Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην επικύρωση του λεγόμενου τουρκολιβυκού μνημονίου από το Κοινοβούλιο της Λιβύης. Στη δήλωσή τους, την οποία δημοσίευσαν στο Χ, αναφέρουν ότι «η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη».
Οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι σημειώνουν ότι «λυπούμαστε βαθύτατα για την επικύρωση σήμερα από το Κοινοβούλιο της Λιβύης του λεγόμενου Μνημονίου Συνεννόησης μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο Θάλασσα». Παράλληλα, υπενθυμίζουν ότι η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το ζήτημα είχε διατυπωθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και εξακολουθεί να ισχύει. «Υπενθυμίζουμε ότι η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί του ζητήματος αυτού διατυπώθηκε με σαφήνεια από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και παραμένει αμετάβλητη», τονίζουν. Ο Αντόνιο Κόστα και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επανεπιβεβαίωσαν επίσης την αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ελλάδα και την Κύπρο.
Στο ίδιο πλαίσιο, δήλωσαν: «Επαναλαμβάνουμε την πάγια και γνωστή θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά οποιασδήποτε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη».
Η ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών
Την απόφαση του Κοινοβουλίου της Λιβύης απέρριψε και το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο σε ανακοίνωσή του αναφέρει: «Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών». Το ΥΠΕΞ τονίζει ότι η απόφαση της λιβυκής Βουλής δεν μεταβάλλει τον χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο χαρακτηρίζει παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο. Όπως αναφέρει, το μνημόνιο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής. «Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής», σημειώνει το υπουργείο Εξωτερικών.
Στην ίδια ανακοίνωση υπογραμμίζεται ότι η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν μπορούν να μεταβληθούν με μονομερείς αποφάσεις. Το υπουργείο επισημαίνει επίσης ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ τους. «Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο», διευκρινίζει το ΥΠΕΞ.
Το υπουργείο Εξωτερικών αναφέρεται και στις συμφωνίες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών που έχει συνάψει η Ελλάδα με την Αίγυπτο και την Ιταλία, υποστηρίζοντας ότι αυτές έγιναν σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και τα κυριαρχικά δικαιώματα των γειτονικών κρατών. «Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο διεθνές δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».
