Δοκιμαστικές εκταφές σε τάφους ανθρώπων που πέθαναν από Covid-19 πραγματοποιεί η Διεύθυνση Κοιμητηρίων του Δήμου Βόλου, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις δεν έχει ολοκληρωθεί η φυσική διαδικασία της αποστέωσης. Η ιδιαιτερότητα των ταφών κατά την περίοδο της πανδημίας, εξαιτίας των ειδικών υγειονομικών πρωτοκόλλων, φαίνεται ότι έχει παρατείνει σημαντικά τον απαιτούμενο χρόνο.
Παράλληλα, ο Δήμος Βόλου προχώρησε σε αλλαγές στον κανονισμό λειτουργίας των κοιμητηρίων, ώστε να περιοριστεί η οικονομική επιβάρυνση των οικογενειών. Για τις συγκεκριμένες ταφές προβλέπεται δωρεάν παραμονή κατά το τέταρτο και το πέμπτο έτος, ενώ από το έκτο έτος εφαρμόζεται μειωμένη χρέωση παράτασης.
Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Κοιμητηρίων, Γιάννης Πολυμενίδης, ανέφερε ότι περίπου 600 άνθρωποι που πέθαναν από κορωνοϊό ενταφιάστηκαν στο κοιμητήριο του Κούκου. Επιπλέον, εκτίμησε ότι περίπου 100 αντίστοιχες ταφές πραγματοποιήθηκαν στα περιφερειακά κοιμητήρια του Δήμου Βόλου.
Γιατί πραγματοποιούνται δοκιμαστικές εκταφές σε τάφους θανόντων από Covid
Η ανάγκη για τις δοκιμαστικές εκταφές συνδέεται με τις συνθήκες υπό τις οποίες έγιναν οι ταφές κατά την αρχική και πιο δύσκολη περίοδο της πανδημίας. Τα ειδικά πρωτόκολλα προέβλεπαν τη χρήση διπλών, στεγανών πλαστικών σάκων, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιούνταν και πρόσθετη περιτύλιξη του φερέτρου.
Οι πρακτικές αυτές κρίθηκαν απαραίτητες για τον περιορισμό του κινδύνου μετάδοσης του ιού, είχαν όμως ως αποτέλεσμα να καθυστερήσει η αποστέωση. Μετά τη συμπλήρωση της πενταετίας, η υπηρεσία άρχισε να ελέγχει συγκεκριμένους τάφους, προκειμένου να διαπιστώσει αν η διαδικασία είχε ολοκληρωθεί και αν μπορούσε να προχωρήσει η εκταφή.
Στις περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται ότι η αποστέωση δεν έχει ολοκληρωθεί, πραγματοποιείται δοκιμαστική παρέμβαση. Οι εργαζόμενοι αποκαλύπτουν το σημείο όπου βρίσκεται ο σάκος, τον ανοίγουν και προσθέτουν χώμα. Στη συνέχεια, ο τάφος καλύπτεται ξανά. Στόχος είναι να δημιουργηθούν ευνοϊκότερες συνθήκες για την ολοκλήρωση της φυσικής διαδικασίας.
Σύμφωνα με τον κ. Πολυμενίδη, μετά την παρέμβαση ενδέχεται να απαιτηθούν ακόμη δύο ή τρία χρόνια. Η εκτίμηση αυτή, ωστόσο, δεν αποτελεί δεδομένο για όλες τις περιπτώσεις, καθώς ο χρόνος αποστέωσης μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τις συνθήκες κάθε ταφής.
Ενημέρωση και συμμετοχή των οικογενειών
Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Κοιμητηρίων διευκρίνισε ότι οι παρεμβάσεις δεν πραγματοποιούνται χωρίς προηγούμενη ενημέρωση των συγγενών. Η υπηρεσία επικοινωνεί με τις οικογένειες, οι οποίες στη συνέχεια υποβάλλουν σχετική αίτηση.
Παράλληλα, δεν απαιτείται η φυσική παρουσία των συγγενών κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Πολυμενίδης, οι συγγενείς ενημερώνονται και υποβάλλουν την αίτηση, χωρίς να είναι αναγκαίο να παρακολουθούν οι ίδιοι την παρέμβαση στον τάφο.
Το ζήτημα έχει προκαλέσει έντονη συναισθηματική φόρτιση σε πολλές οικογένειες. Η απώλεια ενός ανθρώπου από Covid-19 συνοδεύτηκε, σε αρκετές περιπτώσεις, από δύσκολες συνθήκες νοσηλείας, περιορισμούς στις τελετές και αδυναμία αποχαιρετισμού. Η ανάγκη επανόδου στο κοιμητήριο, χρόνια μετά την ταφή, για μια διαδικασία που σχετίζεται με τη μη ολοκλήρωση της αποστέωσης, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους συγγενείς.
Δωρεάν παραμονή και μειωμένα τέλη
Για να αντιμετωπιστεί η οικονομική διάσταση του προβλήματος, ο Δήμος Βόλου τροποποίησε τον κανονισμό των κοιμητηρίων. Μετά την αρχική τριετία, για την οποία προβλέπεται εφάπαξ καταβολή, το τέταρτο και το πέμπτο έτος παραμονής των θανόντων από Covid-19 παρέχονται χωρίς χρέωση.
Από το έκτο έτος και μετά επιβάλλεται μειωμένο τέλος παράτασης. Το ίδιο πλαίσιο εφαρμόζεται τόσο στο κοιμητήριο του Κούκου όσο και στα περιφερειακά κοιμητήρια του Δήμου Βόλου.
Η απόφαση αποσκοπεί στο να μην επιβαρυνθούν περαιτέρω οι οικογένειες για μια κατάσταση που δεν οφείλεται σε δική τους επιλογή, αλλά στις ιδιαίτερες συνθήκες των ταφών κατά την πανδημία. Η δημοτική υπηρεσία υποστηρίζει ότι έλαβε μέτρα από την πρώτη στιγμή, προκειμένου να διαχειριστεί τις ανάγκες που προέκυψαν.
Η πίεση στους διαθέσιμους χώρους
Η αύξηση των θανάτων κατά τους δύο χειμώνες της πανδημίας δημιούργησε σημαντική πίεση στους διαθέσιμους χώρους του κοιμητηρίου του Κούκου. Όπως εξήγησε ο κ. Πολυμενίδης, οι ταφές αυξήθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να χρειαστεί επέκταση του κοιμητηρίου.
Το πρόβλημα της περιορισμένης χωρητικότητας δεν αφορά μόνο τον Βόλο. Η ανάγκη για νέους χώρους ταφής αποτελεί διαρκή πρόκληση για πολλούς δήμους, ιδιαίτερα όταν καθυστερεί η αποστέωση ή όταν οι οικογένειες δεν μπορούν να προχωρήσουν άμεσα σε εκταφή.
Στο πλαίσιο αυτό, ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Κοιμητηρίων τάχθηκε υπέρ της ευρύτερης αξιοποίησης της αποτέφρωσης ως εναλλακτικής επιλογής. Όπως σημείωσε, η επιλογή αυτή θα μπορούσε να περιορίσει την πίεση στους διαθέσιμους χώρους και να μειώσει την ανάγκη συνεχών επεκτάσεων των κοιμητηρίων.
Οι δοκιμαστικές εκταφές σε τάφους θανόντων από Covid αποτελούν, επομένως, μέρος μιας σύνθετης διαχείρισης που αφορά τόσο την υγειονομική ασφάλεια όσο και την οικονομική και ψυχολογική επιβάρυνση των οικογενειών. Η ενημέρωση των συγγενών, η παράταση χωρίς τέλη και η μειωμένη χρέωση από το έκτο έτος επιχειρούν να προσφέρουν μια πιο ανθρώπινη αντιμετώπιση ενός ζητήματος που εξακολουθεί να επηρεάζει πολλές οικογένειες, ακόμη και χρόνια μετά το τέλος της πανδημίας.
