Δικαστήριο στο Ελ Σαλβαδόρ έκανε βαρύτερες χθες Πέμπτη –τις αύξησε από τα 15 στα 60 χρόνια κάθειρξης– τις ποινές που απαγγέλθηκαν τον περασμένο μήνα σε βάρος τριών απόστρατων αξιωματικών των ενόπλων δυνάμεων για τη δολοφονία τεσσάρων Oλλανδών δημοσιογράφων το 1982, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στο κράτος της κεντρικής Αμερικής.
Τον Ιούνιο, δικαστήριο στη Ντούλσε Νόμπρε δε Μαρία (βόρεια) επέβαλε στους τρεις κατηγορούμενους ποινές 15 ετών κάθειρξης στον καθένα. Όμως χθες, δημοσιοποιώντας γραπτώς την ετυμηγορία του, ενημέρωσε πως η ποινή είναι 15 έτη κάθειρξης για κάθε δολοφονία — με άλλα λόγια, 60 χρόνια κάθειρξης συνολικά.
Συνήγορος των θυμάτων, ο Γουστάβο Ουέσο, διευκρίνισε πάντως ότι οι τρεις καταδικασθέντες δεν θα εκτίσουν παρά 30 χρόνια κάθειρξης, τη βαρύτερη ποινή που προβλεπόταν από τον νόμο την περίοδο τέλεσης των εγκλημάτων.
Τα πρόσωπα που καταδικάστηκαν είναι ο άλλοτε υπουργός Άμυνας και στρατηγός ε.α. Χοσέ Γκιγιέρμο Γκαρσία (91 ετών), οι συνταγματάρχες ε.α. Φρανσίσκο Μοράν (93) και Μάριο Αδαλμπέρτο Ρέγες Μένα (85).
Το Ανώτατο Δικαστήριο του Σαλβαδόρ ενέκρινε τον Μάρτιο την υποβολή αιτήματος έκδοσης του κ. Ρέγες Μένα, ο οποίος είναι μόνιμος κάτοικος των ΗΠΑ. Οι κ.κ. Γκαρσία και Μοράν τελούν υπό κράτηση κατ’ οίκον — βρίσκονται σε ιδιωτικό νοσοκομείο στο στην πρωτεύουσα Σαν Σαλβαδόρ. Κανένας τους δεν ήταν παρών στη δίκη.
Οι Κος Κόστερ, Γιαν Κάιπερ, Χανς τερ Λάαχ και Γιοπ Βίλεμσον σκοτώθηκαν τη 17η Μαρτίου 1982, ενώ γύριζαν ντοκιμαντέρ για τον εμφύλιο πόλεμο στο Ελ Σαλβαδόρ (1980-1992).
Οι περιστάσεις του θανάτου των τεσσάρων δημοσιογράφων ουδέποτε ερευνήθηκαν ως τη δημιουργία, το 1993, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, επιτροπής αλήθειας με αποστολή να φωτίσει τις φρικαλεότητες που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στο κράτος της κεντρικής Αμερικής.
Η επιτροπή επαλήθευσε πως έχασαν τη ζωή τους όταν έπεσαν σε ενέδρα του στρατού σε αγροτική περιοχή στην επαρχία Τσαλατενάνγκο (βόρεια), περίπου 80 χιλιόμετρα βόρεια από την πρωτεύουσα Σαν Σαλβαδόρ.
Η υπόθεση άρχισε να εξετάζεται από τη δικαιοσύνη το 2018, αφού το Ανώτατο Δικαστήριο του Σαλβαδόρ έκρινε πως ήταν αντισυνταγματικός νόμος του 1993 με τον οποίο απονεμήθηκε γενική αμνηστία για όλα τα εγκλήματα κατά τη διάρκεια της εμφύλιας σύρραξης.
Οι τέσσερις δημοσιογράφοι εργάζονταν για το τηλεοπτικό δίκτυο IKON, που είχαν δημιουργήσει εκκλησιαστικές κοινότητες.
Το δικαστήριο εξάλλου διέταξε το κράτος του Σαλβαδόρ να ζητήσει δημόσια συγγνώμη από τις οικογένειες των τεσσάρων δημοσιογράφων, για την «καθυστέρηση της απόδοσης δικαιοσύνης» και διότι «οι βασικοί δράστες» των εγκλημάτων ήταν ανώτεροι κι ανώτατοι αξιωματικοί των ενόπλων δυνάμεων. Τη συγγνώμη αυτή υποχρεούται να ζητήσει εντός 30 ημερών ο πρόεδρος Ναγίμπ Μπουκέλε, ο οποίος ως εκ του αξιώματός του είναι επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων.
Ο εμφύλιος πόλεμος στο Σαλβαδόρ ανάμεσα στις ένοπλες δυνάμεις και αριστερούς αντάρτες άφησε πίσω πάνω από 75.000 νεκρούς και κάπου 7.000 εξαφανισμένους.
Ο Χοσέ Γκιγιέρμο Γκαρσία διοίκησε τις ένοπλες δυνάμεις από το 1979 ως το 1983, τα χρόνια των χειρότερων σφαγών που αποδόθηκαν στον στρατό.
Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ
