Θεαματική αύξηση των ελέγχων στις μισθωμένες παραλίες της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) και, ταυτόχρονα, εντυπωσιακή υποχώρηση των καταγγελιών για αυθαίρετες καταλήψεις αποτυπώνουν τα πιο πρόσφατα στοιχεία. Η αλλαγή δεν είναι τυχαία: η αξιοποίηση drones, δορυφορικών εικόνων και ψηφιακών εφαρμογών μεταμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο εποπτεύεται η δημόσια περιουσία. Μέσα σε έναν χρόνο, οι αυτοψίες στις παραλίες αυξήθηκαν κατά 190% — από 348 το 2024 σε 1.009 το 2025 — ενώ οι αναφορές πολιτών για παραβάσεις μειώθηκαν από 907 το 2024 σε μόλις 94 το 2026, σύμφωνα με δημοσίευμα της Καθημερινής. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το νέο μοντέλο ελέγχων λειτουργεί αποτρεπτικά και, παράλληλα, επιτρέπει ταχύτερη διαπίστωση και αντιμετώπιση των παραβάσεων.
Η μείωση των καταγγελιών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι εξαφανίστηκαν τα προβλήματα. Σημαίνει όμως ότι οι έλεγχοι είναι πιο συστηματικοί, πιο στοχευμένοι και πιο ορατοί, περιορίζοντας τα περιθώρια για αυθαίρετες καταλήψεις και υπερβάσεις των όρων μίσθωσης. Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη μετατόπιση παίζει και το ψηφιακό σύστημα MyCoast, που διευκολύνει την καταγραφή, τον εντοπισμό και τη διασταύρωση των περιστατικών.
Έλεγχοι στις παραλίες: το νέο επιχειρησιακό μοντέλο της ΕΤΑΔ
Πίσω από την εκτόξευση των ελέγχων στις παραλίες βρίσκεται ένα νέο επιχειρησιακό μοντέλο που εφαρμόζει η ΕΤΑΔ, συνδυάζοντας κλασικές επιτόπιες αυτοψίες με σύγχρονα εργαλεία τηλεπισκόπησης και ψηφιακής χαρτογράφησης. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν βασίζονται πλέον αποκλειστικά στη φυσική παρουσία κλιμακίων, αλλά αξιοποιούν ένα «μείγμα» τεχνολογιών: δορυφορικές απεικονίσεις, Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήματα (GIS), πτήσεις drones και εφαρμογές πεδίου για την άμεση καταγραφή ευρημάτων.
Στόχος του σχεδιασμού είναι διπλός. Από τη μία, η έγκαιρη διαπίστωση παραβάσεων των όρων μίσθωσης στις οργανωμένες παραλίες. Από την άλλη, η αποτελεσματικότερη προστασία της δημόσιας περιουσίας, με τρόπο που να μειώνει τα «τυφλά σημεία» των ελέγχων και να αυξάνει την πιθανότητα άμεσης παρέμβασης όταν παρατηρείται υπέρβαση.
Από τις επιτόπιες αυτοψίες στην τηλεπισκόπηση: τι άλλαξε στην πράξη
Η αλλαγή αποτυπώνεται ξεκάθαρα στη ραγδαία διεύρυνση των τηλεπισκοπικών μεθόδων. Το 2024 πραγματοποιήθηκαν συνολικά 348 αυτοψίες. Από αυτές, οι 308 ήταν επιτόπιες, ενώ μόλις 40 βασίστηκαν σε δορυφορικές εικόνες, χωρίς χρήση drones. Με άλλα λόγια, το βάρος έπεφτε ακόμη στη «παραδοσιακή» επιτήρηση.
Το 2025, όμως, η εικόνα αλλάζει ριζικά: οι συνολικοί έλεγχοι στις παραλίες εκτινάχθηκαν στους 1.009. Οι δορυφορικές αυτοψίες αυξήθηκαν στις 470, οι επιτόπιες έφτασαν τις 499 και, για πρώτη φορά, προστέθηκαν 40 στοχευμένες πτήσεις drones. Η συνδυαστική χρήση των μεθόδων αυτών επιτρέπει μεγαλύτερη κάλυψη σε λιγότερο χρόνο, καλύτερη τεκμηρίωση και πιο αξιόπιστη σύγκριση με τα δεδομένα των μισθώσεων.
Για το 2026, οι έλεγχοι έχουν ξεκινήσει ήδη από την αρχή της τουριστικής περιόδου. Οι εκτιμήσεις αναφέρουν ότι ο συνολικός αριθμός αυτοψιών θα ξεπεράσει τις 1.200, διατηρώντας την ελεγκτική λειτουργία σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Αυτό είναι κρίσιμο, καθώς η πίεση στις παραλίες κορυφώνεται τους μήνες αιχμής και οι παραβάσεις, όπου συμβαίνουν, τείνουν να πολλαπλασιάζονται ακριβώς τότε.
MyCoast και ψηφιακές εφαρμογές: πιο γρήγορη καταγραφή, πιο εύκολη διασταύρωση
Παράλληλα με τους ελέγχους στις παραλίες, καθοριστική θεωρείται η συμβολή του MyCoast, που λειτουργεί ως ψηφιακό κανάλι εντοπισμού και διαχείρισης παραβάσεων. Ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να μειώσει την αβεβαιότητα και τις καθυστερήσεις: οι αναφορές γίνονται πιο δομημένες, τα στοιχεία συλλέγονται με μεγαλύτερη ακρίβεια και η διασταύρωση με τα δεδομένα μίσθωσης ή τις δορυφορικές απεικονίσεις γίνεται ευκολότερα.
Επιπλέον, οι σύγχρονες εφαρμογές πεδίου επιτρέπουν στους ελεγκτές να καταγράφουν ευρήματα άμεσα, με φωτογραφική τεκμηρίωση, γεωεντοπισμό και τυποποιημένες φόρμες. Έτσι, μειώνεται ο χρόνος από τη διαπίστωση μέχρι την ενέργεια, κάτι που συχνά κάνει τη διαφορά μεταξύ μιας απλής σύστασης και μιας αποτελεσματικής αποκατάστασης της νομιμότητας.
Τι συμβαίνει όταν εντοπίζεται παράβαση
Το πρωτόκολλο που ακολουθείται είναι σαφές. Σε κάθε περίπτωση όπου διαπιστώνεται παράβαση, αποστέλλεται άμεσα σύσταση συμμόρφωσης προς τον μισθωτή. Αν δεν υπάρξει ανταπόκριση ή αν η παράβαση συνεχιστεί, οι υποθέσεις διαβιβάζονται στις αρμόδιες αρχές για την επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων.
Αυτή η ακολουθία ενεργειών ενισχύει το μήνυμα ότι οι έλεγχοι στις παραλίες δεν είναι ούτε περιστασιακοί ούτε «τυπικοί». Αντίθετα, εντάσσονται σε μια δομημένη διαδικασία που επιδιώκει να περιορίσει τα φαινόμενα αυθαιρεσίας, να προστατεύσει τον κοινόχρηστο χαρακτήρα του αιγιαλού και να διασφαλίσει ότι οι όροι μίσθωσης τηρούνται στην πράξη και όχι μόνο στα χαρτιά.
Συμπέρασμα: περισσότερη εποπτεία, λιγότερες καταγγελίες, μεγαλύτερη συμμόρφωση
Η εκτόξευση κατά 190% των αυτοψιών μέσα σε έναν χρόνο, σε συνδυασμό με τη θεαματική πτώση των καταγγελιών (94 από 907), δείχνει ότι οι έλεγχοι στις παραλίες περνούν σε νέα εποχή. Η τεχνολογία — δορυφορικές εικόνες, drones, GIS και ψηφιακές πλατφόρμες όπως το MyCoast — δεν αντικαθιστά απλώς την παραδοσιακή επιτήρηση, αλλά την ενισχύει, την κάνει πιο γρήγορη και πιο αποτελεσματική. Αν η τάση συνεχιστεί και το 2026 ξεπεραστεί το όριο των 1.200 ελέγχων, το πιθανότερο είναι ότι θα παγιωθεί ένα περιβάλλον μεγαλύτερης συμμόρφωσης, όπου οι αυθαίρετες καταλήψεις θα εντοπίζονται νωρίτερα και θα αντιμετωπίζονται πιο αποφασιστικά.
