Αμέτρητοι ταξιδιώτες δελεάζονται κάθε χρόνο από μια ευκαιρία να εξασκήσουν εθελοντισμό στο εξωτερικό.
Ο ταξιδιωτικός εθελοντισμός -μία ανταλλαγή δεξιοτήτων με διαμονή και μερικές φορές με φαγητό ή άλλα οφέλη- αποτελεί εδώ και καιρό πυλώνα της κοινότητας των backpackers.
«Η ιδέα ανάγεται στην εποχή του Ιησού Χριστού», λέει ο Shay Gleeson, ιδρυτής του Helpstay, μιας διαδικτυακής πλατφόρμας που συνδέει εθελοντές με οικοδεσπότες σε περισσότερες από 100 χώρες.
«Είναι ουσιαστικά ανταλλαγή. Σε αντάλλαγμα για μια δωρεάν διαμονή, βοηθάς. Συμμετέχεις».
Χιλιετίες μετά από τη βιβλική εποχή, ο ταξιδιωτικός εθελοντισμό έχει εκτοξευθεί σε δημοτικότητα, κυρίως χάρη στο διαδίκτυο.
Περισσότεροι από επτά εκατομμύρια άνθρωποι από 140 χώρες είναι μέλη του Worldpackers, ισχυρίζεται η διαδικτυακή πλατφόρμα, καθιστώντας την τον μεγαλύτερο παίκτη στον κλάδο. Ο κύριος ανταγωνιστής της, η Workaway, προσφέρει 50.000 εμπειρίες, ενώ η πλατφόρμα εθελοντισμού Worldwide Opportunities on Organic Farms (WWOOF), που επικεντρώνεται στην οικολογική γεωργία, αναφέρει ότι έχει προσελκύσει περισσότερα από 100.000 μέλη.
Οι ευκαιρίες εθελοντισμού σε καθεμία από αυτές τις πλατφόρμες είναι τόσο πολλές και ποικίλες όσο οποιαδήποτε άλλη μορφή ταξιδιού, από ξενώνες που αναζητούν ρεσεψιονίστ, καθαριστές και διοργανωτές πάρτι, μέχρι σχολές σερφ που χρειάζονται δασκάλους και τοπικές οικογένειες που αναζητούν εργαζόμενους στη φροντίδα παιδιών.
Υπάρχουν ακόμη και ευκαιρίες για μουσικούς που παίζουν ζωντανά ή για καλλιτέχνες που διακοσμούν κτήρια.
Η Worldpackers αναφέρει ότι σχεδόν οι μισοί από τους οικοδεσπότες της είναι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί που θεωρούν τους εθελοντές απαραίτητους για τις δραστηριότητές τους.
Η διαδικτυακή πλατφόρμα τονίζει επίσης ότι αυτές οι ανταλλαγές δεν είναι θέσεις εργασίας, αλλά μάλλον πολιτιστικές εμπειρίες, προσθέτοντας ότι σύντομα θα ξεκινήσει στον ιστότοπο μια νέα, ξεχωριστή κατηγορία «θέσεων εργασίας».
Δεν είναι μόνο οι «ψηφιακοί νομάδες» που αναζητούν ευκαιρίες εθελοντισμού και είναι πρόθυμοι να πληρώσουν τα τέλη συνδρομής των πλατφορμών. Εκατομμύρια νέοι στρέφονται στον εθελοντισμό ως έναν τρόπο να βλέπουν τον κόσμο έχοντας στη διάθεσή τους πολύ χρόνο και αντίστοιχα με μικρό κόστος, με πολλούς να βλέπουν τον εθελοντισμό ως μια περιπετειώδη εναλλακτική λύση σε πιο υγιεινές μορφές ταξιδιού, όπως οι οργανωμένες εκδρομές.
«Οι νεότερες γενιές αναζητούν κάτι περισσότερο από φωτογραφίες ή λίστες ελέγχου», λέει ο συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Worldpackers, Ρικάρντο Λίμα. «Δεν αναζητούν τον «mainstream τουρισμό», θέλουν καθηλωτικές, αυθεντικές εμπειρίες».
Αλλά, αν κάποιοι κάνοντας αυτό το «άλμα πίστης», βρίσκονται -για παράδειγμα- να πυροδοτούν μια καριέρα κι ένα πάθος ζωής, υπάρχουν και άλλοι, των οποίων η εμπειρία κατέληξε σε καταστροφή.
Όπως η Ισπανή Naiara Saiz Bilbao, η οποία σερφάροντας σε μια από τις πιο δημοφιλείς πλατφόρμες ταξιδιωτικού εθελοντισμού, έπεσε πάνω σε μια αγγελία για μια θέση εργασίας σε ξενώνα στην Κόστα Ρίκα. Η εθελοντική θέση θα περιελάμβανε την ολοκλήρωση εργασιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για μερικές ώρες την ημέρα, πέντε ημέρες την εβδομάδα, με αντάλλαγμα δωρεάν διαμονή σε έναν κομψό ξενώνα σε μια δημοφιλή παραθαλάσσια πόλη, περιτριγυρισμένο από καταπράσινη ζούγκλα και με δική του πισίνα.
Η πραγματικότητα ήταν διαφορετική όπως ισχυρίζεται η ίδια, αναφέροντας ότι της φέρθηκαν περισσότερο σαν άμισθη υπάλληλο παρά σαν εθελόντρια στον ξενώνα. Σύμφωνα με τη Saiz Bilbao της ζητήθηκε να καθαρίζει τις τουαλέτες και άλλους χώρους του ξενώνα – αρχικά λίγο κάθε δεύτερη μέρα, μετά κάθε μέρα και τέλος για οκτώ ώρες την ημέρα. Δεν της παρείχαν κανέναν προστατευτικό εξοπλισμό ή επίσημη εκπαίδευση για τον χειρισμό των τοξικών χημικών ουσιών που χρησιμοποιούσε. «Η χλωρίνη μου έκαιγε τα δάχτυλα», ανέφερε στο CNN.
Σύμφωνα με τη Saiz Bilbao, η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι ήρθε όταν ανακάλυψε ότι τα υπάρχοντά της είχαν εξαφανιστεί όπως και τα 400 δολάρια που είχε αποθηκεύσει σε κρυφή τσέπη του σακιδίου της.
Όταν ξεκαθάρισε στον διευθυντή ότι δεν θα συνέχιζε στον ξενώνα, της προσέφερε 50 δολάρια με αντάλλαγμα να μην δημοσιεύσει αρνητική κριτική στην ηλεκτρονική πλατφόρμα που είχε διαφημίσει τη θέση. Εκείνη αρνήθηκε.
«Τα ταξίδια δεν είναι ποτέ χωρίς κινδύνους»
Η εθελοντική εμπειρία της Saiz Bilbao μπορεί να της έμεινε αξέχαστη για όλους τους λάθος λόγους, αλλά μήπως η απόφασή της να προσφέρει εθελοντικά τις υπηρεσίες της ήταν πιο επικίνδυνη από τα παραδοσιακά ταξίδια;
Όλες οι μεγάλες πλατφόρμες δηλώνουν ότι δίνουν σοβαρή προτεραιότητα στην ασφάλεια των εθελοντών και λαμβάνουν ενεργά μέτρα για την πρόληψη επικίνδυνων καταστάσεων.
Η Helpstay αναφέρει ότι ο ιδρυτής της εξετάζει προσωπικά κάθε οικοδεσπότη στην πλατφόρμα της, ενώ η WWOOF διενεργεί ελέγχους ταυτότητας και ζητά φωτογραφίες από τις περιοχές όπου θα τρώνε και θα κοιμούνται οι εθελοντές.
Η Worldpackers αναφέρει ότι ελέγχει τους οικοδεσπότες της με βάση συστάσεις και ταξιδεύει για να επιθεωρεί τοποθεσίες όπου είναι δυνατόν.
Κάθε μία από τις πλατφόρμες παρακολουθεί την απόδοση μέσω αξιολογήσεων και παρέχει στα μέλη υπηρεσίες υποστήριξης, όπως συγκεκριμένες γραμμές επικοινωνίας όταν κάτι πάει στραβά.
Ωστόσο, ταυτόχρονα, αυτές οι πλατφόρμες τονίζουν ότι παρέχουν μόνο μια υπηρεσία σύνδεσης και οι οικοδεσπότες και οι εθελοντές είναι πρωτίστως υπεύθυνοι για τον εαυτό τους και την προσωπική τους ασφάλεια.
Υποστηρίζουν ότι τα ταξίδια δεν είναι ποτέ χωρίς κινδύνους, και ο εθελοντισμός δεν αποτελεί εξαίρεση.
«Δεν είμαστε μια υπηρεσία που κρατάει το χέρι», ισχυρίζεται ο Gleeson. «Αυτό είναι ταξίδι για ενήλικες».
Η Lima προχωρά ακόμη παραπέρα, λέγοντας ότι «ανησυχεί περισσότερο για τους κινδύνους που αναλαμβάνουν οι άνθρωποι επειδή δεν ταξιδεύουν παρά για τους κινδύνους που συνεπάγεται αυτό».
Αλλά η Saiz ανησυχεί ότι η ρομαντικοποίηση του εθελοντισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει ελαχιστοποιήσει τη σημασία μιας τέτοιας προετοιμασίας.
Πιστεύει ότι οι πλατφόρμες εθελοντισμού απευθύνονται σε άτομα που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να ταξιδεύουν τακτικά και για τα οποία το να βρεθούν σε μια δύσκολη κατάσταση, είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο.
Η Worldpackers ισχυρίζεται ότι οι influencers με τους οποίους συνεργάζεται είναι γνήσιοι εθελοντές που «δεν πουλάνε ένα προϊόν – ενισχύουν ένα κίνημα».
Οι γυναίκες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στον εθελοντισμό που πάει στραβά. Σύμφωνα με τον Gleeson και τη Lima, περίπου το 70% των μελών του Helpstay και το 64% των μελών του Worldpackers είναι γυναίκες.
Αυτή η υπερεκπροσώπηση οφείλεται εν μέρει στην αντίληψη ότι ο εθελοντισμός μέσω μιας πλατφόρμας κάνει τα ταξίδια ασφαλέστερα. Οι γυναίκες αισθάνονται καθησυχασμένες ότι πολλές από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν όταν ταξιδεύουν, όπως η παρενόχληση και η επίθεση, μπορούν να μετριαστούν κάπως από τις πρόσθετες προφυλάξεις ελέγχου και αξιολόγησης των οικοδεσποτών.
Αλλά όταν αυτό δεν είναι αρκετό και μια εμπειρία εθελοντισμού πάει στραβά, είναι ακριβώς αυτοί οι κίνδυνοι που μπορούν να αντιμετωπίσουν οι γυναίκες.
Ο Gleeson λέει ότι τα γυναικεία μέλη του Helpstay συζητούν το θέμα και ότι είναι αυτά που καθοδηγούν τις συζητήσεις για βελτίωση, αφήνοντας προληπτικά κριτικές και επισημαίνοντας τους απαράδεκτους οικοδεσπότες.
Μιλώντας μέσω Zoom με το CNN, από έναν διαφορετικό ξενώνα στην Κόστα Ρίκα, η Saiz Bilbao τονίζει ότι δεν θέλει η εμπειρία της να αποτρέψει τις γυναίκες ή άλλα άτομα από το να προσφέρουν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους. Αντίθετα, θέλει να ενθαρρύνει τους άλλους ταξιδιώτες να παραμένουν προσεκτικοί και να κάνουν επιμελή έρευνα.
«Πηγαίνετε, αλλά να είστε προετοιμασμένοι», τονίζει.
Πηγή: CNN.com
