Ο 84χρονος νομπελίστας οικονομολόγος και τραπεζίτης Μουχάμαντ Γιουνούς είναι αυτή τη στιγμή από τους επικρατέστερους να αναλάβουν τα ηνία της φτωχής ασιατικής χώρας ως επικεφαλής σύμβουλος της νέας μεταβατικής κυβέρνησης, μετά την παραίτηση και τη φυγή στο εξωτερικό της πρωθυπουργού Σεΐχ Χασίνα.
Ο πρωτοπόρος του παγκόσμιου κινήματος μικροπιστώσεων, ο οποίος είναι το πρόσωπο που προτείνουν οι ξεσηκωμένοι φοιτητές να ηγηθεί της προσπάθειας ανοικοδόμησης της χώρας, ήταν μεγάλος πολιτικός εχθρός της Χασίνα και πολλές φορές είχε έρθει σε ευθεία αντιπαράθεση μαζί της.
Γνωστός ως ο «τραπεζίτης των φτωχών», ο Γιουνούς ίδρυσε την Grameen Bank με σκοπό να βοηθήσει να γλυτώσουν από την ανέχεια εκατομμύρια άνθρωποι, παρέχοντας μικροσκοπικά δάνεια ποσών κάτω των $100 σε φτωχούς της υπαίθρου, οι οποίοι δεν ήταν σε θέση να χρηματοδοτηθούν από τις παραδοσιακές τράπεζες.
Κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης το 2006 «για τη δημιουργία οικονομικών και κοινωνικών ευκαιριών για τους φτωχούς, και ιδίως για τις γυναίκες, μέσω της χορήγησης μικρών δανείων και εγγυήσεων», ενώ αυτό το μοντέλο δανεισμού έχει εμπνεύσει από τότε παρόμοιες πρωτοβουλίες σε όλον τον κόσμο.
Η δημοφιλία του τον οδήγησε να φλερτάρει για ένα διάστημα με μια πολιτική καριέρα, προσπαθώντας να δημιουργήσει το δικό του κόμμα το 2007. Βρέθηκε όμως εν μέσω σκληρής κριτικής από τους αντιπάλους του και την πρωθυπουργό Χασίνα , που τον κατηγορούσαν ότι «ρουφάει το αίμα των φτωχών», λόγω των υπερβολικών επιτοκίων. Ο Γιουνούς υπερασπιζόμενος τον εαυτό του απαντούσε ότι τα επιτόκια του πιστωτικού του ιδρύματος ήταν πολύ χαμηλότερα από τα επιτόκια των τραπεζών στις αναπτυσσόμενες χώρες ή ακόμη χειρότερα από τα αστρονομικά επιτόκια που χρέωναν οι τοκογλύφοι.
Φέτος τον Ιανουάριο, ο Γιουνούς καταδικάστηκε σε έξι μήνες φυλάκιση για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας, ενώ μαζί με άλλα 13 άτομα κατηγορήθηκε επίσης για υπεξαίρεση περίπου δύο εκατομμυρίων δολαρίων από το ταμείο πρόνοιας των εργαζομένων μιας εταιρείας τηλεπικοινωνιών.
Αν και δεν φυλακίστηκε σε καμία από τις δύο περιπτώσεις, ο Γιουνούς αντιμετωπίζει περισσότερες από 100 κατηγορίες για δωροδοκία και άλλα αδικήματα. Ο ίδιος αρνείται οποιαδήποτε ανάμειξη και ισχυρίζεται ότι όλες οι κατηγορίες είναι ασήμαντες και κατασκευασμένες.
Χθες, σε συνέντευξη σε ινδικό τηλεοπτικό σταθμό ο Γιουνούς είπε ότι η χώρα του μετά την έξοδο της Χασίνα βιώνει μια «δεύτερη ημέρα απελευθέρωσης», μετά τον πόλεμο της ανεξαρτησίας του 1971.
Ο Γιουνούς βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο Παρίσι και, όπως ανέφερε εκπρόσωπός του, συμφώνησε με το αίτημα των φοιτητών που ηγήθηκαν της εκστρατείας κατά της Χασίνα να είναι ο κύριος σύμβουλος της προσωρινής κυβέρνησης.
Ο Γιουνούς ήταν καθηγητής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο του Τσιταγκόνγκ όταν ο λιμός χτύπησε το Μπανγκλαντές το 1974, σκοτώνοντας εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους και δημιουργώντας του την ανάγκη να αναζητήσει τρόπους για να βοηθήσει τον εξαθλιωμένο αγροτικό πληθυσμό της χώρας.
Η ευκαιρία αυτή εμφανίσθηκε όταν ο Γιουνούς συνάντησε μία γυναίκα σε χωριό κοντά στο πανεπιστήμιο που είχε δανειστεί χρήματα από τοκοφλύφο. Το ποσόν ήταν μικρότερο του ενός δολαρίου και σε αντάλλαγμα ο δανειστής είχε αποκτήσει το αποκλειστικό δικαίωμα να αγοράζει όλη της την παραγωγή σε τιμή που θα καθόριζε ο ίδιος.
«Για μένα αυτός είναι ένας τρόπος για την στρατολόγηση σκλάβων εργατών», δήλωσε ο Γιουνούς κατά την ομιλία του στην τελετή βράβευσής του με το Νόμπελ. Βρήκε 42 ανθρώπους που είχαν δανειστεί από κοινού 27 δολάρια από δανειστή και τους έδωσε ο ίδιος το ποσόν. Η επιτυχία του εγχειρήματος τον ώθησε να κάνει περισσότερα και να αντιμετωπίσει την πίστωση ως θεμελιώδες ατομικό δικαίωμα.
Πηγή: Reuters
