O χρόνος της αναβάθμισης του Ελληνικού Χρηματιστηρίου από τον οίκο MSCI (Morgan Stanley Capital International), οι δείκτες του οποίου αποτελούν το ισχυρότερο σημείο αναφοράς για τα θεσμικά κεφάλαια παγκοσμίως, φαίνεται ότι μετράει πλέον αντίστροφα, τουλάχιστον σύμφωνα με τις προσδοκίες της αγοράς.
Προσδοκίες που δημιούργησε η ανακοίνωση του οίκου ότι έχει θέσει σε διαβούλευση την είσοδο της ελληνικής χρηματιστηριακής αγοράς στο κλαμπ των Ανεπτυγμένων Αγορών στα τέλη του ερχόμενου Αυγούστου.
Η αναβάθμιση της χρηματιστηριακής αγοράς από τον οίκο θα σημάνει ουσιαστικά και αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας, με τον οίκο να σημειώνει ότι η Ελλάδα πληροί ήδη τα κριτήρια οικονομικής ανάπτυξης για ένταξη της στο κλαμπ των μεγάλων οικονομιών.
Συγκεκριμένα, η Ελλάδα πληροί ήδη τα κριτήρια οικονομικής ανάπτυξης για ένταξη στις ανεπτυγμένες αγορές, καθώς και μεγάλο μέρος των προδιαγραφών προσβασιμότητας που χαρακτηρίζουν τις ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές αγορές.
Μάλιστα ο οίκος MSCI για να τρέξει τη διαδικασία, παραβίασε έναν δικό του κανονισμό και αγνόησε ότι η Ελλάδα δεν πληρούσε τον κανόνα «persistency» που απαιτεί τουλάχιστον 5 εισηγμένες να τηρούν τα κριτήρια Ανεπτυγμένης Αγοράς για 8 συνεχόμενες αναθεωρήσεις.
Παράγοντες της αγοράς εξηγώντας την απόφαση του MSCI, τόνιζαν ότι τη στιγμή που το Χ.Α περνά στον όμιλο της Euronext, δεν μπορεί η Ελλάδα, η οποία είναι στον κεντρικό πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που εκτός των άλλων αποτελεί ενιαίο οικονομικό χώρο, να έχει διαφορετικό καθεστώς από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.
Με την ενσωμάτωση του Χρηματιστηρίου Αθηνών στο οικοσύστημα Euronext, μία από τις κορυφαίες υποδομές της αγοράς στην Ευρώπη, μέσω του Ενιαίου Βιβλίου Εντολών Euronext, η Αθήνα θα συνδεθεί με ένα βαθύ, πανευρωπαϊκό χαρτοφυλάκιο ρευστότητας, προσφέροντας βελτιωμένη διαμόρφωση τιμών, spreads και ποιότητα εκτέλεσης, ενώ η μετάβαση σε ένα ενιαίο πλαίσιο εκκαθάρισης/διακανονισμού θα βελτιστοποιήσει τις μετασυναλλακτικές λειτουργίες και θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα της αγοράς.
Το ελληνικό χρηματιστήριο ήταν το μόνο χρηματιστήριο της Ευρωζώνης που ήταν υποβαθμισμένο από το 2013.
Την Τετάρτη 12 Ιουνίου 2013, υποβαθμίστηκε από τον σημαντικότερο δείκτη αξιολόγησης παγκοσμίως, τον MSCI, με ενεργητικό 12 τρισ. δολάρια, τον οποίο παρακολουθούν οι μεγαλύτεροι διεθνείς οίκοι. Ανάλογη υποβάθμιση δεν έχει υπάρξει για κανένα άλλο χρηματιστήριο ανεπτυγμένων αγορών.
Τον Οκτώβριο του 2025, ο FTSE Russell ανακοίνωσε την αναταξινόμηση της Ελλάδας στις Ανεπτυγμένες Αγορές, με ισχύ από 21 Σεπτεμβρίου 2026 (βάρος στον Δείκτη FTSE Developed All Cap στο 0,074%).
Τον Ιούλιο του 2025, ο S&P Dow Jones πρότεινε επίσης την αναβάθμιση, η οποία θα εφαρμοστεί στην αναδιάρθρωση του Σεπτεμβρίου 2026 (εκτιμώμενο βάρος στον Δείκτη S&P DJ Developed στο 0,09%). Τέλος, ο STOXX είναι επίσης πιθανό να ακολουθήσει το παράδειγμά του (δηλαδή, με αναβάθμιση τον Απρίλιο του 2026, με ισχύ από τον Σεπτέμβριο του 2026).
Τα οφέλη
Η αναβάθμιση αποτελεί ορόσημο για την εγχώρια κεφαλαιαγορά και αντανακλά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στην ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια.
Αναμένεται να διευρύνει σημαντικά τη δεξαμενή των διεθνών επενδυτών που θα μπορούν πλέον να επενδύσουν στην ελληνική αγορά, προσελκύοντας σημαντικές εισροές κεφαλαίων που παρακολουθούν τους παγκόσμιους δείκτες Ανεπτυγμένων Αγορών. Είναι μια εξέλιξη που δημιουργεί νέες ευκαιρίες ανάπτυξης και χρηματοδότησης για τις εισηγμένες εταιρείες.
Στα θετικά της αναβάθμισης να αναφέρουμε και την διαφορά των κεφαλαίων που διακινούνται στις αναδυόμενες και στις ανεπτυγμένες αγορές. Στην πρώτη κατηγορία διακινούνται περίπου 2 τρισεκατομμύρια δολάρια και στις ανεπτυγμένες περί τα 15 τρισ. ‘Αρα η “λίμνη” κεφαλαίων στις αναπτυγμένες αγορές είναι πολύ μεγαλύτερη.
Όμως το 70% των funds ακολουθούν τους δείκτες MSCI, είναι ο σημαντικότερος οίκος, τον οποίο ακολουθούν τα περισσότερα κεφάλαια και αυτό το γεγονός αναδεικνεύει και τη μεγάλη σημασία της επικείμενης αναβάθμισης από τον οίκο MSCI.
Η εκρηκτική αύξηση της συναλλακτικής δραστηριότητας που παρατηρείται κατά τον πρώτο μήνα του 2026, συνδέεται και με την προσδοκία αναβάθμισης.
Σύμφωνα με το Χρηματιστήριο Αθηνών η μετάβαση από τις αναδυόμενες αγορές σε καθεστώς Ανεπτυγμένης Αγοράς τα οφέλη για την ελληνική αγορά θα είναι:
– Πρόσβαση σε Παγκόσμιο Κεφάλαιο: Απελευθερώνει τρισεκατομμύρια σε υπό διαχείριση κεφάλαια από παγκόσμια ταμεία που έχουν εντολή να επενδύουν αποκλειστικά σε Ανεπτυγμένες Αγορές.
-Επέκταση της Βάσης Επενδυτών: Διευρύνει το μείγμα μετόχων προσελκύοντας υψηλής ποιότητας, μακροπρόθεσμους θεσμικούς «ισχυρούς παίκτες».
– Επιβεβαίωση Δομικών Μεταρρυθμίσεων: Λειτουργεί ως οριστική «έγκριση» για τον δεκαετή εκσυγχρονισμό της ελληνικής οικονομίας και αγοράς.
-Αύξηση Παθητικών Ροών: Ενεργοποιεί υποχρεωτικές αγορές από τεράστια ETFs που ακολουθούν δείκτες FTSE , MSCI και S&P των Ανεπτυγμένων Αγορών.
-Αυξημένη Εταιρική Ορατότητα: Ενισχύει την παγκόσμια κάλυψη από αναλυτές και φέρνει τις εισηγμένες ελληνικές εταιρείες στο ραντάρ διεθνών διαχειριστών χαρτοφυλακίων. Παρόλο που η τεχνική αναπροσαρμογή θα πραγματοποιηθεί το 2026, η αγορά έχει ήδη εισέλθει σε μια φάση ‘προ-ενσωμάτωσης’, η οποία χαρακτηρίζεται από θεσμική αναθεώρηση της αξίας των ελληνικών περιουσιακών στοιχείων.
-Βελτιωμένη Ποιότητα Ροής: Μετατοπίζει τη δραστηριότητα της αγοράς από κερδοσκοπικό, υψηλής μεταβλητότητας trading προς σταθερή, θεσμική τοποθέτηση.
– Συντονισμός με το Investment Grade: Εδραίωση της διπλής θέσης της Ελλάδας ως ανεπτυγμένης δικαιοδοσίας τόσο για την κρατική ομολογιακή αγορά όσο και για τις αγορές μετοχών.
-Υψηλότερα Πρότυπα Διαφάνειας: Επιβάλλει βελτιωμένα πρωτόκολλα ESG και διαφάνειας, ευθυγραμμίζοντας τις εταιρείες του ΧΑ με τις καλύτερες διεθνείς πρακτικές.
Οι επιφυλακτικοί
Πάντως υπάρχουν και εκθέσεις ξένων οίκων οι οποίοι αντιμετωπίζουν τουλάχιστον με επιφυλακτικότητα την αναβάθμιση του Χρηματιστηρίου. Όπως η JP Morgan και Morgan Stanley .
Η Morgan Stanley για μία ακόμη φορά, εκτιμά ότι «καλύτερα από τους πρώτους στο χωριό, παρά τελευταίοι στην πόλη». Σε πρόσφατη έκθεσή της εκτιμά ότι η ελληνική αγορά γίνεται μικρός παίκτης μέσα στις ανεπτυγμένες αγορές και εκτιμά ότι θα υπάρξουν καθαρές εκροές 0,8 δισ. δολάρια.
Η αναβάθμιση του Χ.Α σε ανεπτυγμένη αγορά δεν αρέσει και στην JP Morgan. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της, η Ελλάδα θα ενταχθεί στον MSCI Europe με μόλις πέντε μετοχές, έναντι οκτώ σήμερα στον δείκτη αναδυόμενων αγορών και το ειδικό βάρος της χώρας θα περιοριστεί.
Αυτό έχει άμεσο αντίκτυπο στις ροές. Τα funds που παρακολουθούν δείκτες αναπτυγμένων αγορών θα πρέπει να αγοράσουν ελληνικές μετοχές ύψους περίπου 5,1 δισ. δολαρίων, όμως τα funds αναδυόμενων αγορών θα υποχρεωθούν να πουλήσουν περίπου 5,4 δισ. δολάρια. Το καθαρό αποτέλεσμα είναι οριακά αρνητικό.
Η αναβάθμιση από μόνη της δεν εγγυάται εισροές, ούτε αυξημένο ενδιαφέρον, τονίζει Αντιθέτως, το ιστορικό προηγούμενο της αναβάθμισης του 2001 υποδηλώνει ότι το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ουδέτερο έως αρνητικό για τις ροές και την ορατότητα της αγοράς, σημειώνει η JP Morgan.
Παρόλο που ο βραχυπρόθεσμος αντίκτυπος από την αναβάθμιση στις καθαρές ροές επενδυτών και την απόδοση της αγοράς παραμένει ένας παράγοντας-μπαλαντέρ, συνολικά, η NBG Securities εκτιμά ότι θα είναι θετικός μακροπρόθεσμα, σηματοδοτώντας την επιστροφή των ελληνικών μετοχών στην κανονικότητα, προσελκύοντας έτσι πολύ μεγαλύτερους επενδυτές με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
