εξαγωγών, ενώ στο πρώτο 15ήμερο του Αυγούστου το ποσοστό αυτό υποχώρησε στο 51,4%.
Η εξέλιξη αυτή έχει αυξήσει το μερίδιο των σιδηροδρομικών μεταφορών, από 11,2% τον Ιούλιο σε 38,5% στο πρώτο μισό του Αυγούστου. Η αύξηση, ωστόσο, του ποσοστού δεν σημαίνει ότι αυξήθηκαν και οι πραγματικές ποσότητες που μεταφέρονται μέσω του σιδηροδρόμου.
Σύμφωνα με την κρατική εταιρεία σιδηροδρόμων της χώρας (Ukrzaliznytsia), οι εξαγωγές σιτηρών μέσω σιδηροδρόμου μειώθηκαν κατά 68% σε μηνιαία βάση και κατά 77% σε ετήσια βάση στο εξεταζόμενο διάστημα. Βασική αιτία ήταν η μεγάλη πτώση των θαλάσσιων μεταφορών, την οποία δεν κατάφεραν να αντισταθμίσουν οι εναλλακτικές διαδρομές.
Ειδικότερα, από 1 έως 15 Αυγούστου διακινήθηκαν μέσω σιδηροδρόμου από τις συνοριακές διαβάσεις στα δυτικά της χώρας 250.000 τόνοι αγροτικών προϊόντων, ποσότητα αυξημένη κατά 126% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του Ιουλίου. Αντίθετα, προς τα λιμάνια της Μεγάλης Οδησσού μεταφέρθηκαν μόλις 53.200 τόνοι, καταγράφοντας πτώση 94,5% σε σχέση με το πρώτο 15ήμερο του προηγούμενου μήνα.
Παρά την ενίσχυση των χερσαίων μεταφορών, η Spike Brokers που ειδικεύεται στο διεθνές αγροτικό εμπόριο, με έμφαση στις αγορές σιτηρών και ελαιούχων, εκτιμά ότι αυτές αντιστάθμισαν μόλις το 15% της απώλειας από τη θαλάσσια διακίνηση. Αν συνυπολογιστεί και η αύξηση των εξαγωγών μέσω του Ισμαήλ, το συνολικό ποσοστό αντιστάθμισης δεν ξεπερνά το 19%.
Περιορισμένη και η συμβολή των οδικών μεταφορών
Ούτε οι οδικές μεταφορές κατάφεραν να αλλάξουν ουσιαστικά την εικόνα. Στο πρώτο 15ήμερο του Αυγούστου, μέσω οδικού δικτύου εξήχθησαν 28.700 τόνοι αγροτικών προϊόντων, έναντι 58.800 τόνων σε ολόκληρο τον Ιούλιο.
Το μερίδιο των οδικών μεταφορών στις συνολικές εξαγωγές αυξήθηκε, πάντως, από περίπου 2% σε 4,5%. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές, η μεταβολή αυτή οφείλεται κυρίως στη συνολική συρρίκνωση των εξαγωγών και όχι σε πραγματική αύξηση των ποσοτήτων που μεταφέρονται οδικώς.
Η εικόνα του Αυγούστου αναδεικνύει έτσι την κρίσιμη εξάρτηση των ουκρανικών αγροτικών εξαγωγών από τις θαλάσσιες μεταφορές. Σιδηρόδρομοι, οδικές μεταφορές και λιμάνια του Δούναβη μπορούν να καλύψουν μόνο ένα μικρό μέρος των απωλειών που προκαλεί η υποχώρηση της θαλάσσιας διακίνησης.
