Το Διεθνές Ινστιτούτο για τη Δημοκρατία και την Εκλογική Διαδικασία (IDEA) που εδρεύει στη Στοκχόλμη αναφέρει στην έκθεσή του ότι το 2023 ήταν η όγδοη συνεχόμενη χρονιά καθαρής πτώσης στις παγκόσμιες δημοκρατικές επιδόσεις, τη μεγαλύτερη διαδοχική πτώση από την έναρξη των καταγραφών το 1975, ενώ ο υποδείκτης για τις ελεύθερες εκλογές και τη σωστή διεξαγωγή τους το 2023 σημειώνει ιστορική πτώση, σύμφωνα με το Reuters και το AFP.
Ο οργανισμός βασίζει τον Παγκόσμιο Δείκτη Κατάστασης της Δημοκρατίας σε περισσότερες από 100 μεταβλητές και χρησιμοποιεί τέσσερις κύριες κατηγορίες – εκπροσώπηση, δικαιώματα, κράτος δικαίου και συμμετοχή – για την κατάταξη της απόδοσης.
Η κατηγορία της δημοκρατίας που σχετίζεται με τις ελεύθερες και δίκαιες εκλογές και τον κοινοβουλευτικό έλεγχο, υποκατηγορία εκπροσώπησης, κατέγραψε το 2023 τη δυσμενέστερη χρονιά από τότε που γίνονται τέτοιες αξιολογήσεις.
Σύμφωνα με την έκθεση, ο εκφοβισμός από τις κυβερνήσεις και οι παρατυπίες στην εκλογική διαδικασία, όπως η δόλια εγγραφή ψηφοφόρων και η καταμέτρηση ψήφων, αυξάνονται. Η IDEA επισημαίνει επίσης ότι οι απειλές ξένης παρέμβασης, η παραπληροφόρηση και η χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε εκστρατείες έχουν ενισχύσει τις προκλήσεις.
Αυτή η πτώση επηρεάζει «τις νέες δημοκρατίες καθώς και τις παλιές και ενοποιημένες δημοκρατίες» στην Ευρώπη και την Αμερική, εξήγησε στο AFP ο Kevin Casas-Zamora.
Από τις 173 χώρες που αναλύθηκαν από το think tank, σχεδόν οι μισές δείχνουν, μεταξύ άλλων, «μια ισχυρή οπισθοδρόμηση σε τουλάχιστον ένα κρίσιμο κριτήριο» αυτού που ορίζει μια δημοκρατία, όπως η ικανότητα διεξαγωγής αξιόπιστων εκλογών ή η προστασία της ελευθερίας του Τύπου.
Στις ΗΠΑ, τρεις δείκτες μειώνονται σε σύγκριση με το 2015: η αξιοπιστία των εκλογών, οι πολιτικές ελευθερίες και η πολιτική ισότητα, σύμφωνα με την έκθεση που αναφέρει, ωστόσο, ότι οι δημοκρατικές επιδόσεις στις ΗΠΑ, που διεξάγουν προεδρικές εκλογές φέτος, ανέκαμψε σε κάποιο βαθμό τα τελευταία δύο χρόνια, αλλά η απόπειρα δολοφονίας κατά του πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ τον Ιούλιο ανέδειξε τους κινδύνους που εξακολουθούν να υφίστανται, καθώς αυτή η έκθεση συντάχθηκε πριν από τη δεύτερη φερόμενη απόπειρα δολοφονίας κατά του Τραμπ το Σαββατοκύριακο.
Σύμφωνα με τον Kevin Casas-Zamora, η σπορά αμφιβολιών για ένα «στερεό και αξιόπιστο» εκλογικό σύστημα δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ, αλλά είναι παγκόσμιο φαινόμενο.
Όταν οι πολιτικοί ηγέτες αρνούνται να αναγνωρίσουν την αξιοπιστία μιας εκλογής ή αναλαμβάνουν την πρωτοβουλία να αμφισβητήσουν τα αποτελέσματά τους στο δικαστήριο, «στέλνουν ένα σημαντικό μήνυμα στους ψηφοφόρους», αναφέρει η έκθεση.
Η έκθεση παρουσιάζει μια ζοφερή εικόνα της κατάστασης στον κόσμο, όπου οι πόλεμοι, η υπερθέρμανση του πλανήτη και οι κοινωνικές ανισότητες τροφοδοτούν τη διάβρωση των δημοκρατιών.
Παρά τα δυσμενή αποτελέσματα που επισημαίνονται στην έκθεση, υπάρχουν κάποιες αχτίδες ελπίδας: οι πρόσφατες εκλογές με μια ειρηνική εναλλαγή εξουσίας στη Γουατεμάλα, την Ινδία, την Πολωνία και τη Σενεγάλη δείχνουν ότι ο κόσμος έχει ακόμα κάτι να πει», κατέληξε ο Kevin Casas-Zamora.
