Αφετηρία για την οριστικοποίηση της δέσμης μέτρων που θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός από το βήμα της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ) στις 5 Σεπτεμβρίου αποτελεί το σημερινό υπουργικό συμβούλιο, το πρώτο μετά την καλοκαιρινή ανάπαυλα. Το κυβερνητικό επιτελείο εισέρχεται στην τελική ευθεία, με στόχο έως το τέλος της εβδομάδας να έχει ολοκληρωθεί το «παζλ» των παρεμβάσεων, με βασικούς οδηγούς τη δημοσιονομική ισορροπία και τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής της οικονομίας. Στον πυρήνα των ανακοινώσεων αναμένεται να βρεθούν οι φοροελαφρύνσεις για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, μαζί με παρεμβάσεις για μισθωτούς, συνταξιούχους, αγρότες και το στεγαστικό.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, για τη στήριξη των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, τη στήριξη της παραγωγής και την προώθηση των επενδύσεων προβλέπεται να διατεθούν πόροι τουλάχιστον 1,7 δισ. ευρώ, ποσό αντίστοιχο με εκείνο που κινητοποιήθηκε πέρυσι. Η στόχευση είναι διπλή: από τη μία να «ανακουφιστούν» πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα και από την άλλη να ενισχυθούν οι συνθήκες που ευνοούν την εργασία, την επιχειρηματικότητα και τη συνέπεια.
ΔΕΘ: Φοροελαφρύνσεις για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους στο επίκεντρο
Το μεγαλύτερο βάρος των εξαγγελιών φαίνεται πως θα πέσει στους αυτοαπασχολούμενους, με παρεμβάσεις που στοχεύουν να διορθώσουν στρεβλώσεις και να μειώσουν φορολογικές επιβαρύνσεις. Περισσότεροι από 400.000 επαγγελματίες με ετήσια καθαρά εισοδήματα άνω των 10.000 ευρώ, πέρα από τα οφέλη που αναμένονται το 2027 λόγω των ήδη ψηφισμένων μειώσεων στους συντελεστές φόρου εισοδήματος, θα ακούσουν για νέα διορθωτικά βήματα στο σύστημα του τεκμαρτού προσδιορισμού φορολογητέου εισοδήματος, καθώς και για μείωση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος.
Από την επόμενη χρονιά, για τις ατομικές επιχειρήσεις με εισόδημα άνω των 10.000 ευρώ, εκτιμάται ότι θα προκύψουν μειώσεις φόρου μέσω νέων, ευνοϊκότερων φορολογικών κλιμάκων. Τα οφέλη υπολογίζεται ότι θα κυμαίνονται από 20 έως 3.300 ευρώ ετησίως για αυτοαπασχολούμενους άνω των 30 ετών, χωρίς εξαρτώμενα τέκνα ή με 1 έως 3 τέκνα, ενώ για πολύτεκνους αυτοαπασχολούμενους τα ποσά μείωσης φόρου μπορεί να φτάσουν από 240 έως και 5.300 ευρώ ετησίως.
Στις κλίμακες που θα ισχύσουν για τη φορολόγηση των εισοδημάτων του 2026, οι συντελεστές 22%, 28%, 36% και 44% (για εισόδημα πάνω από 10.000 ευρώ) προβλέπεται να μειωθούν κατά 2 έως 8 ποσοστιαίες μονάδες για αυτοαπασχολούμενους χωρίς παιδιά ή με 1 έως 3 παιδιά. Για τους πολύτεκνους, ο συντελεστής 22% στο κλιμάκιο 10.000,01–20.000 ευρώ σχεδιάζεται να μηδενιστεί, ενώ ο συντελεστής 28% στο κλιμάκιο 20.000,01–30.000 ευρώ προβλέπεται να μειωθεί σημαντικά (κατά 10 έως 22 μονάδες, ανάλογα με τα τέκνα). Πάνω από τις 30.000 ευρώ, οι μειώσεις συντελεστών θα είναι αντίστοιχες με των λοιπών αυτοαπασχολουμένων.
Ιδιαίτερη μέριμνα εξετάζεται και για νέους αυτοαπασχολούμενους έως 30 ετών, για τους οποίους προκρίνονται ακόμη πιο ευνοϊκές κλίμακες, με στόχο να στηριχθεί η έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας και να ενθαρρυνθεί η παραμονή νέων ανθρώπων στην αγορά εργασίας.
«Μπόνους» φορολογικής συνέπειας και αλλαγές στο τεκμαρτό
Στο τραπέζι βρίσκεται ένα νέο μοντέλο που αποδίδει «μπόνους» φορολογικής συνέπειας, μετατρέποντας την πλήρη συμμόρφωση σε απτό φορολογικό όφελος. Η λογική είναι απλή: όσο περισσότερα πραγματικά στοιχεία διαθέτει η ΑΑΔΕ για έσοδα, έξοδα και συναλλαγές, τόσο μικρότερη θα είναι η ανάγκη τεκμαρτού προσδιορισμού.
Με βάση τις πληροφορίες, η συμμόρφωση με myDATA, POS, ηλεκτρονική τιμολόγηση και ψηφιακά δελτία αποστολής, η εμπρόθεσμη καταβολή ή ρύθμιση φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, καθώς και η έκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, θα μπορούν να λειτουργούν υπέρ του επαγγελματία. Συγκεκριμένοι δείκτες και αλγόριθμος θα αποτιμούν τον βαθμό συνέπειας και θα μπορούν να οδηγούν σε σταδιακή μείωση ή ακόμη και σε μη εφαρμογή του τεκμαρτού εισοδήματος για κλάδους ή επαγγελματίες με σταθερά υψηλή συμμόρφωση.
Παράλληλα εξετάζονται πρόσθετες διορθώσεις, όπως αποσύνδεση από τον κατώτατο μισθό, «κούρεμα» του κριτηρίου ετήσιου κόστους μισθοδοσίας, διεύρυνση απαλλαγών (με κοινωνικά και γεωγραφικά κριτήρια) και απλοποίηση της διαδικασίας αμφισβήτησης του τεκμαρτού, ώστε να μην λειτουργεί αποτρεπτικά.
Μείωση προκαταβολής φόρου και παρεμβάσεις για τις επιχειρήσεις
Στα «σκαριά» βρίσκεται και η μείωση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος, η οποία σήμερα διαμορφώνεται στο 55% για μικρές επιχειρήσεις (και φθάνει έως 80% για μεγάλες). Επιπλέον, το πακέτο για τις επιχειρήσεις συνολικά αναμένεται να περιλαμβάνει την οριστική κατάργηση του Τέλους Επιτηδεύματος για νομικά πρόσωπα, τη δυνατότητα μεταφοράς φορολογικών ζημιών προς απόσβεση για δέκα χρόνια (αντί πέντε), φθηνότερη χρηματοδότηση για μικρομεσαίους μέσω της Ελληνικής Τράπεζας Επενδύσεων (δάνεια συνολικού ύψους έως 5 δισ. ευρώ), καθώς και περαιτέρω μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5%.
Αγρότες: πληρωμές, κόστος παραγωγής και νέο Ταμείο
Σημαντικό χώρο στις ανακοινώσεις θα έχουν και οι αγρότες. Σχεδιάζεται νέο σύστημα πληρωμών με τακτικότερες καταβολές και ταχύτερη εκταμίευση επιδοτήσεων για όσους υποβάλλουν νωρίτερα την Ενιαία Αίτηση Πληρωμής, μέτρα για το αυξημένο κόστος παραγωγής και παρεμβάσεις ελάφρυνσης δανειακών βαρών που «κληροδότησε» η κρίση σε αγρότες και κτηνοτρόφους. Επίσης προωθείται νέο Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με δάνεια αλλά και επιχορήγηση για όσους παρουσιάζουν επιχειρηματικό πλάνο.
Μισθωτοί και συνταξιούχοι: μισθοί, κίνητρα και παροχές
Στη ΔΕΘ αναμένεται να επιβεβαιωθεί ο οδικός χάρτης για σταδιακή αύξηση του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα προς τα 950–970 ευρώ έως το 2027, εξέλιξη που, μετά τη μεταρρύθμιση, επηρεάζει και τις αποδοχές στο Δημόσιο (εισαγωγικό και κλιμάκια). Δεν συζητείται επαναφορά 13ου και 14ου μισθού στο Δημόσιο, ωστόσο για τους δημοσίους υπαλλήλους εξετάζεται νέο σύστημα κινήτρων επίτευξης στόχων (bonus) και αναπροσαρμογή ειδικών μισθολογίων. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτή η συζήτηση για αύξηση της ημερήσιας αξίας διατακτικών/καρτών σίτισης από 6 σε 10 ευρώ, αίτημα που υποστηρίζεται από εργοδότες και εργαζόμενους.
Για τους συνταξιούχους προγραμματίζεται οριζόντια αύξηση κύριων συντάξεων 2,5%–2,7% από 1/1/2027, ενώ εξετάζονται αλλαγές στην ειδική εισφορά αλληλεγγύης και η δημιουργία μιας νέας, μόνιμης πρόσθετης παροχής. Τον Νοέμβριο προβλέπεται αυξημένο επίδομα από 250 σε 300 ευρώ, με πιθανές αλλαγές στα κριτήρια ώστε να καλυφθούν περισσότεροι. Επίσης, αναμένονται παρεμβάσεις για την «προσωπική διαφορά» και έκτακτη ενίσχυση τον Δεκέμβριο για όσους δεν απορροφήσουν πλήρως τις αυξήσεις.
Στεγαστικό: «Σπίτι μου 3», κίνητρα και ΕΝΦΙΑ
Στο στεγαστικό, επικρατέστερο σενάριο είναι η ανακοίνωση νέου προγράμματος «Σπίτι μου 3» με διευρυμένα ηλικιακά και εισοδηματικά κριτήρια, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Στο πλαίσιο του δεκαετούς Εθνικού Σχεδίου (2026–2035) προβλέπεται σταδιακή ενεργοποίηση περισσότερων από 14 μέτρων, από φθηνότερα στεγαστικά δάνεια έως φορολογικά κίνητρα για άνοιγμα κλειστών διαμερισμάτων και παρεμβάσεις που αφορούν τη Golden Visa και τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Για αλλαγές στη φορολόγηση ενοικίων, καθοριστικό ρόλο θα έχουν τα δεδομένα των φετινών δηλώσεων και η λειτουργία του ΜΙΔΑ, ώστε να περιοριστούν αδήλωτα ή υποδηλωμένα μισθώματα. Για τον ΕΝΦΙΑ, από το 2027 προβλέπεται πλήρης κατάργηση του φόρου για την πρώτη κατοικία σε χωριά και οικισμούς κάτω των 1.500 κατοίκων.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ότι το πακέτο της ΔΕΘ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε αναπτυξιακές ανάγκες και κοινωνική στήριξη, με καθαρό μήνυμα ότι οι φοροελαφρύνσεις για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους θα αποτελέσουν κεντρικό άξονα. Εφόσον οι τελικές αποφάσεις «κλειδώσουν» εντός των επόμενων ημερών, η κυβέρνηση θα προσέλθει στη Θεσσαλονίκη με στοχευμένες παρεμβάσεις που, πέρα από τις ελαφρύνσεις, επιδιώκουν να ανταμείψουν τη συνέπεια, να μειώσουν γραφειοκρατικά εμπόδια και να δημιουργήσουν πιο σταθερούς κανόνες για όσους παράγουν, εργάζονται και επενδύουν.
