Αμετάβλητα αναμένεται να διατηρήσει τα βασικά της επιτόκια η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα την ερχόμενη Πέμπτη. Η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, ωστόσο, ενισχύουν την αβεβαιότητα για τις αποφάσεις της από τον Σεπτέμβριο και μετά.
Στην προηγούμενη συνεδρίασή της, στις 11 Ιουνίου, η ΕΚΤ αύξησε τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης, επιδιώκοντας να ανακόψει τις πληθωριστικές πιέσεις. Η πρόεδρός της Κριστίν Λαγκάρντ είχε διευκρινίσει ότι η συγκεκριμένη απόφαση δεν αποτελούσε την αρχή ενός νέου κύκλου αυξήσεων.
Η Φρανκφούρτη διατήρησε ανοικτές όλες τις επιλογές της, επαναλαμβάνοντας ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση με βάση τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία.
Η ανατροπή στη Μέση Ανατολή
Καθοριστικός παράγοντας για την πορεία των επιτοκίων παραμένει η σύγκρουση με το Ιράν και η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών ροών.
Μετά τη συνεδρίαση του Ιουνίου είχε ανακοινωθεί προσωρινή συμφωνία διάρκειας δύο μηνών μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και το σταδιακό άνοιγμα των Στενών στη ναυσιπλοΐα.
Η αύξηση των διελεύσεων οδήγησε σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών. Το πετρέλαιο μπρεντ υποχώρησε από επίπεδα άνω των 90 δολαρίων το βαρέλι στα 72 δολάρια, πλησιάζοντας τις τιμές που καταγράφονταν πριν από την έναρξη του πολέμου, στις 27 Φεβρουαρίου.
Η εξέλιξη αυτή είχε δημιουργήσει προσδοκίες ότι η επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2% θα γινόταν ευκολότερη, επιτρέποντας στην ΕΚΤ είτε να περιοριστεί σε μία ακόμη μικρή αύξηση είτε να αποφύγει νέες παρεμβάσεις.
Στα 85 δολάρια επέστρεψε το μπρεντ
Τα δεδομένα άλλαξαν μετά την κατάρρευση του μνημονίου κατανόησης που είχαν υπογράψει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός ομόλογός του Μασούντ Πεζεσκιάν.
Οι επιθέσεις της Τεχεράνης εναντίον πλοίων που διέρχονταν από τα Στενά του Ορμούζ και οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί που ακολούθησαν επανέφεραν την ένταση στις διεθνείς ενεργειακές αγορές.
Η τιμή του μπρεντ εκτινάχθηκε τις προηγούμενες ημέρες στα 85 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση περίπου 20% σε σύγκριση με τις αρχές Ιουλίου.
Η ΕΚΤ αναμένεται να εξετάσει τόσο τη διάρκεια της ανόδου όσο και τον βαθμό στον οποίο το αυξημένο ενεργειακό κόστος θα μεταφερθεί στις τιμές άλλων προϊόντων και υπηρεσιών.
Η προειδοποίηση του ΔΝΤ
Πρόσθετη ανησυχία προκαλεί η προειδοποίηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου ότι εξαντλούνται σταδιακά οι παράγοντες που απέτρεψαν έως σήμερα μια ακόμη μεγαλύτερη άνοδο του πετρελαίου.
Μεταξύ αυτών είναι η εκτεταμένη χρήση στρατηγικών αποθεμάτων, η αύξηση της παραγωγής από χώρες εκτός Περσικού Κόλπου και η υποτονική ζήτηση από την Κίνα.
Εάν οι συγκεκριμένες δικλίδες ασφαλείας αποδυναμωθούν και η προσφορά πετρελαίου περιοριστεί περαιτέρω, οι πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρωζώνη ενδέχεται να ενταθούν, υποχρεώνοντας την ΕΚΤ να διατηρήσει αυστηρότερη νομισματική πολιτική για μεγαλύτερο διάστημα.
Τα στοιχεία που θα κρίνουν τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου
Κρίσιμη σημασία θα έχουν τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat για τον πληθωρισμό του Ιουλίου, τα οποία θα ανακοινωθούν στο τέλος του μήνα. Θα ακολουθήσουν την 1η Σεπτεμβρίου τα στοιχεία για τον Αύγουστο, λίγες ημέρες πριν από τη συνεδρίαση της ΕΚΤ στις 10 Σεπτεμβρίου.
Στις αποφάσεις θα σταθμιστούν και τα προκαταρκτικά στοιχεία για το ΑΕΠ της Ευρωζώνης κατά το δεύτερο τρίμηνο, τα οποία αναμένονται στις 30 Ιουλίου.
Η οικονομία της Ευρωζώνης είχε συρρικνωθεί κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο σε σύγκριση με το τελευταίο τρίμηνο του 2025, κυρίως εξαιτίας της μεγάλης υποχώρησης του ΑΕΠ στην Ιρλανδία. Χωρίς την Ιρλανδία, είχε καταγραφεί οριακή ανάπτυξη 0,1%.
«Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητη»
Το κλίμα επιφυλακής αποτύπωσε ο πρόεδρος της Bundesbank Γιόαχιμ Νάγκελ. Αν και άφησε να εννοηθεί ότι δεν απαιτείται νέα αύξηση τον Ιούλιο, χαρακτηρίζοντας το σημερινό επίπεδο των επιτοκίων κατάλληλο, προειδοποίησε ότι οι νέες στρατιωτικές συγκρούσεις και η άνοδος του πετρελαίου διατηρούν την αβεβαιότητα σε υψηλά επίπεδα.
Όπως τόνισε, η εξέλιξη των τιμών της ενέργειας αποτελεί αποφασιστικό παράγοντα για τις προοπτικές του πληθωρισμού, με τη νομισματική πολιτική να παραμένει σε επιφυλακή και έτοιμη να δράσει αποφασιστικά, εφόσον χρειαστεί.
