Σε δύο στοχευμένες κινήσεις προχώρησε φέτος ο ΔΕΔΔΗΕ, επιδιώκοντας να ενισχύσει ουσιαστικά την πρόληψη απέναντι στις δασικές πυρκαγιές σε ό,τι αφορά το δίκτυο ευθύνης του. Με τις κλιματικές συνθήκες να γίνονται ολοένα και πιο απαιτητικές και το καλοκαίρι να συνοδεύεται πλέον συχνά από παρατεταμένους καύσωνες, ισχυρούς ανέμους και ξηρασία, ο διαχειριστής επενδύει σε τεχνολογία που μπορεί να προσφέρει καλύτερη επιτήρηση, ταχύτερη ανίχνευση κινδύνων και πιο έγκαιρες παρεμβάσεις. Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκονται οι σύγχρονες λύσεις επιθεώρησης και έγκαιρης ειδοποίησης, με drones και αισθητήρες να αποκτούν αναβαθμισμένο ρόλο στην προστασία των δασών και στην ασφαλή λειτουργία του δικτύου.
Drones και σύγχρονους αισθητήρες: το νέο “δίδυμο” πρόληψης του ΔΕΔΔΗΕ
Ο πρώτος διαγωνισμός που ολοκληρώθηκε στα τέλη Ιουνίου αφορά την προμήθεια ενός ολοκληρωμένου συστήματος επιθεώρησης του δικτύου διανομής ηλεκτρικής ενέργειας του ΔΕΔΔΗΕ με τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Πρόκειται για μια σύμβαση μεγάλης κλίμακας, με προϋπολογισμό 108,3 εκατ. ευρώ και διάρκεια 36 μηνών, η οποία δείχνει τη βαρύτητα που δίνεται πλέον στη συστηματική και τεχνολογικά υποστηριζόμενη επιθεώρηση των γραμμών.
Η λογική είναι απλή αλλά κρίσιμη: όσο πιο γρήγορα και πιο συχνά μπορεί να ελεγχθεί το δίκτυο, τόσο πιο εύκολα εντοπίζονται έγκαιρα επικίνδυνες καταστάσεις—όπως φθορές σε εξαρτήματα, προβληματικές συνδέσεις, κλαδιά που πλησιάζουν επικίνδυνα αγωγούς ή σημεία όπου η βλάστηση απαιτεί άμεσο καθαρισμό. Τα drones επιτρέπουν επιθεωρήσεις σε δύσβατες περιοχές, μειώνουν τον χρόνο που απαιτείται για ελέγχους σε μεγάλες αποστάσεις και ενισχύουν την ακρίβεια της καταγραφής, ιδίως όταν συνδυάζονται με κατάλληλους αισθητήρες και εργαλεία χαρτογράφησης.
Παράλληλα, «τρέχει» αυτή την περίοδο ένας δεύτερος διαγωνισμός, ο οποίος αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση ολοκληρωμένης λύσης IoT δικτύου αισθητήρων έγκαιρης ειδοποίησης – ανίχνευσης επικίνδυνων συνθηκών σε δασικές και ημιδασικές εκτάσεις. Εδώ ο προϋπολογισμός ανέρχεται στα 17,2 εκατ. ευρώ, η διάρκεια της σύμβασης είναι 24 μήνες, ενώ η προθεσμία υποβολής προσφορών έχει οριστεί για τις 14 Σεπτεμβρίου.
Η διαφορά σε σχέση με την επιθεώρηση μέσω drones είναι ότι οι αισθητήρες λειτουργούν ως «σταθερά μάτια και αυτιά» στο πεδίο. Ένα IoT δίκτυο μπορεί να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο συνθήκες που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο—για παράδειγμα μεταβολές θερμοκρασίας, καπνό ή άλλες ενδείξεις που, ανάλογα με τον σχεδιασμό της λύσης, μπορεί να ενεργοποιούν έγκαιρες ειδοποιήσεις. Έτσι, ο στόχος δεν είναι μόνο να εντοπιστούν προβλήματα στο δίκτυο, αλλά και να υπάρχει πιο άμεση εικόνα για επικίνδυνα φαινόμενα σε περιοχές υψηλού ρίσκου.
Γιατί ενισχύεται τώρα η τεχνολογική επιτήρηση του δικτύου
Οι κινήσεις αυτές έρχονται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία το ηλεκτρικό δίκτυο βρέθηκε το καλοκαίρι στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, με αφορμή πυρκαγιές που σημειώθηκαν σε διάφορα σημεία της χώρας. Είναι ενδεικτικό, ωστόσο, ότι η καταστροφική πυρκαγιά της Βοιωτίας αποδόθηκε σε ιδιωτική γραμμή που συνέδεε αιολικό πάρκο και όχι στο δίκτυο του ίδιου του ΔΕΔΔΗΕ. Παρόλα αυτά, το γενικό συμπέρασμα παραμένει: όταν οι συνθήκες είναι ακραίες, κάθε υποδομή που εκτείνεται μέσα σε δασικές ή ημιδασικές περιοχές απαιτεί ακόμη αυστηρότερη επιτήρηση και πιο γρήγορα αντανακλαστικά.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο ΔΕΔΔΗΕ έχει ήδη εντάξει στο νέο πενταετές του σχέδιο—το οποίο εγκρίθηκε πρόσφατα από τη ΡΑΑΕΥ—επενδύσεις ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για την υπογειοποίηση και την ισχυροποίηση του δικτύου. Πρόκειται για έργα με μεγάλο κόστος και σημαντικές απαιτήσεις σε χρόνο, αδειοδοτήσεις και υλοποίηση. Επειδή, όμως, οι ανάγκες δεν μπορούν να καλυφθούν παντού ταυτόχρονα, μπαίνει αναγκαστικά μια προτεραιοποίηση: πρώτα οι περιοχές που θεωρούνται πιο ευάλωτες, είτε λόγω πυκνής βλάστησης είτε λόγω ιστορικού πυρκαγιών είτε λόγω ιδιαίτερων μετεωρολογικών συνθηκών.
Εδώ ακριβώς “κουμπώνει” και η πρόσθετη αξία της τεχνολογίας. Τα drones και οι αισθητήρες δεν έρχονται να αντικαταστήσουν τα μεγάλα έργα θωράκισης, αλλά να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, προσφέροντας μια ενδιάμεση—και άμεσα αξιοποιήσιμη—γραμμή άμυνας. Με πιο συχνές επιθεωρήσεις, καλύτερη χαρτογράφηση και πιο έγκαιρες ειδοποιήσεις, ο διαχειριστής μπορεί να στοχεύει τις παρεμβάσεις του πιο αποτελεσματικά, να μειώνει τον χρόνο εντοπισμού ενός κινδύνου και να περιορίζει την πιθανότητα ένα περιστατικό να εξελιχθεί σε κρίση.
Στο τραπέζι και η χαρτογράφηση γραμμών που εξυπηρετούν αιολικά πάρκα
Επιπρόσθετα, η ΡΑΑΕΥ έχει αναφέρει ότι ενδέχεται να ζητήσει από τον ΔΕΔΔΗΕ τη χαρτογράφηση των εναέριων δικτύων που εξυπηρετούν συγκεκριμένα αιολικά πάρκα και διέρχονται από δασικές εκτάσεις, με στόχο την αντικατάστασή τους από υπόγειες γραμμές. Μια τέτοια κατεύθυνση δείχνει ότι η συνολική στρατηγική δεν περιορίζεται μόνο στο δίκτυο διανομής, αλλά τείνει να αγκαλιάσει και κρίσιμες διασυνδέσεις που περνούν μέσα από ευαίσθητα οικοσυστήματα.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: οι απαιτήσεις ανθεκτικότητας αυξάνονται και η πρόληψη δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά σε πρακτικές του παρελθόντος. Με επενδύσεις σε υπογειοποιήσεις και ενίσχυση υποδομών, αλλά και με εργαλεία όπως drones και σύγχρονους αισθητήρες, ο ΔΕΔΔΗΕ επιχειρεί να ενισχύσει το πλέγμα προστασίας των δασών και να μειώσει τους κινδύνους που συνδέονται με την παρουσία και λειτουργία του δικτύου σε περιοχές υψηλής επικινδυνότητας. Σε μια εποχή που οι πυρκαγιές εξελίσσονται ταχύτερα και πιο επιθετικά, η έγκαιρη επιτήρηση και η άμεση προειδοποίηση δεν είναι πολυτέλεια—είναι προϋπόθεση ασφάλειας.
