Γιατί ο χρόνιος πόνος φαίνεται να διαρκεί περισσότερο στις γυναίκες απ’ ό,τι στους άνδρες; Μια νέα επιστημονική μελέτη ίσως έχει την απάντηση.
Ερευνητές από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν (MSU), διαπίστωσαν ότι ένα υποσύνολο μονοκυττάρων απελευθερώνει ένα μόριο που απενεργοποιεί τον πόνο. Τα κύτταρα αυτά είναι πιο ενεργά στους άνδρες λόγω υψηλότερων επιπέδων σεξουαλικών ορμονών, όπως η τεστοστερόνη, σύμφωνα με την ομάδα. Ωστόσο, στις γυναίκες ο πόνος διαρκεί περισσότερο και η ανάρρωση καθυστερεί, επειδή τα μονοκύτταρά τους είναι λιγότερο δραστήρια, σύμφωνα με τον Τζόφρι Λόμε, αναπληρωτή καθηγητή φυσιολογίας στο MSU, ο οποίος εντόπισε το ίδιο μοτίβο τόσο σε ποντίκια όσο και σε ανθρώπους.
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι αυτά τα ανοσοκύτταρα θα μπορούσαν να τροποποιηθούν ώστε να παράγουν περισσότερα σήματα για την καταπολέμηση του πόνου. Παρότι η ανάπτυξη μιας θεραπείας απέχει πιθανώς δεκαετίες, ο Λόμε ελπίζει ότι η έρευνα αυτή θα μπορούσε να βοηθήσει εκατομμύρια ανθρώπους.
«Η διαφορά στον πόνο μεταξύ ανδρών και γυναικών έχει βιολογική βάση. Δεν είναι στο μυαλό σας και δεν είστε πιο ευαίσθητες. Βρίσκεται στο ανοσοποιητικό σας σύστημα» εξηγεί ο Λόμε.
Ο πόνος προκύπτει όταν οι νευρώνες που βρίσκονται σε όλο το σώμα ενεργοποιούνται από ερεθίσματα. Τις περισσότερες φορές είναι αδρανείς, αλλά ενεργοποιούνται όταν χτυπάμε το δάχτυλο του ποδιού μας ή πέφτουμε από το ποδήλατο. Ωστόσο, για όσους πάσχουν από χρόνιο πόνο, οι αισθητήρες μπορεί να ενεργοποιηθούν με ήπια ερεθίσματα ή ακόμα και χωρίς κανένα ερέθισμα.
Οι γιατροί εξακολουθούν να βασίζονται στην αξιολόγηση του πόνου από τους ασθενείς σε κλίμακα από το 1 έως το 10. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι ότι κάθε άνθρωπος βιώνει τον πόνο διαφορετικά. Έτσι, όταν περισσότερες γυναίκες παρά άνδρες παραπονιούνται για χρόνιο πόνο, η διαφορά συχνά αποδίδεται στην αντίληψη ή στην αναφορά.
Ένα απρόσμενο ανοσολογικό σήμα
Ο Λόμε μελετά τον χρόνιο πόνο εδώ και έξι χρόνια. Σε ένα πιλοτικό πείραμα, η ομάδα του παρατήρησε υψηλότερα επίπεδα ιντερλευκίνης-10 (IL-10)- της ουσίας που στέλνει σήμα στους νευρώνες να απενεργοποιήσουν τον πόνο- στους άνδρες. Όταν οι δεύτερες δοκιμές επιβεβαίωσαν τα ίδια υψηλά επίπεδα, οι ερευνητές συνειδητοποίησαν ότι είχαν εντοπίσει κάτι σημαντικό.
Η ομάδα χρησιμοποίησε μια εξελιγμένη τεχνική, τη φασματική κυτταρομετρία ροής υψηλής διάστασης, προκειμένου να μελετήσει τα μονοκύτταρα. Διαπίστωσε ότι τα μονοκύτταρα, που θεωρούνταν κυρίως προκαρυωτικά κύτταρα χωρίς σαφή λειτουργία, παίζουν κρίσιμο και άμεσο ρόλο στην επικοινωνία με τους νευρώνες του πόνου μέσω της παραγωγής της IL-10. Η ομάδα διαπίστωσε ότι τα μονοκύτταρα που παράγουν IL-10 ήταν πολύ πιο ενεργά στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες. Όταν οι ερευνητές μπλόκαραν τις ανδρικές ορμόνες, προέκυψε το αντίθετο αποτέλεσμα.
«Αυτή η μελέτη δείχνει ότι η εξάλειψη του πόνου δεν είναι μια παθητική διαδικασία. Είναι μια ενεργητική διαδικασία που καθοδηγείται από το ανοσοποιητικό σύστημα» επισημαίνει ο Λόμε.
Από τα ποντίκια στους ανθρώπους
Η ομάδα διεξήγαγε τουλάχιστον πέντε διαφορετικές δοκιμές σε ποντίκια για να επιβεβαιώσει τα ευρήματα. Κάθε φορά τα αποτελέσματα ήταν τα ίδια. Τότε, ο Λόμε επικοινώνησε με τη Σάρα Λίνστεντ, μια συνάδελφό του από το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, η οποία εκείνη την εποχή μελετούσε τα ψυχολογικά προβλήματα των ανθρώπων που είχαν υποστεί τροχαίο ατύχημα. Η έρευνά της έδειξε ένα παρόμοιο μοτίβο: οι άνδρες είχαν πιο ενεργά μονοκύτταρα που παρήγαγαν IL-10 και ξεπέρασαν τον πόνο πιο γρήγορα.
Αυτά τα νέα στοιχεία φωτίζουν τον ανοσο-νευρικό μηχανισμό αντιμετώπισης του πόνου, μετατοπίζοντας τη συζήτηση από το πώς ξεκινά ο πόνος στο γιατί επιμένει. Το επόμενο βήμα είναι να διερευνηθεί πώς οι θεραπείες θα μπορούσαν να στοχεύσουν σε αυτή τη διαδικασία και να ενισχύσουν την παραγωγή της IL-10. Αυτές οι θεραπείες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ταχύτερη ανακούφιση του πόνου, αντί να απλώς να μπλοκάρουν τα σήματά του.
«Οι μελλοντικοί ερευνητές μπορούν να βασιστούν σε αυτή τη μελέτη. Ανοίγει νέους δρόμους για θεραπείες χωρίς οπιοειδή που στοχεύουν στην πρόληψη του χρόνιου πόνου πριν αυτός γίνει χρόνιος» καταλήγει ο Λόμε.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Immunology.
