Σε μια κρίσιμη κίνηση για τη γεωπολιτική σταθερότητα στην Αρκτική, η Δανία πραγματοποίησε σήμερα εποικοδομητικές συνομιλίες με την αμερικανική κυβέρνηση σχετικά με το μέλλον της Γροιλανδίας.
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών, Λαρς Λέκε Ράσμουσεν, τόνισε μέσω ανάρτησής του στο Facebook ότι οι συνομιλίες είχαν ως στόχο την έναρξη ενός διαλόγου και όχι την πειθώ των ΗΠΑ να εγκαταλείψουν τα σχέδιά τους για τον έλεγχο του νησιού.
Στη συνάντηση συμμετείχαν μεταξύ άλλων ο Τζέι Ντι Βανς και ο Μάρκο Ρούμπιο. Σύμφωνα με τον Ράσμουσεν, η Δανία κατέστησε σαφείς τις κόκκινες γραμμές της ότι η κυριαρχία του Βασιλείου και η ακεραιότητα της Γροιλανδίας δεν μπορούν να παραβιαστούν. «Η Γροιλανδία δεν μπορεί να αγοραστεί ή να κατακτηθεί. Οποιαδήποτε παραβίαση αυτών των ορίων θα εκτροχιάσει περαιτέρω διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Δανός ΥΠΕΞ.
Οι δύο χώρες, μαζί με την κυβέρνηση της Γροιλανδίας, συμφώνησαν στη σύσταση μιας ομάδας εργασίας υψηλού επιπέδου, με σκοπό την ανάπτυξη μιας κοινής προσέγγισης για τις μελλοντικές συζητήσεις στο νησί. Ο Ράσμουσεν κάλεσε τα εμπλεκόμενα μέρη να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους, να αγνοήσουν τον θόρυβο των μέσων και να επικεντρωθούν στην εφαρμογή των συμφωνημένων διαδικασιών.
Διαμαρτυρίες σε Γροιλανδία και Δανία
Σύμφωνα με το απεσταλμένο του ΕΡΤnews Φάνη Παπαθανασίου στη Γροιλανδία το απόγευμα του Σαββάτου (17/1) που κάτοικοι έχουν προγραμματίσει διαδηλώσεις διαμαρτυρίας στην πρωτεύουσα Νουούκ κατά των σχεδίων του Τραμπ για τη χώρα τους.
Μεγάλες διαδηλώσεις γίνονται σήμερα Σάββατο και σε ολόκληρη τη Δανία σε ένδειξη διαμαρτυρίας.
Χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στην Κοπεγχάγη κρατώντας σημαίες της Γροιλανδίας και της Δανίας, φωνάζοντας το όνομα της Γροιλανδίας στη γροιλανδική γλώσσα: “Kalaallit Nunaat!”.
Ογκώδεις πορείες και συγκεντρώσεις διοργανώνονται και σε άλλες πόλεις, στο Όρχους, το Άαλμποργκ, το Όντενσε.
«Στόχος είναι να σταλεί ένα σαφές και ενιαίο μήνυμα σεβασμού προς τη δημοκρατία της Γροιλανδίας και τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα», ανέφερε στην ιστοσελίδα της η Uagut, ένωση Γροιλανδών που ζουν στη Δανία.
Οι κινητοποιήσεις ακολουθούν την προειδοποίηση του Τραμπ την Παρασκευή ότι «ενδέχεται να επιβάλει δασμούς» σε χώρες που αντιτίθενται στα σχέδιά του για την ανάληψη του ελέγχου της Γροιλανδίας, η οποία αποτελεί αυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας.
Η διαδήλωση στο Νουούκ έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 16:00 (15:00 GMT), με στόχο να διαμαρτυρηθεί «κατά των παράνομων σχεδίων των Ηνωμένων Πολιτειών να θέσουν υπό τον έλεγχό τους τη Γροιλανδία», όπως ανέφεραν οι διοργανωτές. Οι διαδηλωτές θα πορευτούν προς το αμερικανικό προξενείο κρατώντας γροιλανδικές σημαίες.
«Τα πρόσφατα γεγονότα έχουν φέρει τη Γροιλανδία και τους Γροιλανδούς, τόσο στη Γροιλανδία όσο και στη Δανία, υπό πίεση», δήλωσε σε ανακοίνωση προς το AFP η πρόεδρος της Uagut, Τζούλι Ράντεμαχερ, καλώντας σε «ενότητα».
«Όταν οι εντάσεις αυξάνονται και οι άνθρωποι μπαίνουν σε κατάσταση συναγερμού, κινδυνεύουμε να δημιουργήσουμε περισσότερα προβλήματα παρά λύσεις, τόσο για εμάς όσο και μεταξύ μας. Καλούμε τους Γροιλανδούς στη Γροιλανδία και στη Δανία να σταθούν ενωμένοι», πρόσθεσε.
«Απαιτούμε σεβασμό» – «Hands Off Greenland»
Οι διαμαρτυρίες πραγματοποιούνται την ώρα που διακομματική αντιπροσωπεία μελών του αμερικανικού Κογκρέσου επισκέπτεται την Κοπεγχάγη για διήμερη επίσκεψη, εκφράζοντας τη στήριξή της προς τη Δανία και τη Γροιλανδία και τονίζοντας ότι οι εδαφικές φιλοδοξίες του Αμερικανού προέδρου δεν αντικατοπτρίζουν τη βούληση του αμερικανικού λαού.
Παράλληλα, ευρωπαϊκές χώρες έχουν εκφράσει τη στήριξή τους προς τη Γροιλανδία μέσω στρατιωτικής αποστολής αναγνώρισης, στην οποία –σύμφωνα με Δανό στρατηγό– είχε προσκληθεί και η Ουάσινγκτον.
Ο ανώτερος σύμβουλος του Τραμπ, Στίβεν Μίλερ, δήλωσε στο Fox News ότι πραγματοποιήθηκαν «θετικές αρχικές συνομιλίες» σε συνάντηση στον Λευκό Οίκο μεταξύ υψηλόβαθμων αξιωματούχων των ΗΠΑ, της Δανίας και της Γροιλανδίας αυτή την εβδομάδα. Ωστόσο, επανέλαβε ότι ο Τραμπ έχει καταστήσει «σαφές» πως επιθυμεί οι Ηνωμένες Πολιτείες να ελέγχουν το νησί.
«Θέλουν να δαπανήσουμε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για να υπερασπιζόμαστε ένα έδαφος που είναι κατά 25% μεγαλύτερο από την Αλάσκα, εξ ολοκλήρου με αμερικανικά έξοδα, αλλά ταυτόχρονα λένε ότι ανήκει 100% στη Δανία», είπε χαρακτηριστικά.
Οι διαδηλώσεις οργανώνονται από την Uagut, το κίνημα πολιτών «Hands Off Greenland» και την Inuit, ομπρέλα γροιλανδικών οργανώσεων, ώστε να συμπέσουν με την επίσκεψη της αμερικανικής κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας στην Κοπεγχάγη.
Στη σελίδα της εκδήλωσης στο Facebook, τουλάχιστον 900 άνθρωποι στη Γροιλανδία δήλωσαν ότι θα συμμετάσχουν, σε μια περιοχή με συνολικό πληθυσμό περίπου 57.000 κατοίκων.
«Με αυτή τη διαδήλωση θέλουμε να δείξουμε ότι αναλαμβάνουμε δράση, ότι στεκόμαστε ενωμένοι και ότι στηρίζουμε τους πολιτικούς μας, τους διπλωμάτες μας και τους εταίρους μας», δήλωσε ένας από τους διοργανωτές, ο Κρίστιαν Γιοχάνσεν.
«Απαιτούμε σεβασμό στο δικαίωμα αυτοδιάθεσης της χώρας μας και σε εμάς ως λαό», πρόσθεσε η συνδιοργανώτρια Αβιγιάγια Ρόσινγκ-Όλσεν. «Απαιτούμε σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και στις διεθνείς νομικές αρχές. Αυτός δεν είναι μόνο δικός μας αγώνας· αφορά ολόκληρο τον κόσμο».
Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2025, το 85% των Γροιλανδών αντιτίθεται στην ένταξη της περιοχής στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ μόλις το 6% τάσσεται υπέρ.
