Η ιταλική ENI και η γαλλική TotalEnergies ανακοίνωσαν την Τελική Επενδυτική Απόφαση (Final Investment Decision – FID) για την ανάπτυξη του κοιτάσματος «Κρόνος» στο Τεμάχιο 6 της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Πρόκειται για ένα βήμα που αλλάζει το ενεργειακό αποτύπωμα της χώρας, καθώς για πρώτη φορά ένα κυπριακό εύρημα περνά ξεκάθαρα από τη φάση της έρευνας και των γεωτρήσεων στην εμπορική αξιοποίηση, ανοίγοντας τον δρόμο ώστε η Κύπρος να εισέλθει, με απτούς όρους και χρονοδιάγραμμα, στην εποχή του φυσικού αερίου.
Με ορίζοντα έναρξης παραγωγής εντός του 2028 και προσανατολισμό την τροφοδοσία των ευρωπαϊκών αγορών μέσω υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), το έργο αποκτά διπλή σημασία: εθνική, επειδή δημιουργεί νέα προοπτική για τα εγχώρια έσοδα και την ενεργειακή στρατηγική της Κυπριακής Δημοκρατίας, και περιφερειακή/ευρωπαϊκή, επειδή ενισχύει την προσπάθεια διαφοροποίησης πηγών εφοδιασμού στην Ανατολική Μεσόγειο.
Deal-μαμούθ για το κοίτασμα «Κρόνος»: από την ανακάλυψη στην παραγωγή
Σύμφωνα με τα τεχνικά στοιχεία που συνοδεύουν τον σχεδιασμό της κοινοπραξίας, το κοίτασμα «Κρόνος» εκτιμάται ότι διαθέτει αποθέματα που υπερβαίνουν τα 3 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια (3 Tcf) φυσικού αερίου, ενώ η αναμενόμενη ημερήσια παραγωγή μπορεί να προσεγγίσει τα 500 εκατομμύρια κυβικά πόδια. Τα μεγέθη αυτά καθιστούν τον «Κρόνο» ένα από τα πιο σημαντικά κυπριακά έργα, όχι μόνο ως προς τους όγκους, αλλά και ως προς τη δυνατότητα να «κλειδώσει» εμπορικές ροές σε μια αγορά που αναζητά πιο ασφαλείς και ευέλικτες λύσεις εφοδιασμού.
Η ουσία του FID είναι ότι παύει πλέον να πρόκειται για ένα υποσχόμενο κοίτασμα σε χαρτί και μοντέλα. Η απόφαση σημαίνει οριστικοποίηση τεχνικών επιλογών, προϋπολογισμών, συμβατικών δεσμεύσεων και χρονοδιαγραμμάτων. Με απλά λόγια, η επένδυση παίρνει μπροστά και το έργο μπαίνει σε τροχιά υλοποίησης.
Το πλάνο ανάπτυξης και το πλεονέκτημα των υφιστάμενων υποδομών
Κεντρικός άξονας της στρατηγικής που επέλεξαν ENI και TotalEnergies είναι η αξιοποίηση υποδομών που ήδη λειτουργούν στην περιοχή, ώστε να περιοριστεί το κόστος και να επιταχυνθεί η ανάπτυξη. Το φυσικό αέριο από τον «Κρόνο» θα μεταφέρεται μέσω υποθαλάσσιου αγωγού στις εγκαταστάσεις του αιγυπτιακού κοιτάσματος Zohr για επεξεργασία και, στη συνέχεια, θα οδηγείται στον σταθμό της Damietta για υγροποίηση (LNG).
Η επιλογή αυτή έχει τρία εμφανή οφέλη. Πρώτον, μειώνει σημαντικά τις κεφαλαιουχικές δαπάνες σε σχέση με την κατασκευή νέων και ακριβών υποδομών από το μηδέν. Δεύτερον, συμπιέζει τα χρονοδιαγράμματα, καθιστώντας ρεαλιστικό τον στόχο για παραγωγή μέσα στο 2028. Τρίτον, περιορίζει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ακριβώς επειδή αξιοποιεί υφιστάμενη ενεργειακή «αλυσίδα» στην περιοχή αντί να πολλαπλασιάζει νέες εγκαταστάσεις.
Τι λένε ENI και TotalEnergies: Κύπρος, Ευρώπη και περιφερειακός κόμβος
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ENI, Claudio Descalzi, υπογράμμισε ότι η ταχεία υλοποίηση του έργου «Κρόνος» αποτελεί ορόσημο που καθιερώνει την Κύπρο ως παραγωγό και εξαγωγέα φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Παράλληλα, έθεσε στο κάδρο και τη μεγαλύτερη εικόνα: τη δυνατότητα δημιουργίας ενός περιφερειακού ενεργειακού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσα από συνεργασίες που ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού.
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της TotalEnergies, Patrick Pouyanné, εξέφρασε ικανοποίηση για την εκκίνηση του έργου, αναδεικνύοντας τη στήριξη των κυβερνήσεων Κύπρου και Αιγύπτου. Τόνισε επίσης ότι το εγχείρημα ευθυγραμμίζεται με τη στρατηγική της εταιρείας για έργα χαμηλού κόστους και χαμηλών εκπομπών, ενώ εντάσσεται στον ευρύτερο στόχο για χαρτοφυλάκιο LNG 60 Mtpa έως το 2030. Με αυτόν τον τρόπο, το κυπριακό έργο αποκτά θέση σε έναν παγκόσμιο σχεδιασμό, όπου η ανταγωνιστικότητα και οι περιβαλλοντικοί δείκτες αποτελούν κριτήρια-κλειδιά.
Η παρουσία της TotalEnergies στην κυπριακή ΑΟΖ και η συνέχεια των ερευνών
Η απόφαση για τον «Κρόνο» επιβεβαιώνει και τις εντατικές διαπραγματεύσεις που προηγήθηκαν ανάμεσα στην κοινοπραξία και την Κυπριακή Δημοκρατία, καθώς και τη συνολικότερη στρατηγική παρουσία της TotalEnergies στην κυπριακή ΑΟΖ. Η γαλλική εταιρεία συμμετέχει ως διαχειριστής στα υπεράκτια τεμάχια 11 και 7 με ποσοστό 50% και στο τεμάχιο 8 με ποσοστό 40%, στοιχείο που δείχνει ότι το ενδιαφέρον δεν είναι αποσπασματικό, αλλά εντάσσεται σε μακροπρόθεσμο πλάνο στην περιοχή.
Η δυναμική αυτή δημιουργεί προσδοκίες και για ευρύτερες συνέργειες στο μέλλον, ειδικά εφόσον η εμπορική επιτυχία του «Κρόνος» λειτουργήσει ως «μοντέλο» για την ανάπτυξη και άλλων κυπριακών ευρημάτων με παρόμοια λογική: έξυπνη αξιοποίηση υποδομών, ανταγωνιστικό κόστος και σαφής εξαγωγικός προσανατολισμός.
Κυπριακή Δημοκρατία: ορόσημο πολιτικής και ενεργειακής ασφάλειας
Ως καθοριστικό σημείο καμπής περιέγραψε τη λήψη της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης ο υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός. Σε δηλώσεις του στο ΚΥΠΕ συνεχάρη τις δύο εταιρείες, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση σηματοδοτεί επίσημα το πέρασμα της Κύπρου στην εμπορική αξιοποίηση εγχώριων κοιτασμάτων.
Ο υπουργός επανέλαβε τον χρονικό στόχο, σημειώνοντας πως το πρώτο κυπριακό φυσικό αέριο από τον «Κρόνο» αναμένεται να κατευθυνθεί προς τις αγορές εντός του πρώτου εξαμήνου του 2028. Την ίδια στιγμή, τόσο ο ίδιος όσο και το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας υπογράμμισαν ότι η αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών επιτρέπει ταχύτερη και οικονομικά συμφέρουσα ανάπτυξη, περιορίζοντας παράλληλα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η έναρξη παραγωγής στο κοίτασμα «Κρόνος» ενισχύει τις προσπάθειες της ΕΕ για διαφοροποίηση προμηθειών και θωράκιση της ενεργειακής ασφάλειας. Σε περιφερειακό επίπεδο, αναβαθμίζει τον ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου ως ενεργειακού πόλου που μπορεί να προσφέρει σταθερές ροές LNG προς απαιτητικές αγορές.
