Καθώς οι προσπάθειες για προώθηση του σχεδίου του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα δεν μοιάζει να τελεσφορούν, μια ντε φάκτο διχοτόμηση της Γάζας μεταξύ μιας περιοχής που ελέγχεται από το Ισραήλ και μιας άλλης που κυβερνάται από τη Χαμάς φαντάζει ολοένα και πιο πιθανή, ανέφεραν διάφορες πηγές στο πρακτορείο Reuters.
Έξι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι με άμεση γνώση των προσπαθειών για την εφαρμογή της επόμενης φάσης του σχεδίου Τραμπ δήλωσαν στον ειδησεογραφικό οργανισμό ότι καθυστερεί ανησυχητικά και ότι η ανοικοδόμηση είναι πλέον πιθανό να περιοριστεί στην περιοχή που ελέγχεται από το Ισραήλ.
Με βάση το πρώτο στάδιο του σχεδίου, το οποίο τέθηκε σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου, ο ισραηλινός στρατός ελέγχει σήμερα το 53% της επικράτειας της Λωρίδας της Γάζας, συμπεριλαμβανομένου μεγάλου μέρους της γεωργικής γης, μαζί με τη Ράφα στο νότο, τμήματα της πόλης της Γάζας και άλλες αστικές περιοχές.
Σχεδόν το σύνολο των 2 εκατομμυρίων κατοίκων του παλαιστινιακού θύλακα είναι στοιβαγμένοι σε καταυλισμούς σκηνών και στα ερείπια κατεστραμμένων πόλεων σε όλη την περιοχή, η οποία βρίσκεται υπό τον έλεγχο της Χαμάς.
Το επόμενο στάδιο του σχεδίου προβλέπει την περαιτέρω αποχώρηση του Ισραήλ από την «κίτρινη γραμμή» που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο του σχεδίου Τραμπ, παράλληλα με τη δημιουργία μιας μεταβατικής αρχής για τη διακυβέρνηση της Γάζας, την ανάπτυξη μιας πολυεθνικής δύναμης ασφαλείας που θα αναλάβει τον έλεγχο από τον ισραηλινό στρατό, τον αφοπλισμό της Χαμάς και την έναρξη της ανοικοδόμησης.
Ωστόσο, το σχέδιο δεν ορίζει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή τον μηχανισμό εφαρμογής. Παράλληλα, η Χαμάς αρνείται να αφοπλιστεί, το Ισραήλ απορρίπτει οποιαδήποτε εμπλοκή της Παλαιστινιακής Αρχής και υπάρχει διάχυτη αβεβαιότητα για τη σύνθεση και το ρόλο της πολυεθνικής δύναμης.
«Εξακολουθούμε να επεξεργαζόμαστε ιδέες», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Ιορδανίας, Αϊμάν Σαφάντι, σε συνέδριο ασφαλείας στο Μπαχρέιν αυτόν τον μήνα. «Όλοι θέλουν να τελειώσει αυτή η σύγκρουση, όλοι μας θέλουμε το ίδιο τελικό αποτέλεσμα εδώ. Το ερώτημα είναι πώς θα το κάνουμε να λειτουργήσει», αναρωτήθηκε.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συντάξει ένα ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που θα χορηγεί στην πολυεθνική δύναμη και σε ένα μεταβατικό διοικητικό όργανο διετή εντολή. Ωστόσο, πολλοί διπλωμάτες διαπιστώνουν ότι οι ευρωπαϊκές και αραβικές κυβερνήσεις εξακολουθούν να διστάζουν να δεσμεύσουν στρατεύματα, ειδικότερα αν οι ευθύνες πρόκειται να εκτείνονται πιο πέρα από την διατήρηση της ειρήνης, διακινδυνεύοντας μια στρατιωτική αντιπαράθεση με τη Χαμάς ή άλλες παλαιστινιακές ομάδες.
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς και ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, δήλωσαν τον περασμένο μήνα ότι τα κεφάλαια για την ανοικοδόμηση της Γάζας θα μπορούσαν να αρχίσουν να διοχετεύονται γρήγορα στην περιοχή που ελέγχεται από το Ισραήλ, ακόμη και χωρίς να έχει προχωρήσει το επόμενο στάδιο του σχεδίου.
Ένας εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι ενώ έχει σημειωθεί τεράστια πρόοδος στην προώθηση του σχεδίου Τραμπ, έχει μείνει υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει, χωρίς να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με το αν η ανοικοδόμηση θα περιοριστεί στην περιοχή που ελέγχεται από το Ισραήλ.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν έχει καμία πρόθεση να επανακαταλάβει ή να κυβερνήσει τη Γάζα, παρόλο που ακροδεξιοί υπουργοί στο υπουργικό του συμβούλιο έχουν ζητήσει την ανοικοδόμηση των οικισμών που κατεδαφίστηκαν το 2005.
Ο στρατός, επίσης, έχει αντισταθεί σε τέτοιες απαιτήσεις για μόνιμη κατάληψη του εδάφους ή άμεση εποπτεία των αμάχων της Γάζας. Ο Νετανιάχου έχει αντ’ αυτού δεσμευτεί να διατηρήσει μια ζώνη ασφαλείας εντός της Γάζας, κατά μήκος των συνόρων, για να εμποδίσει οποιαδήποτε επανάληψη της επίθεσης της Χαμάς που τον Οκτώβριο του 2023 πυροδότησε τον πόλεμο.
Οι αμφιβολίες
Οι έξι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι, ελλείψει μιας σημαντικής μετατόπισης στις θέσεις της Χαμάς ή του Ισραήλ ή πιέσεων των ΗΠΑ στο Ισραήλ να αποδεχτεί έναν ρόλο για την Παλαιστινιακή Αρχή και μια πορεία προς την κρατική υπόσταση, δεν βλέπουν το σχέδιο Τραμπ να προχωρά πέρα από την κατάπαυση του πυρός.
«Η Γάζα δεν πρέπει να κολλήσει σε μια ουδέτερη ζώνη μεταξύ ειρήνης και πολέμου», δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας Ιβέτ Κούπερ στη διάσκεψη του Μπαχρέιν.
Παραμένει ασαφές ποιος θα χρηματοδοτήσει την ανοικοδόμηση της Γάζας που βρίσκονται υπό ισραηλινή κατοχή, με τα έθνη του Κόλπου να είναι απρόθυμα να παρέμβουν χωρίς τη συμμετοχή της Παλαιστινιακής Αρχής και τον σαφή καθορισμό μιας πορείας προς την κρατική υπόσταση, που όμως αντιμετωπίζει την κάθετη απόρριψη εκ μέρους του Τελ Αβίβ. Το κόστος της αποκατάστασης υπολογίζεται ότι θα υπερβεί τα 70 δισεκατομμύρια δολάρια.
Πηγή: Reuters
