Νέα προειδοποίηση για πιθανή κλιμάκωση της ρωσικής υβριδικής δράσης στην Ευρώπη φέρεται να έχει διαβιβαστεί σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η ισπανική El Mundo. Οι πληροφορίες, οι οποίες αποδίδονται σε αμερικανικές και ευρωπαϊκές πηγές ασφαλείας, κάνουν λόγο για ενδεχόμενη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών που θα μπορούσαν να εκτοξευθούν από εμπορικά πλοία στη Μεσόγειο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν συγκεντρώσει στοιχεία σχετικά με πιθανά σχέδια κλιμάκωσης της Μόσχας και τα έχουν κοινοποιήσει σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Πηγή κοντά στο υπουργείο Άμυνας της Λιθουανίας, την οποία επικαλείται ανώνυμα η εφημερίδα, υποστηρίζει ότι το σενάριο που εξετάζεται προβλέπει τη μεταφορά drones μέσα σε εμπορευματοκιβώτια πλοίων και την εκτόξευσή τους από τη θάλασσα.
Στο επίκεντρο Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, οι χώρες που φέρεται να έχουν ενημερωθεί για πιθανή επιχείρηση είναι η Ισπανία, η Γαλλία και η Ιταλία.
Το drone που φέρεται να εξετάζεται είναι το Gerbera, ένα σχετικά μικρό ρωσικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η El Mundo, έχει μήκος περίπου δύο μέτρα, άνοιγμα φτερών 2,5 μέτρα, βάρος έως 18 κιλά, ταχύτητα περίπου 160 χλμ./ώρα και δηλωμένη εμβέλεια έως 600 χιλιόμετρα, ανάλογα με το φορτίο και τις επιχειρησιακές συνθήκες.
Το μέγεθός του, σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα, θα μπορούσε να επιτρέψει τη μεταφορά πολλών τέτοιων drones σε εμπορικό πλοίο. Από απόσταση 200-300 χιλιομέτρων από την ακτή, η πτήση προς έναν στόχο θα μπορούσε να διαρκέσει περίπου από 75 έως 120 λεπτά.
Η περιορισμένη μεταφορική ικανότητα του Gerbera σημαίνει ότι δεν προορίζεται απαραίτητα για την καταστροφή μεγάλων εγκαταστάσεων. Αντίθετα, ένα τέτοιο drone θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την πρόκληση πυρκαγιάς, ζημιών σε εκτεθειμένο εξοπλισμό ή προσωρινή διακοπή λειτουργίας ενός αεροδρομίου ή λιμανιού. Σύμφωνα με την ανάλυση που παρουσιάζει η El Mundo, ο αντίκτυπος μιας τέτοιας επίθεσης θα μπορούσε να είναι όχι μόνο υλικός, αλλά και οικονομικός και πολιτικός.
Η επίσκεψη του επικεφαλής της CIA στη Μόσχα
Η προειδοποίηση, σύμφωνα με το δημοσίευμα, συνδέεται χρονικά με την επίσκεψη του διευθυντή της CIA John Ratcliffe στη Μόσχα στις 25 Αυγούστου. Ο Ratcliffe ταξίδεψε με αμερικανικό στρατιωτικό αεροσκάφος, το οποίο είχε προηγουμένως πραγματοποιήσει στάση στη Ρίγα.
Η El Mundo αναφέρει ότι διπλωματικές πηγές χώρας της Βαλτικής γνώριζαν εκ των προτέρων για την επίσκεψη και ενημερώθηκαν στη συνέχεια για το περιεχόμενό της. Επικαλούμενα δικές τους πηγές, τα Wall Street Journal και Politico είχαν αναφέρει ότι ο Ratcliffe μετέφερε στη ρωσική πλευρά προειδοποίηση σχετικά με πιθανές επιθέσεις ή προκλήσεις εναντίον του ΝΑΤΟ.
Σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα, η ίδια ενημέρωση έφτασε στη συνέχεια και σε κυβερνήσεις της νότιας Ευρώπης.
Γιατί η Μεσόγειος
Η πιθανότητα επίθεσης σε χώρες που βρίσκονται μακριά από τα ρωσικά σύνορα δεν θεωρείται από τις πηγές που επικαλείται η El Mundo απίθανη. Ο Βρετανός αναλυτής Keir Giles, ειδικός στη ρωσική στρατιωτική στρατηγική, υποστηρίζει ότι η γεωγραφική απόσταση από τη Ρωσία δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ασφάλειας.
Όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, η λογική μιας τέτοιας επιχείρησης θα μπορούσε να είναι η επιλογή ενός στόχου όπου μια περιορισμένη επίθεση θα είχε δυσανάλογες πολιτικές ή οικονομικές συνέπειες.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει η El Mundo και τις πολιτικές εξελίξεις στις τρεις χώρες, οι οποίες έχουν εκλογικές αναμετρήσεις το 2027. Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι μια επίθεση θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από πολιτικές δυνάμεις που τάσσονται κατά της συνέχισης της ευρωπαϊκής υποστήριξης προς την Ουκρανία. Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση που αποδίδεται στις πηγές και τους αναλυτές του δημοσιεύματος και όχι για επιβεβαιωμένο ρωσικό σχέδιο.
Το προηγούμενο με τις θαλάσσιες εκτοξεύσεις
Η ιδέα της εκτόξευσης drones από πλοία δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά. Η ουκρανική ιστοσελίδα Defense Express είχε αναφερθεί πριν από περίπου έναν χρόνο σε πιθανό σενάριο μεταφοράς Gerbera με πλοία και εκτόξευσής τους από διεθνή ύδατα.
Η El Mundo αναφέρει επίσης ότι ρωσική εταιρεία κατασκευής drones είχε πραγματοποιήσει δοκιμές εκτόξευσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών από κινούμενο σκάφος ήδη από το 2020, ενώ πειράματα από θαλάσσια πλατφόρμα επαναλήφθηκαν τον Οκτώβριο του 2024.
Τον Φεβρουάριο καταγράφηκε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, περιστατικό στη Βαλτική, όταν σουηδική ναυτική μονάδα εντόπισε drone να απογειώνεται από το ρωσικό πλοίο συλλογής πληροφοριών Zhigulevsk, στα στενά του Øresund. Η Σουηδία παρενέβη στη λειτουργία του drone και χαρακτήρισε την πτήση παραβίαση του εναέριου χώρου της.
Παράλληλα, στις 14 Σεπτεμβρίου, ρωσικό πολεμικό πλοίο φέρεται να εκτόξευσε δύο φωτοβολίδες προς δανικό στρατιωτικό ελικόπτερο που πραγματοποιούσε αποστολή επιτήρησης σε διεθνή ύδατα της Βαλτικής.
Η «σκιά» της ουκρανικής επιχείρησης Spiderweb
Οι Λιθουανοί αξιωματούχοι που επικαλείται η El Mundo συνδέουν το σενάριο με την ουκρανική επιχείρηση Spiderweb, κατά την οποία drones μεταφέρθηκαν κρυμμένα σε εμπορευματοκιβώτια μέσα στη Ρωσία και στη συνέχεια χρησιμοποιήθηκαν εναντίον ρωσικών αεροδρομίων.
Σύμφωνα με την εφημερίδα, η ρωσική πλευρά θα μπορούσε να επιχειρήσει μια αντίστοιχη μέθοδο, χρησιμοποιώντας εμπορικά πλοία ως μέσο μεταφοράς και εκτόξευσης.
Το Gerbera έχει ήδη εντοπιστεί σε ευρωπαϊκό έδαφος. Πρόσφατα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ανακτήθηκε κοντά στις πολωνικές ακτές ένα Gerbera-2 που έφερε κεφαλή θραυσμάτων και περίπου τέσσερα κιλά εκρηκτικής ύλης. Το συγκεκριμένο περιστατικό, πάντως, δεν αποδίδεται σε θαλάσσια εκτόξευση και εκτιμάται ότι το drone είχε εισέλθει από την περιοχή του Καλίνινγκραντ μέσω Λιθουανίας.
Αυξημένη ανησυχία στην Ευρώπη
Η El Mundo εντάσσει το ενδεχόμενο επίθεσης με drones σε μια ευρύτερη εκστρατεία ρωσικών ενεργειών που οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας χαρακτηρίζουν ως σαμποτάζ και υβριδικές επιχειρήσεις. Στόχοι μιας τέτοιας στρατηγικής, σύμφωνα με τις πηγές της εφημερίδας, θα ήταν η άσκηση πίεσης στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, η μείωση της υποστήριξης προς την Ουκρανία και η πρόκληση διαφωνιών στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.
Η Πολωνία φέρεται επίσης να έχει λάβει αντίστοιχες πληροφορίες. Ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ έχει προειδοποιήσει δημόσια για την πιθανότητα ρωσικών επιθέσεων με drones ή πυραύλους εναντίον χωρών που υποστηρίζουν την Ουκρανία.
Την ίδια στιγμή, ο Λιθουανός υπουργός Εξωτερικών Kęstutis Budrys δήλωσε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ότι η Ρωσία δεν θα μπορέσει να κρυφτεί και ότι το ζητούμενο είναι να αποτραπούν οι συνέπειες μιας πιθανής κλιμάκωσης.
Η El Mundo επισημαίνει, τέλος, ότι η συγκεκριμένη μέθοδος δεν αποτελεί αποκλειστικό ρωσικό σχέδιο: και η Ουκρανία έχει χρησιμοποιήσει θαλάσσιες πλατφόρμες για την εκτόξευση drones. Ως εκ τούτου, το σενάριο που περιγράφεται αποτελεί, μέχρι στιγμής, προειδοποίηση και αξιολόγηση υπηρεσιών πληροφοριών και όχι επιβεβαιωμένη επίθεση ή δημόσια αποδεδειγμένη απόφαση της ρωσικής κυβέρνησης.
Πηγή: El Mundo
