Με αφορμή την καλοκαιρινή του περιοδεία με επιθεώρηση, ο Δημήτρης Πιατάς βρέθηκε αυτή την εβδομάδα καλεσμένος στο νέο επεισόδιο της εκπομπής «Ένας και ένας», που προβλήθηκε στο ΕΡΤnews. Ο έμπειρος πρωταγωνιστής, πάντα χειμαρρώδης και άμεσος, μίλησε για το θέατρο, την επικαιρότητα και, φυσικά, για το πώς η πολιτική σκηνή συχνά προσφέρει υλικό που μοιάζει… γραμμένο για σκηνή. Σε μια από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της συνέντευξης, ο Δημήτρης Πιατάς στάθηκε στον Ντόναλτ Τραμπ, εκφράζοντας την προσωπική του άποψη για την πολιτική του διαδρομή και τα στοιχεία κωμικού που, όπως λέει, διακρίνει στον ίδιο.
Ο Δημήτρης Πιατάς δεν δίστασε να μιλήσει με ειλικρίνεια για το πρόσωπο που, αν του δινόταν η ευκαιρία, θα ήθελε να υποδυθεί τώρα: «Ο καλύτερος ηθοποιός που θα ’θελα εγώ να κάνω, αυτή τη στιγμή, είναι ο Τραμπ. Μα αν δεν είναι ο Τραμπ κωμικός, δεν είμαι εγώ». Η φράση του, αιχμηρή και ταυτόχρονα απολύτως θεατρική, συμπυκνώνει κάτι που πολλοί θεατές νιώθουν όταν παρακολουθούν δημόσιες εμφανίσεις πολιτικών: ότι η επικοινωνία, η επανάληψη, οι εντυπώσεις και οι ρόλοι παίζουν συχνά μεγαλύτερο ρόλο από την ουσία.
Δημήτρης Πιατάς για τον Ντόναλτ Τραμπ: «Αν δεν είναι κωμικός…»
Στην τοποθέτησή του, ο Δημήτρης Πιατάς εξήγησε τι είναι αυτό που τον οδηγεί να βλέπει στον Ντόναλτ Τραμπ χαρακτηριστικά που θα ζήλευε ένας κωμικός ηθοποιός. Όπως είπε, το βασικό στοιχείο είναι ο τρόπος που μιλάει και παρουσιάζεται, ένας λόγος που —κατά τον ίδιο— δεν έχει ειρμό και συχνά μοιάζει να κινείται σε κύκλους: «Γιατί είναι σίγουρο ότι τον βλέπετε ότι είναι. Κατ’ αρχάς ο λόγος του δεν έχει ειρμό. Μιλάει περίεργα, με αξάν και όλα αυτά. Επαναλαμβάνει τις ίδιες φράσεις σε πολλά πράγματα και κάθε τι που λέει, το ανατρέπει την επόμενη ώρα».
Με αυτή την παρατήρηση, ο Δημήτρης Πιατάς δεν σχολιάζει απλώς μια πολιτική φυσιογνωμία, αλλά φωτίζει ένα μηχανισμό που η κωμωδία γνωρίζει πολύ καλά: την επανάληψη, τις αντιφάσεις και την υπερβολή. Εκεί που ο πολιτικός λόγος επιχειρεί να πείσει, ο κωμικός λόγος συχνά αποκαλύπτει. Και ο τρόπος με τον οποίο ένας δημόσιος λόγος μπορεί να μοιάζει ακούσια κωμικός, είναι κάτι που ένας έμπειρος ηθοποιός αντιλαμβάνεται με το πρώτο άκουσμα.
Η κωμωδία, η επιθεώρηση και οι ρόλοι της πραγματικότητας
Ο Δημήτρης Πιατάς δεν μίλησε με διάθεση να συγχέει τις ιδιότητες ή να εξισώνει τα επαγγέλματα. Αντίθετα, έσπευσε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους, τονίζοντας πως άλλο η δουλειά του κωμικού και άλλο η ευθύνη του πολιτικού: «Είναι πολύ καλός, είναι πολύ κακός. Θέλω να πω ότι έχει αυτού του είδους τη συμπεριφορά. Απλώς είναι άλλη η δουλειά μας, όμως, των κωμικών και άλλη η δουλειά των πολιτικών. Προς Θεού, ο καθένας στο μετερίζι του».
Η φράση «ο καθένας στο μετερίζι του» λειτουργεί σαν καθαρή γραμμή που χωρίζει τη σάτιρα από την εξουσία, χωρίς όμως να αρνείται το προφανές: ότι η πολιτική συμπεριφορά, ειδικά όταν βασίζεται στην εικόνα και στη διαρκή ανατροπή, μπορεί να τροφοδοτήσει το κωμικό βλέμμα. Η επιθεώρηση, άλλωστε, είναι το κατεξοχήν είδος που ζει από την επικαιρότητα, από τις αντιφάσεις της δημόσιας ζωής και από την ανάγκη του κοινού να δει την πραγματικότητα αλλιώς — λίγο πιο καθαρά, λίγο πιο τολμηρά, συχνά μέσα από το γέλιο.
Και ίσως γι’ αυτό η παρατήρηση του Δημήτρη Πιατά δεν ακούγεται σαν απλή ατάκα, αλλά σαν επαγγελματικό ένστικτο. Ένας ηθοποιός που έχει υπηρετήσει την κωμωδία για χρόνια, ξέρει να εντοπίζει τη «σκηνική» ύλη: τον ρυθμό, τις παύσεις, τις επαναλήψεις, τις γλωσσικές εκτροπές, τις αντιθετικές δηλώσεις. Όλα εκείνα που, στη σκηνή, μπορούν να απογειώσουν έναν χαρακτήρα — και στην πραγματική ζωή μπορούν να προκαλέσουν από απορία μέχρι αμηχανία.
Ένα σχόλιο που λέει περισσότερα απ’ όσα φαίνονται
Μιλώντας στο ΕΡΤnews, ο Δημήτρης Πιατάς δεν έκανε απλώς ένα σχόλιο για τον Ντόναλτ Τραμπ. Με την ευθύτητα και το χιούμορ που τον χαρακτηρίζουν, έδωσε μια μικρή «ανάγνωση» του πώς η δημόσια εικόνα μπορεί να παράγει κωμικό αποτέλεσμα, ακόμα κι όταν δεν το επιδιώκει. Ταυτόχρονα, κράτησε τις αποστάσεις του, υπογραμμίζοντας ότι η τέχνη της κωμωδίας έχει άλλους κανόνες από την πολιτική πράξη.
Σε κάθε περίπτωση, η δήλωσή του —«Αν δεν είναι ο Ντόναλτ Τραμπ κωμικός, δεν είμαι ούτε εγώ»— έμεινε ως το πιο ηχηρό στιγμιότυπο της συνέντευξης. Και λειτουργεί σχεδόν σαν κατακλείδα για μια εποχή όπου τα όρια ανάμεσα στην παράσταση και στην πραγματικότητα μοιάζουν συχνά θολά: για τον Δημήτρη Πιατά, ο Ντόναλτ Τραμπ είναι ένα πρόσωπο με έντονα «σκηνικά» χαρακτηριστικά, όμως ο ρόλος του κωμικού παραμένει συγκεκριμένος, με στόχο τη σάτιρα και όχι τη διακυβέρνηση.
