Την ώρα που συνεχίζονται οι έρευνες για τον εντοπισμό των υπόπτων που κατηγορούνται για το μακελειό στα Βορίζια στο χωριό που έχει ντυθεί στα μαύρα μετά το αιματοκύλισμα που στοίχισε τη ζωή σε δύο ανθρώπους, η Ράνια Αστρινάκη μίλησε στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews για το φαινόμενο των συμπλοκών με όπλα στην Κρήτη που έχει πολύπλοκες και ιστορικές ρίζες. Λέγοντας ότι δεν μπορεί να περιοριστεί στην απλή ερμηνεία «βεντέτας» ή «κλειστών κοινωνιών» η κοινωνική ανθρωπολόγος εστίασε στην έντονη οπλοκατοχή, τις αξίες ανδρισμού και οικογένειας και τον ρόλο των τοπικών δομών εξουσίας ως παράγοντες που αναπαράγουν τη βία, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη παρέμβασης για την αποτροπή νέων τραγωδιών.
«Είναι ένα φαινόμενο που είναι πάρα πολύ σύνθετο και δεν μπορεί κανένας να πει ποιες είναι οι ρίζες του. Οι ρίζες του ανάγονται σε πάρα πολύ παλιές εποχές, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως αυτό το σύνολο πρακτικών, ιδεών, αντιλήψεων που συνδέονται με την οικογένεια, τις οικογενειακές διαφορές…» είπε σημειώνοντας ότι η ίδια δεν θα χρησιμοποιούσε τον όρο βεντέτα. «Είναι πρακτικές οι οποίες αναπροσαρμόζονται, μεταβάλλονται και συνδέονται με καινούργιες συνθήκες. Άρα δεν είναι φαινόμενο καθυστέρησης κλειστών κοινωνιών που έχουν μείνει σε ένα παρελθόν το οποίο τους επιβάλλει αυτού του τύπου τις πρακτικές. Αυτό πρέπει να το καταλάβουμε καλά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μιλώντας στους δημοσιογράφους της εκπομπής, Κώστα Παπαχλιμίντζο και Κατερίνα Δούκα η κ. Αστρινάκη, υπογράμμισε ότι τα φαινόμενα αυτά δεν γεννιούνται σε κοινωνικά αποκομμένες περιοχές, αλλά σε χωριά πλήρως ενταγμένα στην ελληνική κοινωνία και το κράτος εδώ και πολλά χρόνια. Την ίδια στιγμή, στάθηκε στο υψηλό ποσοστό οπλοκατοχής και οπλοχρησίας στην Κρήτη, επισημαίνοντας όμως ότι αυτό από μόνο του δεν αρκεί για να εξηγήσει την επανάληψη τέτοιων τραγωδιών.
«Υπάρχει ένα πάρα πολύ αυξημένο ποσοστό οπλοκατοχής και οπλοχρησίας. Νομίζω πως είναι πολύ μεγάλο λάθος να θεωρήσουμε πως η οπλοκατοχή και η οπλοχρησία είναι αποκλειστικά υπεύθυνες. Δεν λέω ότι δεν παίζουν ρόλο, αλλά με την ποσότητα των όπλων που υπάρχουν στην Κρήτη και όχι μόνο στα χωριά αλλά και στις πόλεις, δεν θα έπρεπε να είχε μείνει κουνούπι. Όλα είναι ρυθμισμένα με κάποιο τρόπο σε αυτές τις συγκρούσεις», υποστήριξε.
Όπως εξήγησε, οι συγκρούσεις αυτές αρθρώνονται γύρω από ένα σύστημα αξιών που σχετίζεται με την έννοια του ανδρισμού και της οικογένειας, δύο ομόκεντρους κύκλους, όπως είπε. «Η ανδρεία των ανδρών φτιάχνει τις οικογένειες. Όποιος αμφισβητήσει αυτή την ανδρεία, πρέπει να επιδείξει τη δύναμή του, να αποδείξει ότι είναι πιο ικανός, πιο δυνατός, καλύτερος. Αυτό προϋποθέτει ένα παιχνίδι αμφισβήτησης και ανταπόκρισης στην αμφισβήτηση, προκλήσεις και αντεγκλήσεις. Όταν φτάσουμε στο σημείο που κανείς δεν αναγνωρίζει το σεβασμό που ο άλλος διεκδικεί για τον εαυτό του, εκεί αρχίζει η σύγκρουση».
Σύμφωνα με την κοινωνιολόγο, όταν ο μηχανισμός αυτός δεν ανακοπεί, «φτάνει μέχρι την αφαίρεση ζωής». «Αρκεί να πάψει να παρεμβληθεί η κοινότητα. Αν δεν παρεμβληθεί η κοινότητα, είναι πάρα πολύ δύσκολο να σταματήσει», είπε, τονίζοντας τον ρόλο της κοινωνικής διαμεσολάβησης στη συμφιλίωση των εμπλεκομένων.
Αναφερόμενη στα πρόσφατα γεγονότα, σημείωσε ότι «όλοι το περίμεναν». «Είναι όλοι σοκαρισμένοι και αυτοί που εμπλέκονται και αυτοί που δεν εμπλέκονται. Είναι φαινόμενα που εμφανίζονται πολύ ξαφνικά, όχι παράλογα. Βλέπετε, όλοι το περίμεναν. Ο μηχανισμός οδηγείται εκεί. Και η συμφιλίωση είναι ρεαλιστική· σε κάποιες κοινότητες είναι πιο εύκολο, σε άλλες πιο δύσκολο, αλλά είναι ρεαλιστική», υπογράμμισε.
Η κ. Αστρινάκη κατέληξε λέγοντας πως το φαινόμενο δεν αναπαράγεται μόνο του, αλλά «συνδέεται με την έννοια της δύναμης και της εξουσίας» και συναρθρώνεται με τις δομές του κράτους και τις πελατειακές σχέσεις. «Αυτό που λέμε πελατειακές σχέσεις έχουν μεγάλο μερίδιο ευθύνης για την αναπαραγωγή αυτών των φαινομένων. Και δεν μιλάμε μόνο για την εξουσία, αλλά και για το κράτος, το παρακράτος και τις εγκληματικές οργανώσεις. Αυτά όλα είναι μορφώματα που βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία», είπε χαρακτηριστικά.
