Ο Μέγας Αλέξανδρος είναι ένας από τους μεγαλύτερους κατακτητές της ιστορίας καταφέρνοντας να εξαπλώσει την αυτοκρατορία του μέχρι και τις Ινδίες, αναφέρεται σε ένα ειδικό αφιέρωμα του CNN International, που έχει δημοσιευτεί στον ιστότοπο του ενημερωτικού οργανισμού. «Νίκησε τους πάντες στο διάβα του, όμως μία πόλη δεν κατάφερε ποτέ να την κατακτήσει. Αυτή είναι η Τερμησσός, όπου ο γιός του Φιλίππου του Β΄ προσπάθησε να κατακτήσει, αλλά απέτυχε. Τα ερημωμένα ερείπια αυτής της κάποτε ισχυρής πόλης, που μοιάζει με φωλιά αετού χάρη στην τοποθεσία της στα ψηλά βουνά της νοτιοδυτικής Τουρκίας, βρίσκoνται μόλις 45 λεπτά από την Αττάλεια, γνωστό τουριστικό θέρετρο της Τουρκίας.
Η Τερμησσός σήμερα είναι ένα εντυπωσιακό αρχαιολογικό κόσμημα, διατηρημένο σε απομόνωση, που βλέπουν μόνο όσοι είναι διατεθειμένοι να κάνουν μια δύσκολη ανάβαση μέχρι εκεί. Όσοι βέβαια φτάσουν εκεί έχουν την ευκαιρία να περιπλανηθούν σε μία από τις πιο εντυπωσιακές αρχαίες πόλεις της Τουρκίας. Είναι ένας τόπος με απίστευτη ιστορία και τοπίο, θέα και σιωπή, φύση και καταστροφή. Όλα συνδυάζονται για να δημιουργήσουν ένα από τα μεγαλύτερα και λιγότερο γνωστά αρχαιολογικά θαύματα της Μεσογείου. Πιο συγκεκριμένα, υπάρχουν γιγαντιαία μαυσωλεία, τεράστιες υπόγειες δεξαμενές, ναοί, επιβλητικά τείχη και ένα εκπληκτικό θέατρο που θυμίζει Μάτσου Πίτσου, σε έναν λόφο με τρομερή θέα.
Στην αρχή του αρχαιολογικού χώρου είναι τα πετρώδη υπολείμματα ενός άλλοτε μεγαλοπρεπούς δρόμου. Αντί για σπίτια ή καταστήματα, αυτός ήταν γεμάτος με τους τάφους των πλουσίων και ισχυρών ανδρών της Τερμησσού.
Αρχαίοι σαρκοφάγοι, σκαλισμένοι με ενδείξεις για το ποιον περιείχαν κάποτε, όπως ασπίδες και δόρατα για πολεμιστές, βρίσκονται διάσπαρτοι. Κάποιοι είναι μικροί, άλλοι τεράστιοι, υποδεικνύοντας επίπεδα πλούτου ή εξουσίας. Κάποιοι είναι ατελείς, με τις τεράστιες βάσεις τους να υποδηλώνουν τι θα μπορούσαν να ήταν.
Έπειτα, τα κάτω τείχη της πόλης υψώνονται στην όψη, μια πρώτη ένδειξη του πόσο καλά αμυνόμενη ήταν η Τερμησσός όταν χτίστηκε πιθανώς γύρω στον 4ο ή 5ο π.Χ. Οι άνθρωποι της Τερμησσού ήταν γνωστοί ως Σόλυμοι, απόγονοι των Λούβιων, ενός αρχαίου πολιτισμού που απλωνόταν στη σημερινή Τουρκία, αλλά σε μεγάλο βαθμό παραμελημένος από τους αρχαιολογικούς μελετητές μέχρι τις τελευταίες δεκαετίες. Μέχρι σήμερα, λίγα είναι γνωστά για τους Σόλυμους ή για το πότε κατασκεύασαν την πόλη τους, αλλά ήταν σαφές ότι ήξεραν τι έκαναν.. Η επιλογή της τοποθεσίας που έχτισαν την πόλη δείχνει ιδιοφυΐα στη στρατηγική σκέψη, αφού το υψόμετρο και η μεγάλη ορατότητά της έδιναν αμυντικό πλεονέκτημα. Ακόμη, ήταν χτισμένη σε μια βασική εμπορική διαδρομή που της επέτρεψε να πλουτίσει από εμπόρους που κατευθύνονταν προς και από τη Μεσόγειο,
Γι’ αυτό όταν ο Μέγας Αλέξανδρος γύρω στο 333 π.Χ. προσπάθησε να την κατακτήσει, δεν μπόρεσε να εισβάλει παρά τις πολλαπλές προσπάθειες. Φημολογείται ότι αποκάλεσε την πόλη «φωλιά αετού».
Το σπουδαιότερο αξιοθέατο της πόλης είναι το θέατρο που βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της πόλης. Το σκηνικό είναι εκπληκτικό, με ορεινά φαράγγια να κατεβαίνουν από τις δύο πλευρές. Η απότομη πτώση πίσω από τα ανώτερα τείχη του θεάτρου προκαλεί ζαλάδα. Με χωρητικότητα για περίπου 4.000 άτομα, τα ερείπια που αντικρίζι το κοινό αποτελούσαν την τότε σκηνή. Το θέατρο πιθανότατα προϋπήρχε της άφιξης των Ρωμαίων, αλλά αναβαθμίστηκε αργότερα με ρωμαϊκά πρότυπα. Στην Τερμησσό, η τοποθεσία είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς βρίσκεται απέναντι από ένα βουνό που κάποτε ήταν ιερό για τους κατοίκους της πόλης. Είναι εύκολο να καταλάβει κανείς γιατί ήταν τόσο ιερό σημείο, αφού η θέα τότε έφτανε μέχρι το λιμάνι της Αττάλειας που η ατμόσφαιρα ήταν πιο καθαρή
Πιστεύεται ότι η Τερμησσός καταστράφηκε από σεισμό του οποίου η ακριβής ημερομηνία δεν είναι γνωστή, αλλά πιθανώς να συνέβη τον 4ο ή 5ο αιώνα. Ό,τι παραμένει δεν έχει υποστεί καμία αρχαιολογική κατασκευή».
