Αποφασισμένος να μην υπαναχωρήσει από τη «κόκκινη γραμμή» που ο ίδιος έθεσε απέναντι στο Ιράν εμφανίζεται ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος –σύμφωνα με αξιωματούχους– θεωρεί πλέον ότι οφείλει να προχωρήσει σε κάποια μορφή δυναμικής αντίδρασης, ενώ η κυβέρνησή του σταθμίζει τους κινδύνους πιθανών ιρανικών αντιποίνων.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, υπό το βάρος των εξελίξεων στο Ιράν και της βίαιης καταστολής των διαδηλώσεων, εκτιμά όλο και περισσότερο ότι πρέπει να προχωρήσει σε αποφασιστική ενέργεια κατά του ιρανικού καθεστώτος, σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν τις συζητήσεις στον Λευκό Οίκο.
Ανώτατοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν την Τρίτη για περισσότερες από δύο ώρες, προκειμένου να επεξεργαστούν τις διαθέσιμες επιλογές. Ο Τραμπ συμμετείχε στη σύσκεψη μετά την επιστροφή του από το Μίσιγκαν και ενημερώθηκε για τον νεότερο απολογισμό των νεκρών στο Ιράν, καθώς και για τις εκτιμήσεις των ΗΠΑ σχετικά με το πώς θα εξελιχθεί η καταστολή, ακόμη και με το ενδεχόμενο εκτελέσεων. Στο πλαίσιο της ενημέρωσης, του παρουσιάστηκαν και βίντεο από το εσωτερικό του Ιράν.
Το τελευταίο διάστημα, η ομάδα εθνικής ασφάλειας του προέδρου εμφανίζεται διχασμένη σχετικά με το αν πρέπει να προχωρήσουν σε στρατιωτικό πλήγμα. Πηγές αναφέρουν ότι, αν υπάρξει τέτοια κίνηση, δεν θα περιλαμβάνει χερσαίες δυνάμεις και δεν θα έχει χαρακτήρα μακροχρόνιας στρατιωτικής εμπλοκής.
Μία από τις επιλογές που βρίσκονται στο τραπέζι είναι πλήγμα σε εγκαταστάσεις που σχετίζονται με τις ιρανικές υπηρεσίες ασφαλείας, οι οποίες θεωρούνται υπεύθυνες για την καταστολή των διαδηλώσεων. Παράλληλα, οι αξιωματούχοι αξιολογούν τους κινδύνους, όπως το ενδεχόμενο αποτυχίας μιας αεροπορικής επιχείρησης ή μιας υπερβολικά σκληρής ιρανικής απάντησης. Υπάρχει επίσης ανησυχία για αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με στρατιωτική δράση το Ιράν λόγω της χρήσης θανατηφόρας βίας κατά διαδηλωτών και, σύμφωνα με συνεργάτες του, πλέον αισθάνεται ότι πρέπει να υλοποιήσει τις απειλές του. Έχει στο μυαλό του προηγούμενους προέδρους, όπως τον Μπαράκ Ομπάμα, τον οποίο θεωρεί ότι δεν τήρησε τη «κόκκινη γραμμή» στη Συρία το 2013.
«Έχει θέσει μια κόκκινη γραμμή και αισθάνεται ότι πρέπει να κάνει κάτι», ανέφερε πηγή στο CNN, προσθέτοντας ότι θεωρείται σχεδόν βέβαιο πως θα προχωρήσει σε κάποια ενέργεια – το ερώτημα είναι ποια μορφή θα πάρει.
Κρίσιμος παράγοντας είναι το αν τα οφέλη μιας στρατιωτικής κίνησης υπερτερούν του κινδύνου ιρανικών αντιποίνων. Η Τεχεράνη έχει προειδοποιήσει ότι θα πλήξει αμερικανικούς στόχους στη Μέση Ανατολή σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης.
Σύμφωνα με πρόσφατες αμερικανικές εκτιμήσεις, το Ιράν προετοιμάζει σχέδια για επίθεση σε αμερικανικές βάσεις, κυρίως σε Ιράκ και Συρία. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι το καθεστώς αιφνιδιάστηκε από το μέγεθος των διαδηλώσεων και προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην καταστολή και στην αποφυγή διεθνούς παρέμβασης, περιορίζοντας κηδείες θυμάτων και μπλοκάροντας το διαδίκτυο.
Ο Τραμπ, πάντως, εμφανίστηκε να υποβαθμίζει τον κίνδυνο αντιποίνων: «Το είχαν πει και την τελευταία φορά που τους χτύπησα… Καλύτερα να φερθούν σωστά», δήλωσε.
Ωστόσο, μέρος του προσωπικού στη μεγαλύτερη αμερικανική βάση στη Μέση Ανατολή, την Al-Udeid στο Κατάρ, έχει κληθεί προληπτικά να αποχωρήσει. Η βάση είχε δεχθεί ιρανική επίθεση τον Ιούνιο, μετά από αμερικανικά πλήγματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι έχει «ξεκάθαρη εικόνα» για το τι μπορεί να κάνει, χωρίς να αποκαλύψει λεπτομέρειες. Παράλληλα, εξετάζει και μη στρατιωτικές επιλογές, όπως κυβερνοεπιθέσεις ή νέες κυρώσεις.
Έχει επίσης πιέσει τον Έλον Μασκ να ενισχύσει τη δορυφορική σύνδεση Starlink στο Ιράν, ώστε να παρακαμφθεί το μπλακάουτ ενημέρωσης. Σύμφωνα με ειδικούς, η Starlink ήδη παρέχει δωρεάν πρόσβαση στο διαδίκτυο σε χρήστες στη χώρα.
Αν και τις προηγούμενες ημέρες άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματίας, ο Τραμπ άλλαξε στάση και ακύρωσε πιθανές συναντήσεις με Ιρανούς αξιωματούχους, έως ότου σταματήσει η καταστολή.
Ορισμένοι σύμβουλοί του θεωρούν ότι τα μηνύματα του Ιρανού ΥΠΕΞ προς τον απεσταλμένο των ΗΠΑ ήταν απλώς προσπάθεια αποτροπής επίθεσης. Μέσα στην κυβέρνηση, αρκετοί πιστεύουν ότι η διπλωματία με το Ιράν είναι μάταιη, καθώς κανείς δεν έχει πραγματική εξουσία να μιλήσει εκ μέρους του Αγιατολάχ.
Την ίδια ώρα, Σαουδική Αραβία, Κατάρ και Ομάν κινούνται παρασκηνιακά για να αποτρέψουν αμερικανική επίθεση, φοβούμενες γενικευμένη αποσταθεροποίηση στη Μέση Ανατολή.
Σε ανάρτησή του, ο Τραμπ κάλεσε τους Ιρανούς διαδηλωτές να συνεχίσουν: «Ιρανοί πατριώτες, συνεχίστε – πάρτε τον έλεγχο των θεσμών σας! Η βοήθεια έρχεται», έγραψε, κλείνοντας με το σύνθημα «MIGA – Make Iran Great Again».
Σε ερώτηση για το μήνυμά του προς τους Ιρανούς ηγέτες, απάντησε: «Να δείξουν ανθρωπιά. Ελπίζω να μη σκοτώνουν κόσμο».
