Παγκόσμια Ημέρα Αλλεργίας η σημερινή, 8η Ιουλίου, η οποία έχει καθιερωθεί να εορτάζεται ύστερα από απόφαση που πήρε το 2005 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Αλλεργιολογίας, σε μια προσπάθεια ευαισθητοποίησης του κόσμου για τις συνέπειες των αλλεργιών στην ανθρώπινη υγεία, με αφορμή την ραγδαία αύξηση των αλλεργιών διεθνώς.
Όπως σημειώνεται σε σχετική ανακοίνωση του Ενιαίου Φορέα Ελέγχου Τροφίμων, περίπου το 30% του πληθυσμού παγκοσμίως πάσχει από κάποιου είδους αλλεργία, ενώ το 1‰ του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετωπίζει κάποια τροφική αλλεργία. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 4,5 εκατομμύρια ανθρώπους.
Οι τροφικές αλλεργίες προκαλούνται από ορισμένα συστατικά ή ουσίες, που μπορεί να ποικίλουν από περιοχή σε περιοχή και να διαφέρουν ανάλογα με τις πολιτισμικές διαφορές στην διατροφή αλλά και την γενετική προδιάθεση των ατόμων που συνιστούν κίνδυνο για την υγεία τους. Η σοβαρότητα της κατάστασης μπορεί να ποικίλει από ένα ήπιο εξάνθημα έως την αναφυλαξία. Ακόμη και μια πολύ μικρή ποσότητα ενός τέτοιου συστατικού ή ουσίας μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση στο άτομο που έχει υπερευαισθησία σε αυτό. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι ένα σημαντικό ποσοστό ανθρώπων δεν γνωρίζει εκ των προτέρων ότι είναι αλλεργικός σε ένα τρόφιμο ή μπορεί ένα τρόφιμο που μέχρι πριν από κάποιο χρονικό διάστημα κατανάλωνε κανονικά, ξαφνικά να του προκαλέσει αλλεργία. Ο μόνος τρόπος να διαχειριστεί την κατάσταση κάποιος που πάσχει από αλλεργία είναι να αποφεύγει τα τρόφιμα που τον κάνουν να νοσεί.
Για τον λόγο αυτό, στην ευρωπαϊκή νομοθεσία και συγκεκριμένα στον Κανονισμό 1169/2011 στο Παράρτημα ΙΙ, περιλαμβάνονται οι ουσίες και προϊόντα που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργίες ή δυσανεξίες και που πρέπει υποχρεωτικά να αναγράφονται ευδιάκριτα σε κάθε συσκευασία των προϊόντων που τα εμπεριέχουν, έστω και αν υπάρχει μόνο η υποψία ότι εμπεριέχονται στο προϊόν. Αυτές οι ουσίες είναι τα δημητριακά που περιέχουν γλουτένη, το γάλα, τα αυγά, οι ξηροί καρποί, τα φιστίκια, η σόγια, τα ψάρια, τα μαλακόστρακα, τα μαλάκια, το σέλινο, το λούπινο, το σουσάμι, η μουστάρδα και τα θειώδη. Η λίστα αυτή μπορεί να μεταβληθεί και να επεκταθεί, καθώς η έρευνα για το θέμα αυτό συνεχίζει να εξελίσσεται κι επιστήμονες από όλη την Ευρώπη αξιολογούν συνεχώς νέα συστατικά κι εξετάζουν πώς παράγοντες όπως η επεξεργασία των τροφίμων μπορεί να επηρεάσει την ιδιότητα μιας ουσίας να προκαλεί αλλεργική αντίδραση σε ένα άτομο.
Για τα τρόφιμα που δεν είναι συσκευασμένα, όπως προϊόντα αρτοποιείου, ζαχαροπλαστείου, ή σε χώρους μαζικής εστίασης και ηλεκτρονικές παραγγελίες, οι υπεύθυνοι των επιχειρήσεων αυτών πρέπει να είναι σε θέση να ενημερώσουν είτε μέσω μενού, είτε μέσω πινακίδων, είτε ακόμη και προφορικά για την ύπαρξη αλλεργιογόνων. Σε κάθε περίπτωση, όσοι πάσχουν από αλλεργίες είναι καλό να ρωτάνε το προσωπικό που τους εξυπηρετεί για την πιθανή ύπαρξη κάποιου αλλεργιογόνου στο προϊόν ή στο γεύμα που παραγγέλνουν.
Ο ΕΦΕΤπαρακολουθεί συνεχώς τα θέματα των αλλεργιογόνων στα τρόφιμα, ενώ για το 2024-2025 έχει εγκρίνει και θέσει σε εφαρμογή πρόγραμμα επισήμου ελέγχου τροφίμων της χώρας, το οποίο περιλαμβάνει συνδυαστικούς ελέγχους (επιθεώρησης – δειγματοληψίας και ανάλυσης) και βασίζεται στη συνεργασία των αρμόδιων αρχών ελέγχου της χώρας. Ακόμη, μέσα από την ιστοσελίδα του, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα δελτία που εκδίδει και τη συμμετοχή του σε επικοινωνιακές δράσεις (ημερίδες, εκθέσεις, συνέδρια), όπως η ενημερωτική εκστρατεία Safe2Eat της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), παρέχει αντικειμενική, έγκυρη και άμεση πληροφόρηση και πρακτικές συμβουλές στους καταναλωτές και τους ενδυναμώνει για θέματα αλλεργιογόνων ουσιών σε τρόφιμα κι έτσι ώστε να είναι σε θέση να κάνουν συνειδητές επιλογές τροφίμων.
