Η δανέζικη εταιρεία “Clever” επιχειρεί κάτι πρωτοποριακό. Καταργεί τις διευθυντικές θέσεις υπέρ της αυτοδιαχείρισης, κάτι που όπως εκτιμά ενισχύει τη δημιουργικότητα και βελτιώνει την απόδοση των ομάδων.
Στα κεντρικά της γραφεία στην Κοπεγχάγη, σε μια πρώην βιομηχανική περιοχή, η Clever, ο μεγαλύτερος διαχειριστής σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων στη Δανία δεν διαθέτει ιεραρχικές οργανωτικές δομές.
Αντί γι’ αυτό, η εταιρεία λειτουργεί με αυτοδιαχειριζόμενες ομάδες, όπου κάθε εργαζόμενος συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων και είναι υπεύθυνος για την υλοποίησή τους.
Ο Casper Kirketerp-Moller συνίδρυσε την εταιρεία το 2012 με μόλις λίγους εργαζομένους
Η Δανία και οι υπόλοιπες σκανδιναβικές χώρες υποστηρίζουν εδώ και καιρό ισότιμα κοινωνικά μοντέλα και επιχειρηματικές δομές με περιορισμένη ιεραρχία.
Ωστόσο, ο Kirketerp-Moller ήθελε να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα, πιστεύοντας ότι «θα μπορούσαμε να το κάνουμε καλύτερα από τον παραδοσιακό τρόπο», όπως δήλωσε στο AFP.
«Με ενδιέφερε πολύ το πώς συνυπάρχουμε ως άνθρωποι και τι είδους εταιρική κουλτούρα χρειαζόμαστε», εξήγησε.
Η Clever αναπτύχθηκε με τα χρόνια και το 2019 ο Kirketerp-Moller άρχισε σταδιακά να μετασχηματίζει το επιχειρηματικό της μοντέλο, καταργώντας τη μεσαία διοίκηση αλλά και τον δικό του ρόλο ως διευθύνοντος συμβούλου (CEO).
Για τον ίδιο, το σημαντικότερο ήταν να απελευθερώσει τις δυνατότητες κάθε εργαζομένου — κάτι ιδιαίτερα σημαντικό στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
«Στη νέα εποχή, όπου η τεχνητή νοημοσύνη θα αναλαμβάνει τα πάντα γύρω από την αποδοτικότητα, οι ανθρώπινες δεξιότητες και η ανθρώπινη διάσταση των επιχειρήσεων θα είναι καθοριστικές ώστε οι εταιρείες να ευημερούν και να καινοτομούν στο μέλλον», δήλωσε.
Η αναδιοργάνωση της Clever είχε ως κίνητρο την ανάγκη να μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις γρήγορα, χωρίς να βαλτώνει σε χρονοβόρες διαδικασίες εγκρίσεων από ανώτερα στελέχη, ενώ παράλληλα να ενδυναμώνει τους εργαζομένους.
«Πολλοί οργανισμοί παλεύουν με υψηλό βαθμό πολυπλοκότητας. Και αυτό καθιστά πολύ δύσκολη τη λήψη αποφάσεων σε έναν ιδιαίτερα ιεραρχικό και γραφειοκρατικό οργανισμό, επειδή κάθε απόφαση εμπλέκει πολλούς διαφορετικούς διευθυντές», εξήγησε ο Χέλγκε Χβιντ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ρόσκιλντε και ειδικός στις αυτοδιαχειριζόμενες επιχειρήσεις.
Οι επίπεδες ιεραρχίες είναι δημοφιλείς στους εργαζομένους, ιδιαίτερα στις νεότερες γενιές.
«Οι άνθρωποι θέλουν να έχουν λόγο στη δουλειά τους, να βρίσκουν νόημα σε αυτήν και να διαθέτουν αυτονομία», σημείωσε ο Χβιντ.
Η Clever κατήργησε εντελώς τους τίτλους διευθυντικών θέσεων το 2025.
«Όταν προσλαμβάνουμε ανθρώπους, τους ξεκαθαρίζουμε ότι περιμένουμε να αναλαμβάνουν πραγματικά την ευθύνη για τον ρόλο τους, τον εαυτό τους και την ομάδα τους», δήλωσε ο Kirketerp-Moller.
«Η ελευθερία και η ευθύνη πρέπει να συμβαδίζουν»
Ο Kirketerp-Moller και οι συνιδρυτές του πούλησαν πρόσφατα την Clever στη δανέζικη εταιρεία διανομής ενέργειας Andel, η οποία επέμεινε ότι η οργανωτική δομή της Clever θα παραμείνει ως έχει.
Η δομή παραμένει απαραίτητη
Η Clever απασχολεί περίπου 500 εργαζομένους, κατανεμημένους σε περισσότερες από 50 ομάδες των οκτώ έως δώδεκα ατόμων, οργανωμένες με βάση συγκεκριμένους στόχους.
Οι ρόλοι καθορίζονται μέσα σε κάθε ομάδα, ιδιαίτερα σε ζητήματα προσλήψεων και διαχείρισης ανθρώπινου δυναμικού.
«Ένα από τα βασικά κίνητρα για την απελευθέρωση των οργανισμών είναι η καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, αλλά παραδόξως ένας ορισμένος βαθμός τυποποίησης παραμένει χρήσιμος ώστε να καθορίζονται με σαφήνεια οι κανόνες του παιχνιδιού για όλους», δήλωσε η Αν-Σοφί Ντιμπέ, ειδική στην οργανωσιακή θεωρία στο Conservatoire National des Arts et Métiers στο Παρίσι.
«Δεν μπορείς απλώς να δώσεις ελευθερία και να καταργήσεις τις δομές, γιατί τότε οδηγείσαι στο χάος», παρατήρησε ο Kirketerp-Moller.
Η εργαζόμενη της Clever, Λίκε Γέπσεν, δηλώνει ενθουσιασμένη με το μοντέλο
«Εργάζομαι σε μια ομάδα όπου είμαστε ίσοι… Είμαστε εδώ για να πετύχουμε μαζί, οπότε δεν υπάρχει εσωτερικός ανταγωνισμός μεταξύ μας», δήλωσε η 37χρονη, η οποία τα τελευταία τεσσεράμισι χρόνια βοηθά τις ομάδες στη συλλογική λήψη αποφάσεων.
Σύμφωνα με εσωτερική έρευνα του 2024, το 92% των εργαζομένων της Clever δήλωσε ότι πηγαίνει ευχαρίστως στη δουλειά κάθε πρωί.
Η Γέπσεν υποστήριξε ότι το μοντέλο αυτό «ικανοποιεί ορισμένες πολύ βασικές ανθρώπινες ανάγκες, όπως το αίσθημα της αυτονομίας και της ελευθερίας».
Επιπλέον, «καλύπτει και την ανάγκη για σύνδεση με τους άλλους»
Στη Δανία, το μοντέλο συνδιοίκησης, αν και παραμένει σχετικά περιορισμένο, συναντάται σε διάφορους τύπους οργανισμών, από δημοτικές θυγατρικές της κρατικής υπηρεσίας απασχόλησης έως ενώσεις για τα δικαιώματα των παιδιών.
Ωστόσο, η καθημερινή λειτουργία δεν είναι χωρίς δυσκολίες και απαιτεί συνεχή προσοχή.
«Υπάρχουν παράγοντες άγχους στις αυτοδιαχειριζόμενες οργανώσεις. Οι συγκρούσεις μπορεί να είναι ένας από αυτούς. Οι υπερβολικές υποχρεώσεις ένας άλλος. Η αβεβαιότητα μπορεί επίσης να αποτελεί αιτία άγχους», κατέληξε ο Χέλγκε Χβιντ.
