Ένα ακόμη μέτωπο διπλωματικής έντασης δημιουργήθηκε με προεδρικό διάταγμα που υπέγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος για το πάγωμα κάθε αμερικανικής βοήθειας στη Νότια Αφρική.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε πως η οι ΗΠΑ δεν θα χορηγούν στο εξής βοήθεια στη Νότια Αφρική, επικαλούμενος νόμο που προβλέπει απαλλοτριώσεις γαιών, που διατείνεται ότι κάνει διακρίσεις σε βάρος των λευκών αγροτών. Ο επίμαχος νόμος «επιτρέπει στη νοτιοαφρικανική κυβέρνηση να προχωρά στην κατάσχεση αγροτικών ιδιοκτησιών της εθνικής μειονότητας των Αφρικάνερ χωρίς αποζημίωση», στηλίτευσε ο Τραμπ σε προεδρικό εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο αναστέλλεται η χορήγηση βοήθειας, αναφερόμενος στη λευκή μειονότητα. Παράλληλα, επικαλέστηκε την προσφυγή της Νότιας Αφρικής στο Διεθνές Δικαστήριο (ΔΔ) κατά του Ισραήλ για γενοκτονία τον Δεκέμβριο του 2023.
Το διάταγμα προβλέπει το πάγωμα όλων των αμερικανικών χρηματοδοτήσεων «όσο η κυβέρνηση της Νότιας Αφρικής συνεχίζει τις άδικες και ανήθικες ενέργειές της».
Αντιδρώντας στο προεδρικό διάταγμα, η Πρετόρια κατήγγειλε μια «εκστρατεία παραπληροφόρησης και προπαγάνδας».
Το νοτιοαφρικανικό υπουργείο Εξωτερικών σε ανακοίνωσή του εξέφρασε την «έντονη ανησυχία» του για τη βάση αξίωση που διατυπώνεται στο διάταγμα αυτό που «στερείται ακρίβειας και δεν αναγνωρίζει τη βαθιά και οδυνηρή ιστορία της αποικιοκρατίας και του απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής».
«Ανησυχούμε για αυτό που διαφαίνεται να είναι μια εκστρατεία παραπληροφόρησης και προπαγάνδας που στοχεύει σε μια διαστρέβλωση του μεγάλου έθνους μας», ανέφερε το νοτιοαφρικανικό ΥΠΕΞ στην ανακοίνωσή του. «Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι τέτοια αφηγήματα φαίνεται να τα ενστερνίζονται υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».
Η κλιμάκωση στις σχέσεις Ουάσινγκτον-Πρετόρια, ξεκίνησε στις αρχές της περασμένης εβδομάδας, με τον Τραμπ να κατηγορεί τη Νότια Αφρική για κατασχέσεις γαιών μετά την προώθηση νόμου για τις απαλλοτριώσεις από τον ομόλογό του Σίριλ Ραμαφόσα. Ο τελευταίος αντέδρασε έντονα, αντικρούοντας τις κατηγορίες, λέγοντας χαρακτηριστικά πως η χώρα του «δεν θα εκφοβιστεί».
Οι φραστικές επιθέσεις του γεννημένου στην Νότια Αφρική Ίλον Μασκ -υψηλόβαθμο στέλεχος της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ – ο οποίος κατηγόρησε την νοτιοαφρικανική κυβέρνηση ότι προωθεί «ρατσιστικούς νόμους για την ιδιοκτησία» γαιών, ήρθαν να επιδεινώσουν περαιτέρω το κλίμα, με τον Αμερικανό Υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο να ανακοινώνει την Τετάρτη πως δεν θα ταξιδέψει στη Νότια Αφρική για να πάρει μέρος σε σύνοδο της G20.
Η νοτιοαφρικανική προεδρία με ανακοινώσεις της την περασμένη εβδομάδα αρνήθηκε επανειλημμένα οποιαδήποτε πρόθεση «κατασχέσεων γαιών».
Η διπλωματική αυτή ένταση προμηνύει αναταράξεις για τον πρώτο εμπορικό εταίρο των ΗΠΑ στην Αφρική, τονίζουν πολλοί ειδικοί, καθώς η Ουάσινγκτον χορήγησε το 2023 περίπου 440 εκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια στην Νότια Αφρική, σύμφωνα με αμερικανικά κυβερνητικά στοιχεία.
Στο προεδρικό διάταγμα ο Τραμπ υπόσχεται να προσφερθεί βοήθεια και η χώρα του υποδεχθεί ανθρώπους που κατ’ αυτόν υφίστανται «άδικη διάκριση λόγω της φυλής τους».
Σήμερα, η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τάμι Μπρους επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να υποδεχθούν «διωκόμενους λευκούς αγρότες και άλλα αθώα θύματα που στοχοποιούνται αποκλειστικά λόγω της φυλής τους».
Η Πρετόρια χαρακτήρισε ιδιαίτερα «ειρωνικό» ότι το αμερικανικό διάταγμα προβλέπει «τη χορήγηση καθεστώτος πρόσφυγα» στις ΗΠΑ σε «μια ομάδα Νοτιοαφρικανών που παραμένει μια από τις πιο προνομιούχες οικονομικά» ενώ την ίδια στιγμή «άνθρωποι σε ευάλωτη κατάσταση, από άλλα μέρη του κόσμου απελαύνονται από τις ΗΠΑ και τους αρνείται η χορήγηση ασύλου παρά τις πραγματικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν».
Η μικρή οργάνωση Afriforum, που στοχεύει στην «προστασία και προώθηση της ταυτότητας των Αφρικάνερ», εξέφρασε τη «μεγάλη ικανοποίησή της για την αναγνώριση από τον Τραμπ και από τις ΗΠΑ της αδικίας στην οποία υποβάλλονται οι Αφρικάνερ». Ωστόσο, η οργάνωση τονίζει ότι η θέση των λευκών Νοτιοαφρικανών είναι στη χώρα τους και όχι στις ΗΠΑ.
Το ζήτημα της γης διχάζει τη Νότια Αφρική. Το μεγαλύτερο μέρος των γαιών το κατέχει η λευκή μειονότητα, κληρονόμος της πολιτικής απαλλοτρίωσης γαιών του μαύρου πληθυσμού κατά τη διάρκεια του απαρτχάιντ.
Ο πρόεδρος της Νότιας Αφρικής προώθησε στα τέλη Ιανουαρίου νόμο που επιτρέπει στην κυβέρνηση, υπό ορισμένες προϋποθέσεις και για λόγους δημοσίου συμφέροντος, να αποφασίζει απαλλοτριώσεις χωρίς καμιά αποζημίωση. Η Πρετόρια επιχειρηματολογεί πως ο νόμος δεν επιτρέπει στις αρχές να προχωρούν σε απαλλοτριώσεις γαιών αυθαίρετα και ότι αρχικά θα πρέπει να προσπαθήσουν να κλείσουν συμφωνία με τον εκάστοτε γαιοκτήμονα.
