Σε συμφωνία για τον περιορισμό της χρήσης συγκεκριμένων όρων στις ετικέτες φυτικών προϊόντων κατέληξε η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιδιώκοντας όπως επισημαίνει την ενίσχυση της θέσης των αγροτών και την προστασία παραδοσιακών ονομασιών που συνδέονται με το κρέας.
Σύμφωνα με την απόφαση, απαγορεύεται η χρήση 31 όρων που παραπέμπουν άμεσα σε ζωικά προϊόντα, όπως «μπριζόλα» και «μπέικον», σε προϊόντα vegan και χορτοφαγικής προέλευσης. Ωστόσο, ορισμένες πιο «καθιερωμένες» ονομασίες, όπως «μπέργκερ» και «λουκάνικο», θα εξακολουθήσουν να επιτρέπονται.
Η σχετική συμφωνία επιτεύχθηκε στις 5 Μαρτίου, έπειτα από διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αν και έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις, με επικριτές να κάνουν λόγο για υπερβολική ρύθμιση και περιττή πολυπλοκότητα.
Ποιες λέξεις απαγορεύονται
Οι νέοι κανόνες αποκλείουν τη χρήση όρων που σχετίζονται άμεσα με το κρέας, όπως:
βοδινό, χοιρινό, κοτόπουλο, γαλοπούλα, αρνί, μπριζόλα, παϊδάκι, στήθος, μπούτι, συκώτι, μπέικον, καθώς και πιο εξειδικευμένες ονομασίες όπως ribeye, T-bone και sirloin.
Παράλληλα, οι περιορισμοί επεκτείνονται και στο λεγόμενο «καλλιεργημένο κρέας», παρότι αυτό δεν έχει ακόμη διατεθεί ευρέως στην αγορά.
Ωστόσο, προϊόντα όπως «vegan burger» ή «χορτοφαγικά λουκάνικα» θα συνεχίσουν να κυκλοφορούν κανονικά, καθώς οι συγκεκριμένοι όροι κρίθηκαν αποδεκτοί.
Μεταβατική περίοδος και επόμενα βήματα
Η συμφωνία προβλέπει μεταβατική περίοδο τριών ετών, ώστε οι παραγωγοί να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα και να διαθέσουν τα υπάρχοντα αποθέματά τους.
Πριν τεθεί σε πλήρη ισχύ, το μέτρο θα πρέπει να εγκριθεί επισήμως και να περάσει από τελική ψηφοφορία στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγών.
Γιατί λαμβάνεται η απόφαση
Στόχος της ρύθμισης είναι να ενισχυθεί η διαπραγματευτική δύναμη των αγροτών στην αλυσίδα τροφίμων και να προστατευθούν οι ονομασίες που συνδέονται με ζωικά προϊόντα.
Η Γαλλίδα ευρωβουλευτής Céline Imart χαρακτήρισε τη συμφωνία «σημαντική επιτυχία», επισημαίνοντας ότι διασφαλίζει τη χρήση παραδοσιακών όρων για τα προϊόντα ζωικής προέλευσης.
Από την πλευρά της, η υπουργός Γεωργίας της Κύπρου Μαρία Παναγιώτου, στο πλαίσιο της εκ περιτροπής προεδρίας της ΕΕ, υπογράμμισε ότι οι νέες ρυθμίσεις ενισχύουν τα εργαλεία στήριξης των αγροτών και συμβάλλουν σε ένα πιο σταθερό και βιώσιμο περιβάλλον.
Μια συζήτηση που κρατά χρόνια
Το ζήτημα της ονομασίας των φυτικών προϊόντων απασχολεί εδώ και καιρό την Ευρώπη. Το 2020, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε απορρίψει την λεγόμενη «Τροπολογία 165», η οποία προέβλεπε πλήρη απαγόρευση όρων όπως «μπέργκερ» και «λουκάνικο» για φυτικά τρόφιμα.
Ανάλογοι περιορισμοί ισχύουν ήδη για τα φυτικά υποκατάστατα γαλακτοκομικών, όπου όροι όπως «γάλα» και «τυρί» δεν επιτρέπονται, με ελάχιστες εξαιρέσεις.
Αντιδράσεις και προβληματισμοί
Η απόφαση έχει προκαλέσει αντιδράσεις από πολιτικούς και οργανώσεις καταναλωτών. Η Ολλανδή ευρωβουλευτής Anna Strolenberg εξέφρασε ικανοποίηση για τη διατήρηση όρων όπως «veggie burger», αλλά επέκρινε την ένταξη άλλων λέξεων στη λίστα των απαγορεύσεων.
Αντίστοιχα, ο γενικός διευθυντής της BEUC, Agustín Reyna, προειδοποίησε ότι οι νέοι κανόνες ενδέχεται να δυσκολέψουν τους καταναλωτές που επιδιώκουν να στραφούν σε πιο υγιεινές, φυτικές επιλογές.
Όπως σημειώνουν επικριτές, οι γνωστές ονομασίες βοηθούν στην κατανόηση της χρήσης των προϊόντων στην καθημερινή διατροφή. Μάλιστα, έρευνα του 2025 έδειξε ότι η συντριπτική πλειονότητα των καταναλωτών μπορεί να διακρίνει εύκολα τα vegan προϊόντα από εκείνα που περιέχουν κρέας.
Προστασία ή σύγχυση;
Οι υποστηρικτές της ρύθμισης θεωρούν ότι τα μέτρα προστατεύουν τους παραγωγούς και αποτρέπουν τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Αντίθετα, οι επικριτές εκτιμούν ότι οι νέοι κανόνες ενδέχεται να δημιουργήσουν περισσότερη σύγχυση αντί να τη μειώσουν.
Το ζήτημα παραμένει ανοικτό, με την τελική απόφαση να αναμένεται τους επόμενους μήνες, καθώς η συζήτηση για το μέλλον των φυτικών προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά συνεχίζεται.
