Ομάδα έξι γερουσιαστών από τα δύο μεγαλύτερα κόμματα των Ηνωμένων Πολιτειών κάλεσε την Κυριακή 11 Οκτωβρίου την κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να ανακαλέσει άμεσα το σχέδιο αγοράς ντίζελ από τη Ρωσία.
Η συμφωνία παρουσιάστηκε ως μέτρο για τη συγκράτηση των ιδιαίτερα υψηλών τιμών των καυσίμων, όμως προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο Κογκρέσο, καθώς ενδέχεται να έρχεται σε αντίθεση με την αμερικανική νομοθεσία και την πολιτική κυρώσεων κατά της Μόσχας.
Η συμφωνία για την προμήθεια ρωσικού πετρελαίου
Ο Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε έκπληξη στο Κογκρέσο όταν ανακοίνωσε την Παρασκευή, μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ότι κατέληξε σε συμφωνία με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η Ρωσία θα προμήθευε άμεσα την αμερικανική και τη διεθνή αγορά με περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ.
Το σχέδιο προέβλεπε επίσης μία επιπλέον παράδοση 500.000 τόνων τον Νοέμβριο, καθώς και ακόμη ένα εκατομμύριο τόνους «αμέσως μετά». Ο Τραμπ ανέφερε, επιπλέον, ότι η Ρωσία θα μπορούσε να παραδώσει τρία εκατομμύρια τόνους σε σύντομο χρονικό διάστημα, αυξάνοντας σημαντικά τον συνολικό όγκο της προμήθειας.
Η αμερικανική κυβέρνηση φέρεται να θεωρεί ότι οι εισαγωγές αυτές θα μπορούσαν να ενισχύσουν την προσφορά καυσίμων και να συμβάλουν στη μείωση των τιμών για τους καταναλωτές. Ωστόσο, η απόφαση αντιμετωπίστηκε με επιφύλαξη, καθώς αφορά στρατηγικό ενεργειακό προϊόν από μια χώρα που βρίσκεται στο επίκεντρο εκτεταμένων αμερικανικών κυρώσεων.
Διακομματική αντίδραση στο Κογκρέσο
Τέσσερις Ρεπουμπλικάνοι και δύο Δημοκρατικοί γερουσιαστές υπέγραψαν κοινή ανακοίνωση, με την οποία ζητούν από την κυβέρνηση να ακυρώσει τη συμφωνία. Οι γερουσιαστές υποστηρίζουν ότι το Κογκρέσο δεν ενημερώθηκε ούτε κλήθηκε να εξετάσει την απόφαση, ενώ η κυβέρνηση δεν υπέβαλε την απαιτούμενη αιτιολόγηση για την αλλαγή πολιτικής.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρέπει να παρέχουν στον Πούτιν οικονομική σανίδα σωτηρίας, ενώ η Ρωσία συνεχίζει να σκοτώνει Ουκρανούς πολίτες. Η κυβέρνηση πρέπει να αλλάξει αμέσως πορεία», ανέφεραν στην ανακοίνωσή τους.
Οι Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές που υπέγραψαν το κείμενο είναι η Σούζαν Κόλινς από το Μέιν, η Λίζα Μουρκόφσκι από την Αλάσκα, ο Τομ Τίλις από τη Βόρεια Καρολίνα και ο Τζον Κέρτις από τη Γιούτα. Από την πλευρά των Δημοκρατικών, την ανακοίνωση συνυπέγραψαν η Τζιν Σαχίν από το Νιου Χάμσαϊρ και ο Ρίτσαρντ Μπλούμενθαλ από το Κονέκτικατ.
Η κοινή τοποθέτηση έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς αποτυπώνει διακομματική αντίθεση σε μια απόφαση που συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή πολιτική των ΗΠΑ, τις διεθνείς κυρώσεις και τη στήριξη προς την Ουκρανία.
Σύγκρουση με την αμερικανική νομοθεσία
Η ανακοίνωση του Τραμπ έγινε λίγες μόλις εβδομάδες μετά την ψήφιση νόμου από το Κογκρέσο, ο οποίος παρέχει στον πρόεδρο τη δυνατότητα να επιβάλει σημαντικούς δασμούς σε χώρες που εισάγουν μεγάλες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου ή φυσικού αερίου. Στόχος της νομοθεσίας είναι να περιοριστούν τα έσοδα της Ρωσίας από τις πωλήσεις ορυκτών καυσίμων, τα οποία, σύμφωνα με τους νομοθέτες, χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση του πολέμου κατά της Ουκρανίας.
Οι έξι γερουσιαστές υπενθυμίζουν επίσης ότι το Κογκρέσο απαγόρευσε ρητά τις εισαγωγές ρωσικής ενέργειας το 2022. Η απαγόρευση θεσπίστηκε προκειμένου οι Ηνωμένες Πολιτείες να μην ενισχύουν οικονομικά τη ρωσική κυβέρνηση μέσω της αγοράς πετρελαίου, φυσικού αερίου και άλλων ενεργειακών προϊόντων.
«Το Κογκρέσο ήταν σαφές: οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν πρέπει να εισάγουν πετρέλαιο από τη Ρωσία έως ότου η Μόσχα τερματίσει την επιθετικότητά της κατά της Ουκρανίας και σταματήσει τις απειλές εναντίον των συμμάχων μας στο ΝΑΤΟ», τόνισαν οι γερουσιαστές. Όπως υποστηρίζουν, η απόφαση του προέδρου Τραμπ να επιτρέψει τις εισαγωγές ρωσικού ντίζελ αντιβαίνει άμεσα στις συγκεκριμένες διατάξεις.
Ενεργειακές ανάγκες και γεωπολιτικές συνέπειες
Η διαμάχη αναδεικνύει το δύσκολο δίλημμα που αντιμετωπίζει η αμερικανική κυβέρνηση: από τη μία πλευρά, η ανάγκη να περιοριστούν οι τιμές των καυσίμων και να διασφαλιστεί επαρκής προσφορά στην αγορά· από την άλλη, η πολιτική πίεση για τη διατήρηση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας και την αποφυγή οποιασδήποτε οικονομικής ενίσχυσης προς τη Μόσχα.
Οι επικριτές της συμφωνίας εκτιμούν ότι η προμήθεια ρωσικού ντίζελ θα μπορούσε να υπονομεύσει την αξιοπιστία της αμερικανικής πολιτικής απέναντι στη Ρωσία και να στείλει αντιφατικό μήνυμα στους συμμάχους των ΗΠΑ. Παράλληλα, υποστηρίζουν ότι η εξάρτηση από ρωσικές ενεργειακές προμήθειες ενδέχεται να δημιουργήσει νέους κινδύνους για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, καλείται να διευκρινίσει αν η προτεινόμενη συμφωνία είναι συμβατή με την ισχύουσα νομοθεσία και αν απαιτείται προηγούμενη έγκριση ή ενημέρωση του Κογκρέσου. Μέχρι να δοθούν σαφείς απαντήσεις, η προμήθεια ρωσικού πετρελαίου και ντίζελ αναμένεται να παραμείνει αντικείμενο έντονης πολιτικής και νομικής αντιπαράθεσης στις Ηνωμένες Πολιτείες.
