Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ανησυχούν όλο και περισσότερο ότι η ειρηνευτική συμφωνία που προωθούν οι ΗΠΑ στην Ουκρανία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από τη Ρωσία, ανοίγοντας το δρόμο για μια νέα εισβολή στην ανατολική περιοχή του Ντονμπάς, που έχει καταστραφεί από τον πόλεμο.
Ο φόβος, που αποτελεί το κύριο σημείο διαφωνίας στις πρόσφατες συνομιλίες, είναι ότι το αμερικανικό σχέδιο για μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη θα δώσει στο Κρεμλίνο την ευκαιρία να αναπτύξει μυστικές δυνάμεις στην αμφισβητούμενη περιοχή, σύμφωνα με άτομα που είναι εξοικειωμένα με το θέμα. Το Κρεμλίνο θα μπορούσε τότε να χρησιμοποιήσει υβριδικές τακτικές,συμπεριλαμβανομένων των λεγόμενων επιχειρήσεων «ψευδούς σημαίας», για να υπονομεύσει τις εγγυήσεις ασφάλειας των ΗΠΑ και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια νέα εισβολή, ανέφεραν.
Σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την πλήρη επίθεση της Ρωσίας, ο έλεγχος του εδάφους βρίσκεται στο επίκεντρο των πολύπλοκων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσινγκτον, Κιέβου και Μόσχας, καθώς οι αξιωματούχοι πλησιάζουν σε συμφωνία.
Η Μόσχα απαιτεί την αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από τις ανατολικές περιοχές του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ — συμπεριλαμβανομένου του εδάφους που δεν ελέγχει η Ρωσία — ενώ το Κίεβο αρνείται να παραχωρήσει έδαφος.
Οι λεπτομέρειες των συνομιλιών είναι σε εξέλιξη. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν συζητήσει τη μετατροπή της περιοχής του Ντονμπάς σε «ελεύθερη οικονομική ζώνη» υπό ειδική διοίκηση, ενώ η Ρωσία έχει επιλέξει μια «αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη». Ο Ζελένσκι πρότεινε αυτή την εβδομάδα την ιδέα ενός δημοψηφίσματος για πιθανές εδαφικές λύσεις για την περιοχή.
2/ The contours of the Ukrainian counterproposal to the most recent US peace proposal are emerging, but details of this counterproposal remain unclear.
The Kremlin explicitly rejected Ukraine’s proposals for a ceasefire and referendum.
The Kremlin rejected the Ukrainian offer… pic.twitter.com/kQrmYFmQDp
— Institute for the Study of War (@TheStudyofWar) December 13, 2025
Ωστόσο, η Ρωσία θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί οποιαδήποτε απόσυρση των ουκρανικών στρατευμάτων από τις περιοχές που ελέγχει το Κίεβο, ανέφεραν οι πηγές που είναι εξοικειωμένες με το θέμα, υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς οι συνομιλίες διεξάγονται κεκλεισμένων των θυρών. Αυτό καθιστά τον κύριο στόχο της Ευρώπης τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία δεν θα περιέχει κάποιο ρωσικό «Δούρειο Ίππο».
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχόλιο σχετικά με αυτές τις ανησυχίες.
Ενώ ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν πιθανότατα διατηρεί τους μαξιμαλιστικούς στόχους του στην Ουκρανία, ένα βασικό ερώτημα είναι αν η Μόσχα θα συνεχίσει να απορρίπτει οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία ή αν θα υποστηρίξει τακτικά τις αμερικανικές προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας τις επόμενες εβδομάδες, σύμφωνα με τους ανθρώπους που είναι εξοικειωμένοι με το θέμα.
Εκτός από την πιθανότητα εκμετάλλευσης ενός πλαισίου ειρήνης με το γνωστό οπλοστάσιό της από υβριδικές επιθέσεις, ένας άλλος κίνδυνος είναι η παρέμβαση της Μόσχας σε ένα δημόσιο δημοψήφισμα ή εκλογές που ενδέχεται να ακολουθήσουν μια ειρηνευτική συμφωνία, ανέφεραν.
Ο Ζελένσκι αναμένεται να ταξιδέψει στο Βερολίνο τη Δευτέρα για να συναντηθεί με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς και άλλους Ευρωπαίους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του Βρετανού πρωθυπουργού Κίρ Σταρμερ, για να συνεχίσει τις συνομιλίες. Πριν από τη συνάντηση, σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από την Ουκρανία, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ αναμένεται να πραγματοποιήσουν συνομιλίες σχετικά με τα σχέδια, σύμφωνα με άτομα που είναι εξοικειωμένα με το θέμα.
Η στάση της Ουκρανίας
Ο Πίτερ Ρίκετς, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της Βρετανίας, δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι έχουν δίκιο να ανησυχούν για την αμερικανική πρόταση περί αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης. Μόλις η προσοχή των ΗΠΑ στραφεί αλλού, ο Πούτιν θα μπορούσε να «δημιουργήσει περιστατικά ως προσχήματα» — όπως η προστασία των ρωσόφωνων — για να εισβάλει, είπε.
«Αυτό θα άφηνε το υπόλοιπο της Ουκρανίας ευάλωτο στην επόμενη ρωσική προέλαση», δήλωσε ο Ρίκετς. «Επομένως, δεν πρόκειται απλώς για ένα τεχνικό ζήτημα, αλλά για ένα θεμελιώδες θέμα — τόσο για την Ουκρανία όσο και για την ευρωπαϊκή ασφάλεια».
Το καθεστώς μιας αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης και το ποιος θα την επιτηρεί παραμένει ασαφές, όπως έχουν αναφέρει ορισμένοι σύμμαχοι της Ουκρανίας. Αμερικανοί διαπραγματευτές έχουν μιλήσει για το ενδεχόμενο η περιοχή να τεθεί υπό ειδική διοίκηση, αλλά έχουν επίσης υπονοήσει ότι το Ντονέτσκ και το Λουχάνσκ, που αποτελούν το Ντονμπάς, θα πρέπει να αναγνωριστούν ως de facto ρωσικά, μαζί με την Κριμαία.
Δύο μερικώς κατεχόμενες περιοχές δυτικότερα, η Ζαπορίζια και η Χερσώνα, θα «παγώσουν» κατά μήκος της τρέχουσας γραμμής επαφής.
Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσάκοφ φάνηκε να υποστηρίζει την ιδέα μιας αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης, προτείνοντας ότι, αντί για ρωσικά στρατεύματα που θα ελέγχουν την περιοχή, θα μπορούσαν να αναπτυχθούν εκεί η εθνική φρουρά ή η αστυνομία.
Μια τέτοια πρόταση θα θεωρούνταν ανεφάρμοστη από την Ουκρανία και τους συμμάχους της, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους.
Από την πλευρά του, το Κίεβο έχει απορρίψει σταθερά οποιαδήποτε παραχώρηση εδαφών — και έχει ζητήσει αδιαμφισβήτητες εγγυήσεις ασφάλειας που θα προσομοίαζαν τον μηχανισμό συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ, γνωστό ως Άρθρο 5. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, δήλωσε ότι η βασική του προτεραιότητα είναι να διαπιστώσει τι είναι διατεθειμένοι να προσφέρουν οι δυτικοί σύμμαχοι.
«Υπάρχει ένα ερώτημα στο οποίο εγώ — και όλοι οι Ουκρανοί — θέλουμε μια απάντηση», είπε ο Ζελένσκι στο Bloomberg News τη Δευτέρα. «Αν η Ρωσία ξεκινήσει ξανά έναν πόλεμο, τι θα κάνουν οι εταίροι μας;».
Πηγή: Bloomberg
