Η Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικαλιστικών Οργανώσεων (ETUC), η οποία εκπροσωπεί 45 εκατομμύρια μέλη σε 41 ευρωπαϊκές χώρες, πιέζει ώστε η εμμηνόπαυση να αναγνωριστεί στο εργατικό δίκαιο της ΕΕ. Η ETUC υποστηρίζει ότι η έλλειψη υποστήριξης κοστίζει στις γυναίκες εισόδημα, επαγγελματικές ευκαιρίες και συνταξιοδοτικές απολαβές.
«Οι κίνδυνοι για την υγεία των γυναικών που σχετίζονται με την εργασία εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να αγνοούνται από τη νομοθεσία, η οποία παραμένει προσανατολισμένη σε επαγγέλματα όπου κυριαρχούν οι άνδρες», δήλωσε η αναπληρώτρια γενική γραμματέας της ETUC, Ίζαμπελ Σέμαν.
«Έχει έρθει προ πολλού η ώρα η νομοθεσία να συμβαδίσει με την πραγματικότητα του σημερινού εργατικού δυναμικού στο σύνολό του και με τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι», σημείωσε.
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται σε μια περίοδο που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζει έκθεση για την ανάδειξη της εμμηνόπαυσης ως ζητήματος με οικονομικές, εργασιακές και κοινωνικές προεκτάσεις, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει προτείνει ακόμη μια ειδική στρατηγική της ΕΕ για το θέμα αυτό.
Η εμμηνόπαυση, η οποία εμφανίζεται συνήθως μεταξύ των ηλικιών 45 και 55 ετών, επηρεάζει ένα σημαντικό ποσοστό του εργατικού δυναμικού. Περίπου το 30% των γυναικών εμφανίζει συμπτώματα που επηρεάζουν την ικανότητά τους να εργάζονται, όπως κόπωση, διαταραχές ύπνου, εξάψεις, πόνο στις αρθρώσεις, άγχος και δυσκολίες συγκέντρωσης. Περίπου το 85% των γυναικών εμφανίζει τουλάχιστον ένα από αυτά τα συμπτώματα.
Έρευνα που επικαλείται η Συνομοσπονδία διαπίστωσε ότι οι αποδοχές των γυναικών στη Νορβηγία μειώθηκαν κατά 7,4% έως το τέταρτο έτος μετά τη διάγνωση της εμμηνόπαυσης. Στη μείωση αυτή συνέβαλαν η μείωση των ωρών εργασίας, οι αναρρωτικές άδειες και οι χαμένες προαγωγές.
«Η απώλεια εισοδήματος, οι χαμένες προαγωγές και οι χαμηλότερες συντάξεις είναι το τίμημα που πληρώνουν εκατομμύρια γυναίκες επειδή δεν προσαρμόζονται οι συνθήκες εργασίας στις ανάγκες που συνδέονται με την εμμηνόπαυση», δήλωσε η Σέμαν.
Αυξάνεται η πίεση για δράση από την ΕΕ
Η εκστρατεία πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η εμμηνόπαυση αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο στο πλαίσιο της ατζέντας της ΕΕ για την ισότητα των φύλων, αν και η θέσπιση συγκεκριμένων μέτρων προστασίας στον χώρο εργασίας εξακολουθεί να αποτελεί σε μεγάλο βαθμό αρμοδιότητα της εθνικής νομοθεσίας και των εργοδοτών.
Τον Νοέμβριο του 2025, η επίτροπος Ισότητας Χατζά Λαμπίμπ, δήλωσε ότι η Επιτροπή δεν σχεδίαζε μια ειδική στρατηγική για την εμμηνόπαυση. Παράλληλα, αναφέρθηκε σε ερευνητικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται μέσω των Horizon 2020 και Horizon Europe και εξετάζουν τις ιατρικές και κοινωνικές επιπτώσεις της.
Έκτοτε, η Επιτροπή συμπεριέλαβε την εμμηνόπαυση στη Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων 2026-2030, η οποία δημοσιεύθηκε τον Μάρτιο. Η στρατηγική προβλέπει την ανταλλαγή βέλτιστων εθνικών πρακτικών για την αντιμετώπιση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την έμμηνο ρύση και την εμμηνόπαυση, καθώς και τη διεξαγωγή μελέτης, η οποία προγραμματίζεται για το 2028, σχετικά με τα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη από τη γεφύρωση του χάσματος στον τομέα της υγείας των γυναικών, συμπεριλαμβανομένης της εμμηνόπαυσης.
Οι δεσμεύσεις αυτές σηματοδοτούν μια στροφή προς την αναγνώριση της εμμηνόπαυσης στο ευρύτερο πλαίσιο της πολιτικής της ΕΕ για την ισότητα. Ωστόσο, δεν φτάνουν μέχρι την πρόταση ειδικής νομοθεσίας που θα καθορίζει τα εργασιακά δικαιώματα των εργαζομένων που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιδιώκει να προωθήσει περαιτέρω το ζήτημα. Η Ισπανίδα ευρωβουλεύτρια των Σοσιαλιστών Λίνα Γκάλβεθ, ηγείται της σύνταξης σχεδίου έκθεσης με τίτλο «Η εμμηνόπαυση πέρα από ένα ζήτημα υγείας: Μετατρέποντας την εμμηνόπαυση σε οικονομική, εργασιακή και κοινωνική προτεραιότητα». Το σχέδιο, το οποίο θα συζητηθεί περαιτέρω στην ολομέλεια το 2027, ζητά μια ειδική στρατηγική της ΕΕ, ευρύτερη έρευνα, δημόσιες εκστρατείες για την καταπολέμηση του στιγματισμού, καλύτερη υποστήριξη στον χώρο εργασίας και βελτιωμένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.
«Είναι, επομένως, απαραίτητο να υπάρξει μια στρατηγική της ΕΕ που να περιλαμβάνει ευρύτερη και πιο συμπεριληπτική ευρωπαϊκή έρευνα, δημόσιες εκστρατείες βασισμένες σε τεκμηριωμένα στοιχεία για την αλλαγή των κοινωνικών αντιλήψεων, καλύτερη υποστήριξη στον χώρο εργασίας και βελτιωμένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη», έγραψε η Γκάλβεθ στο σχέδιο έκθεσης. «Ήρθε η ώρα η ΕΕ να αντιμετωπίσει την εμμηνόπαυση».
Η έκθεση εξακολουθεί να αποτελεί πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και όχι θεσπισμένη πολιτική της ΕΕ.
Τα συνδικάτα ζητούν αλλαγές στον χώρο εργασίας
Για την ETUC, προτεραιότητα είναι να λαμβάνεται υπόψη η εμμηνόπαυση στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται και ρυθμίζονται οι χώροι εργασίας. Τα αιτήματά της περιλαμβάνουν αξιολογήσεις κινδύνου που θα καλύπτουν τη θερμοκρασία, τον εξαερισμό και τις εγκαταστάσεις στους χώρους εργασίας, ευέλικτο ωράριο και εξ αποστάσεως εργασία, κατάρτιση για τα στελέχη διοίκησης και το προσωπικό ανθρώπινου δυναμικού, καθώς και φυσικές προσαρμογές, όπως συστήματα ελέγχου της θερμοκρασίας και εργονομικός εξοπλισμός.
Η Συνομοσπονδία επιδιώκει επίσης οι πολιτικές για την εμμηνόπαυση να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τα συνδικάτα και στη συνέχεια να εφαρμόζονται και να παρακολουθούνται. Παράλληλα, ζητά να παρέχονται δωρεάν προϊόντα για την έμμηνο ρύση και την εμμηνόπαυση στους χώρους εργασίας.
«Ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται η εργασία μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στον αντίκτυπο που έχει η εμμηνόπαυση», δήλωσε η Σέμαν, προσθέτοντας ότι τα συνδικάτα διαπραγματεύονται ήδη συλλογικές συμβάσεις που περιλαμβάνουν προσαρμογές στον χώρο εργασίας και ευέλικτες εργασιακές ρυθμίσεις.
Πηγή: Euronews
