Ο Εγκέλαδος, ο δορυφόρος του Κρόνου, μέσω ρηγμάτων κοντά στον νότιο πόλο του εκτοξεύει συνεχώς ένα σύννεφο κόκκων πάγου και αερίων που προέρχονται από τον υπόγειο ωκεανό του.
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το διαστημόπλοιο Cassini της NASA, μια ομάδα αστρονόμων στο Πανεπιστήμιο της Στουτγάρδης και στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου ανέλυσε πρόσφατα εκπεμπόμενα σωματίδια που προέρχονται απευθείας από τον ωκεανό του Εγκέλαδου.
Κατά την έρευνά τους, ανίχνευσαν ενδιάμεσα δυνητικά βιολογικά οργανικά μόρια, όπως (ετερο)κυκλικούς εστέρες/αλκένια, αιθέρες/αιθύλιο και ενώσεις που περιέχουν άζωτο και οξυγόνο: είναι η πρώτη φορά που εντοπίζονται σε σωματίδια πάγου από έναν ωκεανό εκτός Γης.
Ο Εγκέλαδος έχει διάμετρο περίπου 500 χιλιόμετρα και η επιφάνειά του καλύπτεται από ένα κέλυφος πάγου με μέσο πάχος περίπου 25-30 χιλιόμετρα.
Το 2005, το Cassini βρήκε την πρώτη απόδειξη ότι ο Εγκέλαδος έχει έναν κρυμμένο ωκεανό κάτω από την επιφάνεια.
Πίδακες νερού αναβλύζουν από ρωγμές κοντά στον νότιο πόλο της σελήνης, εκτοξεύοντας κόκκους πάγου στο διάστημα. Μικρότερα από κόκκους άμμου, μερικά από αυτά τα μικροσκοπικά κομμάτια πάγου πέφτουν πίσω στην επιφάνεια του φεγγαριού του Κρόνου, ενώ άλλα διαφεύγουν και σχηματίζουν δακτύλιο γύρω από τον Κρόνο.
«Το Cassini ανίχνευε συνεχώς δείγματα από τον Εγκέλαδο καθώς πετούσε μέσα από τον δακτύλιο Ε του Κρόνου», δήλωσε ο ερευνητής Νοζέρ Καβάζα του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Είχαμε ήδη βρει πολλά οργανικά μόρια σε αυτούς τους κόκκους πάγου, μεταξύ αυτών και προδρόμων για αμινοξέα».
Οι επιστήμονες λένε ότι οι κόκκοι πάγου στον δακτύλιο μπορεί να είναι εκατοντάδων ετών. Καθώς έχουν «γεράσει», μπορεί να έχουν φθαρεί και αλλοιωθεί από την έντονη διαστημική ακτινοβολία. Κατά συνέπεια, οι ερευνητές ήθελαν να εντοπίσουν φρέσκους κόκκους που εκτοξεύτηκαν πολύ πιο πρόσφατα για να αποκτήσουν μια καλύτερη εικόνα για το τι ακριβώς συμβαίνει στον ωκεανό του Εγκέλαδου.
Το 2008, το Cassini πέταξε κατευθείαν μέσα στο παγωμένο νερό. Παρθένοι κόκκοι εκτοξεύτηκαν λίγα λεπτά πριν χτυπήσουν το όργανο Cosmic Dust Analyzer (CDA) του διαστημικού σκάφους με ταχύτητα περίπου 18 km/s. Αυτοί δεν ήταν μόνο οι πιο φρέσκοι κόκκοι πάγου που είχε ανιχνεύσει ποτέ το Cassini, αλλά και οι πιο γρήγοροι.
«Οι κόκκοι πάγου δεν περιέχουν μόνο παγωμένο νερό, αλλά και άλλα μόρια, συμπεριλαμβανομένων οργανικών ουσιών», δήλωσε ο Δρ. Καβάζα, που εξηγεί ότι «όταν οι κόκκοι πάγου χτυπούν γρήγορα το CDA, τα μόρια του νερού δεν συσσωματώνονται και έχουμε την ευκαιρία να δούμε αυτά τα προηγουμένως κρυμμένα σήματα».
Χρειάστηκαν χρόνια για να συσσωρευτεί γνώση από προηγούμενες διελεύσεις και στη συνέχεια να εφαρμοστεί για την αποκρυπτογράφηση αυτών των δεδομένων. Τώρα όμως, οι συγγραφείς ανακάλυψαν τι είδους μόρια υπήρχαν μέσα στους φρέσκους κόκκους πάγου. Είδαν ότι ορισμένα οργανικά μόρια που είχαν ήδη βρεθεί κατανεμημένα στον δακτύλιο Ε υπήρχαν επίσης στους φρέσκους κόκκους πάγου. Αυτό επιβεβαιώνει ότι δημιουργούνται μέσα στον ωκεανό του Εγκέλαδου.
Βρήκαν επίσης εντελώς νέα μόρια που δεν είχαν παρατηρηθεί ποτέ πριν σε κόκκους πάγου από τον Εγκέλαδο, όπως (ετερο)κυκλικούς εστέρες/αλκένια, αιθέρες/αιθύλιο και ενώσεις που περιέχουν άζωτο και οξυγόνο. Στη Γη, τα ίδια αυτά μόρια εμπλέκονται στις αλυσίδες των χημικών αντιδράσεων που τελικά οδηγούν στα πιο σύνθετα μόρια που είναι απαραίτητα για τη ζωή.
«Υπάρχουν πολλές πιθανές οδοί από τα οργανικά μόρια που βρήκαμε στα δεδομένα του Cassini που οδηγούν σε δυνητικά βιολογικά σχετικές ενώσεις, γεγονός που ενισχύει την πιθανότητα το φεγγάρι του Κρόνου να είναι κατοικήσιμο», επισημαίνει ο Καβάζα, που προσθέτει ότι «υπάρχουν πολύ περισσότερες πληροφορίες στα δεδομένα που εξερευνούμε αυτήν τη στιγμή, επομένως ανυπομονούμε να μάθουμε περισσότερα στο εγγύς μέλλον».
«Αυτά τα μόρια που βρήκαμε στο εκτοξευμένο υλικό αποδεικνύουν ότι τα σύνθετα οργανικά μόρια που ανίχνευσε το Cassini στον δακτύλιο Ε του Κρόνου δεν είναι απλώς προϊόν μακράς έκθεσης στο διάστημα, αλλά βρίσκονται στον ωκεανό του Εγκέλαδου», δήλωσε ο συν-συγγραφέας της μελέτης Δρ. Φρανκ Πόστμπεργκ, επίσης από το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου.
Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature Astronomy.
Πηγή: sci.news
