Ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με αποστολή χερσαίων δυνάμεων για την κατάληψη κρίσιμων πετρελαϊκών υποδομών στο ιρανικό νησί Χαργκ, μια στρατιωτική κίνηση που – σύμφωνα με ειδικούς – θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο Αμερικανούς στρατιώτες χωρίς να εγγυάται τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Αναλυτές εκτιμούν ότι, αν στόχος της Ουάσινγκτον είναι να πλήξει την ιρανική πετρελαϊκή βιομηχανία για να αποκτήσει διαπραγματευτικό πλεονέκτημα, μια πιο αποτελεσματική επιλογή θα ήταν να επιβληθεί ναυτικός αποκλεισμός σε δεξαμενόπλοια που φορτώνουν πετρέλαιο από το νησί.
Το Χάργκ βρίσκεται στον Περσικό και αποτελεί την «καρδιά» της πετρελαϊκής βιομηχανίας του Ιράν, καθώς από εκεί περνά περίπου το 90% των εξαγωγών του. Η σημασία του είναι τεράστια, αφού μεγάλο μέρος της ιρανικής ακτογραμμής είναι πολύ ρηχό για μεγάλα τάνκερ.
«Η ανάπτυξη δυνάμεων στο έδαφος μπορεί να είναι ο πιο ψυχολογικά ισχυρός τρόπος να πληγεί το Ιράν», δήλωσε ο Μάικλ Άιζενσταντ, πρώην στρατιωτικός αναλυτής των ΗΠΑ.
«Από την άλλη, θέτεις τα δικά σου στρατεύματα σε κίνδυνο», είπε. «Δεν είναι μακριά από την ηπειρωτική χώρα, οπότε μπορούν δυνητικά να προκαλέσουν μεγάλη καταστροφή στο νησί, αν είναι διατεθειμένοι να πλήξουν τη δική τους υποδομή».
Από την πλευρά του, ο ειδικός για το Ιράν Ντάνι Τσιτρινόβιτς εκτιμά ότι μια τέτοια ενέργεια θα οδηγούσε σε κλιμάκωση, με πιθανές επιθέσεις από συμμάχους της Τεχεράνης, όπως οι Χούθι στην Υεμένη. Μεταξύ των σεναρίων είναι η τοποθέτηση ναρκών στο Στενό του και επιθέσεις με drones σε στόχους σε όλη την Αραβική Χερσόνησο.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι μια τέτοια κλιμάκωση θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις στις τιμές της ενέργειας και στην παγκόσμια οικονομία.
«Θα είναι δύσκολο να καταληφθεί και ακόμη πιο δύσκολο να διατηρηθεί», σημειώνει ο Τσιτρινόβιτς, προσθέτοντας ότι ακόμη και αν πληγεί η οικονομία του Ιράν, δεν είναι βέβαιο ότι αυτό θα οδηγήσει σε υποχώρηση της Τεχεράνης.
«Ίσως πάρουμε το Χάργκ»
Ο Ντόναλντ Τραμπ, που δέχεται πιέσεις να τερματίσει τη σύγκρουση, δήλωσε ότι εξετάζει όλα τα ενδεχόμενα: «Ίσως πάρουμε το νησί Χάργκ, ίσως όχι».
Σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τη Δευτέρα δήλωσε ότι σημειώνεται «μεγάλη πρόοδος» στις συνομιλίες με το Ιράν για τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι αν δεν επιτευχθεί σύντομα συμφωνία και δεν ανοίξει άμεσα το στενό, οι ΗΠΑ θα καταστρέψουν σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, πετρελαιοπηγές, το νησι Χάργκ και πιθανώς ακόμη και μονάδες αφαλάτωσης.
Την ίδια ώρα, το Ιράν έχει σχεδόν κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, προκαλώντας άνοδο στις τιμές καυσίμων και αναταραχή στις αγορές.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν θα χρειάζονταν χερσαίες δυνάμεις για να επιτευχθούν οι στόχοι της κυβέρνησης Τραμπ. Δεν επανέλαβε τη δήλωση τη Δευτέρα, λέγοντας ότι «ο πρόεδρος έχει αρκετές επιλογές στη διάθεσή του», αλλά ότι προτιμά τη διπλωματία.
«Τώρα απειλούν για μόνιμο έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, δημιουργώντας σύστημα διοδίων και τα συναφή», δήλωσε. «Αυτό δεν πρόκειται να επιτραπεί να συμβεί».
Στόχος – κλειδί για το Ιράν
Οι ΗΠΑ έχουν ήδη πλήξει κρίσιμες υποδομές στο νησί, όπως αντιαεροπορικά συστήματα, ραντάρ και το αεροδρόμιο.
Το Χάργκ απέχει περίπου 33 χιλιόμετρα από τις ιρανικές ακτές και αποτελεί τον βασικό κόμβο εξαγωγής πετρελαίου της χώρας. Ωστόσο, παρά τη σημασία του, ειδικοί εκτιμούν ότι το Ιράν δεν θα παραδοθεί εξαιτίας της απώλειας ενός μόνο στρατηγικού σημείου.
Η εγγύτητα του νησιού στην ιρανική ενδοχώρα καθιστά τις αμερικανικές δυνάμεις ιδιαίτερα ευάλωτες σε επιθέσεις με πυραύλους, drones και πυροβολικό. Ακόμη και με αεροναυτική υποστήριξη, το περιθώριο αντίδρασης σε επιθέσεις θα ήταν περιορισμένο.
Εναλλακτική ο ναυτικός αποκλεισμός
Αντί για χερσαία επιχείρηση, ειδικοί προτείνουν την επιβολή ναυτικού αποκλεισμού στον Περσικό Κόλπο, ώστε να εμποδιστούν οι εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου χωρίς άμεση εμπλοκή στρατευμάτων.
Όπως σημειώνουν, μια τέτοια στρατηγική θα μπορούσε να επιτύχει παρόμοια αποτελέσματα με μικρότερο ρίσκο για ανθρώπινες ζωές.
Τέλος, αναλυτές προειδοποιούν ότι η καταστροφή των πετρελαϊκών υποδομών του Χάργκ – σενάριο που επίσης ανέφερε ο Τραμπ – θα είχε μακροχρόνιες επιπτώσεις, πλήττοντας όχι μόνο την ιρανική οικονομία αλλά και τον ίδιο τον ιρανικό λαό.
