Τα άτομα που εκτίθενται σε υψηλότερα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν νόσο Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη ερευνητών του Emory University στις ΗΠΑ. Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό ανοικτής πρόσβασης PLOS Medicine.
Η νόσος Αλτσχάιμερ αποτελεί την πιο συχνή μορφή άνοιας και εκτιμάται ότι επηρεάζει περίπου 57 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει ήδη αναγνωριστεί ως παράγοντας κινδύνου για το Αλτσχάιμερ, αλλά και για άλλες χρόνιες παθήσεις, όπως η υπέρταση, το εγκεφαλικό επεισόδιοκαι η κατάθλιψη, οι οποίες συνδέονται επίσης με την άνοια.
Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν ήταν σαφές αν η ρύπανση αυξάνει τον κίνδυνο Αλτσχάιμερ έμμεσα –μέσω της πρόκλησης αυτών των χρόνιων νοσημάτων– ή αν δρα άμεσα στον εγκέφαλο, επιταχύνοντας τις νευροεκφυλιστικές διεργασίες.
Ανάλυση δεδομένων από σχεδόν 28 εκατομμύρια ηλικιωμένους
Η ερευνητική ομάδα του Emory University ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 27,8 εκατομμύρια δικαιούχους του προγράμματος Medicare, ηλικίας 65 ετών και άνω, για την περίοδο 2000–2018. Οι επιστήμονες εξέτασαν τα επίπεδα έκθεσης των συμμετεχόντων στην ατμοσφαιρική ρύπανση και στη συνέχεια κατέγραψαν αν διαγνώστηκαν με νόσο Αλτσχάιμερ, λαμβάνοντας υπόψη την ύπαρξη άλλων χρόνιων παθήσεων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η μεγαλύτερη έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση συσχετίζεται ξεκάθαρα με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ. Η συσχέτιση αυτή ήταν ελαφρώς ισχυρότερη σε άτομα με ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου, γεγονός που υποδηλώνει ότι η συγκεκριμένη ομάδα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στις επιπτώσεις της ρύπανσης στον εγκέφαλο.
Αντίθετα, η υπέρταση και η κατάθλιψη φάνηκε να προσθέτουν μόνο μικρή επιπλέον επιβάρυνση στον κίνδυνο άνοιας σε σχέση με την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Άμεση επίδραση της ρύπανσης στον εγκέφαλο
Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση συμβάλλει στην εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ κυρίως μέσω άμεσων μηχανισμών που επηρεάζουν τον εγκέφαλο, και όχι τόσο μέσω άλλων χρόνιων νοσημάτων. Παρ’ όλα αυτά, τα άτομα που έχουν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο φαίνεται να διατρέχουν ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η βελτίωση της ποιότητας του αέρα θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό μέτρο πρόληψης της άνοιας και προστασίας της υγείας των ηλικιωμένων πληθυσμών.
Περιορισμοί της μελέτης
Στους περιορισμούς της έρευνας αναφέρεται η πιθανή εσφαλμένη εκτίμηση της έκθεσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση, καθώς τα επίπεδα των μικροσωματιδίων PM2,5 υπολογίστηκαν με βάση μοντέλα συγκέντρωσης ανά περιοχή και όχι ατομικές μετρήσεις.
